Is afdalen nog wel oké, vragen skiërs zich af

Vele partijen en ongelukken zorgen voor onrust...

Van onze verslaggever Mark van Driel

amsterdam Skiën behoort tot de riskantste olympische sporten. Hoewel veel skiërs houden van hoge snelheden, is de discussie over de veiligheid weer in volle hevigheid opgelaaid door het grote aantal ongelukken onder olympische medaillekandidaten.

Afgelopen woensdag belegde de internationale skibond FIS in het Italiaanse Val Gardena, voorafgaand aan de wereldbekerwedstrijd, een spoedbijeenkomst voor de bezorgde sporters. De gepensioneerde olympisch kampioen Alberto Tomba had opgeroepen tot een staking om verdere ongelukken te voorkomen.

Gezien het geringe aantal valpartijen van afgelopen weekeinde in Val Gardena hebben de voorlopig getroffen maatregelen, zoals een aanpassing van het parcours, voorlopig geholpen. De Canadees Manuel Osborne-Paradis won zaterdag de afdaling. Zijn overwinning was vooral een troost voor het zwaar getroffen Canadese team.

De Canadezen, die bij de Winterspelen in Vancouver voor het eerst een gouden skimedaille hopen te bemachtigen, hebben met een golf van blessures te maken. Wereldkampioen afdaling John Kucera is voor de rest van het seizoen uitgeschakeld met een zware knieblessure, na een valpartij bij de afdaling van vorige maand in het Canadese Lake Louise.

Ook andere Canadese favorieten, zoals François Bourque, Jean-Phillipe Roy, Larisa Yurkiw, Kelly Vanderbeek zullen de Winterspelen in eigen land waarschijnlijk moeten missen.

Maar ook andere landen zijn niet ongeschonden uit de strijd gekomen. De Noorse wereldkampioen supercombinatie Aksel Lund Svindal, die twee jaar geleden lang was uitgeschakeld na een hevige valpartij waarbij hij onder andere zijn neus en kaak brak, telde op zijn weblog alleen al in dit seizoen zeventien ernstig geblesseerden. De klachten variëren van gescheurde kniebanden tot hersenschuddingen en breuken in de armen, benen en nek.

‘Is dit wel oké?’, vroeg hij zich retorisch af.

Vorig jaar leidde de ernstige val van Daniel Albrecht tot hevige discussies over de veiligheid. De Zwitser raakte zwaar gewond aan zijn longen en hersens na een val tijdens de riskante afdaling in Kitzbühl. Hij lag lange tijd in coma en is nog niet teruggekeerd in het profcircuit.

Simpele ingrepen kunnen ongelukken als die van Albrecht helpen voorkomen, meent Svindal. Tegen het persbureau AP sprak hij zijn waardering uit voor het ‘afschaven’ van een naar zijn smaak te hoge sprongbult in Val Gardena.

Hetzelfde werd vorig jaar gedaan bij de WK in het Franse Val d’Isère. Albrecht klapte daar tijdens zo’n sprong achterover en landde machteloos op zijn rug.

‘Ik kan me herinneren dat vier jaar geleden veel skiërs op dat punt crashten’, zei Svindal, die vrijdag de super G won in Val Gardena. ‘Vervolgens moest de wedstrijd worden stilgelegd om de bobbel af te schaven. Nu hebben ze vooraf ingegrepen. Ik denk dat de coaches hebben gewaarschuwd dat er iets moest gebeuren.’

Toch gaat het niet alleen om het afschaven van sprongbulten. De skiërs genieten juist van de lange vluchten met snelheden van 120 tot 140 kilometer per uur. Ze hebben voor de sport gekozen vanwege de snelheid en het gevaar en vinden dat het niet te veilig mag worden. ‘Het is afdaling, geen pingpong’, zei de Amerikaan veteraan Scott Macartney, die twee jaar geleden ernstig hersenletsel opliep bij een val.

De gewenste ingrepen zijn subtieler. De aanloop naar de sprongbulten moet vlak zijn, zodat de skiërs niet uit balans raken. Hetzelfde geldt voor het landingsgebied, aangezien een kleine evenwichtstoornis catastrofale gevolgen kan hebben.

Ook op de skipoorten is kritiek. Ze veroorzaken blessures, doordat ze niet meegeven of breken als ze op topsnelheid worden geraakt. Skiërs blijven daardoor haken en blesseren zich.

Een derde aandachtspunt betreft de ski’s en de skischoenen. De ski’s zouden te flexibel zijn, waardoor skiërs zelfs knieletsel oplopen zonder te vallen. De schoenen zouden juist te weinig meegeven, waardoor de knieën beschadigd kunnen worden.

Ingrijpen is nodig, meent de Duitse sporthoogleraar Peter Splitzenpfeil uit München. Hij heeft de skiblessures en ongelukken van de afgelopen vijftien jaar geanalyseerd.

‘Er is een toename te zien van gevaarlijke situaties’, zei hij afgelopen week in de Süddeutsche Zeitung. Hij vindt de pistes het grootste probleem. Door het injecteren van water is de sneeuw veranderd in spekglad keihard ijs, waardoor het veel gevaarlijken skiën is.

De FIS is zich daarvan bewust. De organisatie zegt dat de veiligheid van de skiërs constant de aandacht heeft. Het laatste wat de bond wil is een Winterspelen zonder topatleten. Tegelijkertijd wijst de FIS de volledige verantwoordelijkheid voor alle ongelukken van de hand. Uiteindelijk bepalen de skiërs hoe hard zij afdalen. Zij zoeken de risico’s op, omdat ze willen winnen.

Osborne-Paradis, de Canadese winnaar van de afdaling in VaI Gardena, zal dat beamen. Hij vloog halverwege het parcours bijna uit de bocht. ‘Ik dacht dat dat het einde van mijn race betekende. Maar ik bleef in mijn houding zitten en nam veel risico. Ik had het geluk dat ik daarmee weg kwam.’

Meer over