Profiel

Italiaan Giorgio Chiellini is van bruut uitgegroeid tot lachende leider

Verdedigen hoeft niemand Giorgio Chiellini te leren. Die kunst beheerst de aanvoerder van Italië al jaren. Speelde hij voorheen met woede, nu toont hij zijn sociale kant. Maar de Engelse aanvallers moeten zondag in de EK-finale niet denkendat er met hem te spotten valt.

Aanvoerder Giorgio Chiellini maakt zich groot, de Spanjaard Mikel Oyarzabal heeft geen kans om aan de bal te komen. Beeld AP
Aanvoerder Giorgio Chiellini maakt zich groot, de Spanjaard Mikel Oyarzabal heeft geen kans om aan de bal te komen.Beeld AP

In november 2009 besloot Robin van Persie tot een behandeling met het vocht uit een paardenplacenta uitgevoerd door een Servische arts. Drie enkelbanden van de topspits waren gescheurd, het WK 2010 kwam eraan. De placentabehandeling gold als ultieme herstelversneller, al hoor je er tegenwoordig weinig meer over.

Dat was het moment dat Giorgio Chiellini het stigma van beul, van bruut kreeg in Nederland. Van Persie raakte immers zo zwaar geblesseerd na een tackle van Chiellini tijdens Italië - Nederland, nota bene een oefeninterland. Hij werd gezien als een typische Italiaanse slager met een boevenhoofd in de lijn van gevreesde voorgangers als Claudio Gentile, Pietro Vierchowod en Marco Materazzi.

De verwachting was dat Chiellini snel van het wereldtoneel zou verdwijnen. Ook in Italië klonk de roep naar meer technisch verfijnde voetballers. De ‘Guardiolisering van het voetbal’, noemde Chiellini dat zelf. ‘Plots hebben we alleen maar kleine, technische jongens die voetbal spelen zoals Pep Guardiola’s Barcelona speelde. Daardoor hebben we een paar eigenschappen verloren die Italië altijd geweldig hebben gemaakt. Mandekking, het vermogen om één-tegen-één-situaties te winnen.’

36 en niet stuk te krijgen

Maar Chiellini is er twaalf jaar later nog steeds en op zijn 36ste beter en belangrijker dan ooit. Al 33 duels verloor het door hem aangevoerde Italië niet meer, waardoor het zondag favoriet is in de EK-finale tegen Engeland, al heeft Engeland het thuisvoordeel. Winst zou de eerste internationale titel betekenen voor Chiellini. Talloze nationale kampioenschappen en bekers vierde hij met Juventus, maar twee Champions Leaguefinales en een EK-finale (2012) gingen verloren.

Het waren telkens Spaanse teams die hem dwarsboomden. Maar nadat Italië dinsdag Spanje in de halve finale had verslagen, met grote dank vooral aan het defensiecentrum Chiellini-Bonucci, was de veronderstelde beul tot diep in de avond bezig Spanjaarden te troosten.

Eerder, vlak voor de strafschoppenreeks, omhelsde Chiellini met een gulle lach de Spaanse aanvoerder Alba toen die het doel van zijn voorkeur aanwees terwijl de toss anders had bepaald. Alba wist zich met de knuffelende Chiellini zichtbaar geen raad. Het werd uitgelegd als een psychologisch voorspel, de ‘lachende psychopaat’ werd Chiellini op de Belgische tv zelfs genoemd. In de kwartfinale tegen België was Chiellini ook al grijnzend aan het kroelen met Witsel toen de scheidsrechter ze vermanend toesprak, en klapte hij na de wedstrijd voor Lukaku die hij daarvoor vakkundig had geneutraliseerd.

Vrolijk en sociaal, ook op het veld

De Volkskrant sprak enkele bekenden van Chiellini, die niet allemaal geciteerd willen worden. Volgens hen is ‘Giorgio dan gewoon Giorgio’. Alessandra Bocci, die Chiellini al kent uit Livorno en hem later voor haar werk als sportjournalist vaak sprak, noemt hem een warme, vriendelijke, intelligente man, vrolijk en sociaal. ‘Die kant van hem zie je steeds vaker terug op het veld.’

Chiellini zelf in zijn autobiografie I, Giorgio: ‘Op het veld was ik vaak een klootzak. Maar de enige manier om met de druk om te gaan was om een vijand te vinden en daartegen te vechten. Ik ben daarin veranderd, maar het grootste deel van mijn carrière moest ik iemand haten.’

Een begaafde voetballer was hij nooit. ‘Briegel’ werd hij genoemd in Livorno, naar Hans-Peter Briegel, een niet al te elegante West-Duitse verdediger. Bocci: ‘Giorgio had daar geen moeite mee, hij wist dat hij technisch niet de beste was.’

Slechts twee keer direct rood

In 21 seizoenen in het Italiaanse profvoetbal, waarvan zestien bij Juventus, kreeg hij in competitieverband 76 gele kaarten, maar slechts twee directe rode kaarten. Tegenwoordig geeft hij zijn tegenstander al een tikje, zetje of elleboogje als de bal onderweg is en de scheidsrechter hem nog niet in de gaten houdt. Zijn tegenstander is dan net uit balans waardoor Chiellini het duel kan winnen.

Hij viert het verdedigen. Ramt na een belangrijk gewonnen kopduel op zijn borst. Kust een ploeggenoot als die met een sliding een schot voorkomt. Zijn motoriek is nog steeds zo hoekig als zijn neus, die hij al vier keer brak en die beschikt over een eigen Facebookpagina.

Toch wist hij tijdens het duel met Spanje tussen tal van verfijnde technici de bal meestal naar de goede kleur te krijgen. Soms dwars door enkele linies heen. Eerder dit toernooi dribbelde hij zo het middenveld in. Hij heeft daar de laatste jaren keihard aan gewerkt waardoor hij meekan in de aanvallende renaissance van het Italiaanse voetbalteam.

Hoe ouder, hou wijzer

Bocci: ‘Hij lijkt op Zlatan Ibrahimovic, hoe ouder, hoe wijzer. Giorgio is een superprof, het hart van deze ploeg. Hij geniet ervan dat hij nog voetbalt ondanks zijn leeftijd en alle blessureleed. Vandaar die lach steeds.’

Geen ziel in Livorno had een dergelijke carrière voorspeld. Bij AS Livorno was hij een stofzuiger op het middenveld met paardenlongen die de nummer 10 van de tegenstander tot in de bus achtervolgde, vertelt een familielid. Het door hem geliefde AC Milan, met zijn gestileerde helden Maldini en Baresi haalde de neus voor hem op. Juventus, favoriete club van tweelingbroer Claudio, zag hem aanvankelijk als een breedteaankoop.

Maar hij vocht zich in de basis en bleef dat doen, zelfs nadat hij eind 2019 zijn kruisbanden scheurde, ondertussen jongere ploeggenoten helpend met van alles, zo vertelde Juventus-verdediger Matthijs de Ligt.

Bocci: ‘Giorgio wil echt iets doorgeven.’

Negen ellebogen per duel

Chiellini is nauw betrokken bij stichting Insuperabili, dat voetbalscholen runt voor kinderen met speciale onderwijsbehoeften en een van de eerste leden van Common Goal, waarbij topsporters een procent van hun salaris afstaan voor goede doelen.

Bijnamen zijn King Kong, het verdedigingsbeest, maar ook il dottore. Hij behaalde vier jaar geleden cum laude een mastertitel bedrijfskunde. Chiellini is dol op wiskunde omdat ‘het chaos ordent’. Maar sinds hij als tiener het boek Le Petit Prince las, ook een fervent lezer.

Hij bedient zich in het heetst van de strijd nog wel eens van een oude streek, maar een echte bruut is hij, mede dankzij de VAR, niet meer. En wie de beelden goed bekijkt, ziet dat Chiellini in 2009 helemaal niet bewust Van Persie zwaar probeerde te blesseren. De spits nam hem ook niets kwalijk, probeerde hem later zelfs nog naar Arsenal te halen, zo vertelde hij recentelijk tegen Youtuber Kaj Gorgels. ‘Hij geeft nog steeds negen ellebogen per wedstrijd met een brede smile op zijn gezicht. Hij blijft glimlachen en krijgt niet eens een gele kaart. Dat soort winnaars heb je nodig.’

Aanvullingen & verbeteringen

In een eerdere versie van dit artikel stond dat Chiellini 37 jaar oud is. Dat klopt niet, hij is 36.