Is Luuk de Jong het scoren verleerd?

Een aanvaller leeft bij de gratie van doelpunten. In dat licht bezien, zit PSV-spits Luuk de Jong in een diepe crisis. Al zeven maanden staat hij droog. De oud-spitsen Pierre van Hoooijdonk en Erik Meijer over intuïtie en vertrouwen.

Luuk de Jong schreeuwt het zondag uit. Hij had tegen Vitesse de hoek voor het uitkiezen en toch scoorde hij niet. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Luuk de Jong schreeuwt het zondag uit. Hij had tegen Vitesse de hoek voor het uitkiezen en toch scoorde hij niet.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De spits van PSV is het scoren verleerd. Zeven maanden geleden trof Luuk de Jong voor het laatst doel. Terwijl zijn medespelers van de koploper in de eredivisie aan de lopende band raak schieten (vier spelers in de topscorerstoptien) staat de 13-voudig international al 1.056 minuten droog. In zijn eerste twee seizoenen bij PSV scoorde hij 46 keer.

Wat ging er door het hoofd van De Jong toen hij zondag tegen Vitesse in kansrijke positie kwam? Doelman Pasveer was al geklopt. Met nog twee verdedigers op de doellijn had de spits van PSV de hoek voor het uitkiezen. In plaats daarvan schoot hij de bal tegen een van de verdedigers aan. 'Zijn intuïtie laat hem op dit moment in de steek', meent Pierre van Hooijdonk, oud-spits van onder meer Feyenoord en het Nederlands elftal.

Het uitblijven van een doelpunt gaat knagen, weet Van Hooijdonk, die zelf weleens vier of vijf wedstrijden achtereen niet scoorde, maar altijd kon terugvallen op zijn vrije trappen en penalty's. 'Neem die kans tegen Vitesse. De Jong zal een fractie van een seconde hebben gedacht: als ik deze maar niet mis. Terwijl hij voorheen dacht: hé, doelpunt. Het is het lot van een niet-scorende spits.'

Hoewel PSV dit seizoen aan de lopende band scoort, kent De Jong een ongekende doelpuntendroogte. De 27-jarige aanvaller scoorde voor het laatst op 11 maart van dit jaar, in de uitwedstrijd tegen Go Ahead Eagles. Sindsdien viel zijn productie stil. Zowel in de competitie, de voorronde van de Europa League als het bekertoernooi.

Intuïtie

Het is de kunst om te blijven vertrouwen op je intuïtie, meent Erik Meijer, die als spits uitkwam voor Liverpool en PSV. 'Hoe langer een doelpunt uitblijft, hoe meer je als spits gaat nadenken. Bij een voorzet begin je te twijfelen: eerste of tweede paal? Met twintig doelpunten achter je naam maak je die keuze op gevoel', aldus Meijer, die bij Liverpool een periode kende waarin hij niet scoorde. Hoe lang die was? 'Ik durf het niet te zeggen, dat soort dingen verdring je liever als spits.'

Uniek is de doelpuntendroogte van De Jong niet. Kasper Dolberg maakte zijn laatste officiële doelpunt op 14 mei voordat hij eind september in het bekertoernooi tegen Scheveningen na 661 minuten weer eens wist te scoren. Ook Mike Havenaar kende vorig jaar als spits van ADO Den Haag een moeizame periode in de eredivisie. Hij stond 872 minuten droog. En in 2014 wist Heerenveen-spits Mark Uth in competitieverband ruim 1.100 minuten geen doelpunt te maken.

Toch noemt Van Hooijdonk de serie van De Jong opmerkelijk. De spits scoorde in zijn eerste twee seizoenen in Eindhoven 46 keer en ook al daalde de teller vorig seizoen tot 8, hij heeft bewezen doelpunten te kunnen maken. Bovendien krijgt hij voldoende kansen. 'Dat kan ook niet anders als je bij PSV speelt. De topclubs komen vaker voor de goal dan Roda JC, waar je de kansen op één hand kunt tellen.'

Bliksemafleider

Ondanks het gebrek aan treffers schaarde Phillip Cocu zich de afgelopen weken achter zijn spits. Volgens Cocu is De Jong belangrijk in het spel dat PSV wil spelen en geldt hij als bliksemafleider voor Locadia en Lozano, topscorers in de eredivisie met respectievelijk acht en negen doelpunten.

'De Jong is waardevol als aanspeelpunt, maar bij een spits draait het om doelpunten', weet Meijer uit ervaring. 'Elke aanvaller wil op maandagmorgen met zijn kop in de krant staan omdat hij heeft gescoord. Als je van kleins af aan doelpunten hebt gemaakt, werd er bij je club en in het dorp altijd over je gepraat. Dan is het onder jouw niveau als je alleen nog van waarde bent als aanspeelpunt.'

Medelijden

Volgens Van Hooijdonk hebben alle complimenten aan het adres van De Jong iets treurigs. In zijn ogen wordt de spits geprezen om elke bal die hij klaarlegt, terwijl de nadruk daar minder op zou liggen als hij regelmatig had gescoord. 'Het komt voort uit een stukje medelijden', zegt Van Hooijdonk. 'Als ik zijn tegenstander was, zou ik er meteen over beginnen: Gaat lekker de laatste tijd, hè? Hebben ze die goals dichtgespijkerd in Eindhoven? Dat soort opmerkingen raakt elke spits. Je weet precies waar je tegenstander het over heeft.'

Toen Meijer in zijn periode bij Liverpool moeizaam tot scoren kwam, bleef hij na de training soms een uur op het veld om ballen af te werken op doel. 'Dan wilde ik mijn kop even helemaal leeg trainen en aan mezelf bewijzen dat ik het nog kon. Tijdens de trainingen kijkt toch iedereen mee en ben je vaak in teamverband bezig. Ik stopte pas als ik een paar mooie doelpunten had gemaakt, zodat ik met een lekker gevoel in mijn auto stapte.'

Trainen?

Voor Van Hooijdonk werkte dat niet. Een bal op een training binnenschieten, is volgens hem wat anders dan in een stadion waar 30 duizend mensen meekijken. 'Laat De Jong al zijn doelpunten van de eerste twee seizoenen bij PSV terugkijken. Dat kan men zelfverheerlijking noemen, maar ik heb het ook vaak gedaan en kreeg er geen slecht gevoel bij, hoor.'

Hoewel Van Hooijdonk de doelpuntendroogte niet bij de kwaliteiten van de aanvaller van PSV vindt passen, benadrukt de oud-spits dat alleen De Jong een einde kan maken aan de reeks. 'Hij zal de Gouden Schoen niet snel winnen, maar niet scoren over zo'n lange periode is extreem.'

Meer over