Ironman-deelnemers kunnen podium nauwelijks nog betreden

De een komt zwalkend over de finish, de ander kan amper het podium nog betreden: de Ironman is een uitputtingsslag van jewelste.

Beste Nederlander Bas Diederen is zo vermoeid dat het hem moeite kost het ereschavot te beklimmen in Maastricht. Beeld Jiri Buller/de Volkskrant
Beste Nederlander Bas Diederen is zo vermoeid dat het hem moeite kost het ereschavot te beklimmen in Maastricht.Beeld Jiri Buller/de Volkskrant

Waar ben ik in godsnaam mee bezig. Bas Diederen (37) denkt het tijdens iedere race waaraan hij deelneemt, zegt hij zondagmiddag in Maastricht. Hij leunt met zijn onderarmen op een dranghek om zijn afgepeigerde lichaam te ondersteunen. Diederen heeft zojuist 3.8 kilometer gezwommen, 180 kilometer gefietst en als toetje een marathon (42.2 kilometer) gelopen. Oftewel de Ironman voltooid.

Diederen behoort al jaren tot de Nederlandse triatlontop. In Maastricht finishte hij als derde. En hoewel hij als een oude man op het podium klimt, oogt hij wel frisser dan de Belg Michael Van Cleven. Hij kwam ruim twee minuten eerder dan Diederen als tweede over de finish in iets minder dan 8 uur en 30 minuten. De laatste meters over de Markt legde hij zwalkend af. Direct na de finish stortte hij ter aarde om daar een minuut te blijven liggen.

Het is precies de uitputting waar de Ironman-deelnemer het voor doet. Alles uit lichaam en geest persen en vervolgens zien waar het schip strandt. De Ironman - de klassieke triatlon - is de ultieme test voor een atleet. Sterker: zo is de discipline ook ontstaan, veertig jaar geleden tijdens een discussie op de Amerikaanse eilandengroep Hawaii na een zwemwedstrijd.

Mondiaal fenomeen

Er werd fel gesproken over wie eigenlijk de fitste atleten waren: hardlopers, zwemmers of wielrenners. Marineofficier John Collins opperde de discussie te beslissen door de drie zwaarste langeafstandswedstrijden van Hawaii te bundelen in een wedstrijd. 'En de winnaar noemen we man van ijzer', zei Collins.

In 1978 vond de eerste Ironman plaats. Tegenwoordig is de wedstrijd een mondiaal fenomeen met 42 officiële races op alle continenten. Maastricht organiseerde drie jaar geleden de eerste Ironman van de Benelux. Vrijdag maakte de stad bekend dat het evenement ook de komende drie jaar naar Zuid-Limburg komt.

Eenzame strijders

De uitputtingsslag waaraan zondag 1.300 mensen meededen is goede reclame voor de stad, vindt Maastricht. Het lopen van een Ironman is allereerst een aanslag op het lichaam. De Oostenrijkse winnaar Michael Weiss voorspelt dat hij maandag amper kan lopen. 'Mijn benen zijn dan opgezwollen. Ik heb een stretcher nodig bij de prijsceremonie', grapt hij, terwijl hij een fluitje bier in een slok wegwerkt.

Over een week kan hij licht trainen. Over drie weken kan hij weer voluit zijn lichaam belasten. Net zo belangrijk tijdens een Ironman is het mentale aspect, stelt Weiss. Hij omschrijft Ironman-atleten als lone wolfs. Eenzame strijders. 'We doen alles alleen, hebben geen team dat voor ons de boel regelt. Dat maakt het extra zwaar.'

Bas Diederen weet er alles van. Hij won twee jaar geleden de eerste editie van de Ironman in Maastricht op bizarre wijze. Tijdens het fietsen bleef een versnelling hangen. Een flink probleem, want bij pech zijn Ironman-atleten op zichzelf aangewezen. Hulp van buitenaf is verboden.

Kwetsbaar

Diederen bedwong twee keer de Cauberg met een verzet dat normaal tijdens afdalingen wordt gebruikt. Niets kon hem die dag stuk krijgen. Diederen ervoer ook hoe snel een Ironman-atleet breekt als hij kwetsbaar is.

In 2013 reisde hij voor de eerste keer als prof af naar het jaarlijkse WK in bakermat Hawaii. Een dag voor de wedstrijd overleed zijn vader onverwacht in een hotelkamer op het vulkaaneiland. Diederen begon de race wel, maar tijdens het fietsen werd hij overmand door emoties. Hij stapte af. Twee jaar later plaatste hij zich opnieuw voor het WK. Hij gaf weer op. De terugkeer op Hawaii viel hem zwaar.

'Het lijkt heel fysiek, deze sport', zegt Diederen zondag na de race. 'Maar het is eigenlijk heel emotioneel. Dit is het zwaarste evenement wat je in een dag kunt doen. Alleen fysiek kom je er niet, want het zijn altijd extremen waarmee je moet omgaan. Of het gaat heel goed, of heel slecht.'

Gemakkelijk

Hij ervoer het zondag. In de vroege ochtend dook hij de Maas in. Onder de Sint Servaasbrug werd hij toegejuicht door duizenden mensen aan weerszijden van de rivier. Hij had het gevoel dat het zijn dag ging worden. 'Alles ging super gemakkelijk, ook het fietsen.' Tot de tweede beklimming van de Bemelerberg.

Diederen: 'Normaal rijd ik daar met 500 watt omhoog. Nu had ik moeite de 380 te halen.' Hij zakte terug tot plaats vier. Tijdens de marathon knokte hij zich nog langs een Brit voor het podium.

Deelname aan het WK over twee maanden kon Diederen al vergeten wegens mechanische pech tijdens het EK in Frankfurt. Het kostte hem essentiële plaatsingspunten. Ja, soms is hij weleens klaar met al die extremen. Diederen geeft toe dat hij nadenkt over stoppen. Maar hij wil nog een keer naar het WK op Hawaii, het summum van de Ironman. 'De boel goed afsluiten', zegt hij. 'Maar nu eerst een vet stuk pizza.'

Meer over