Nieuws

In schaatsland Nederland biedt een podiumplaats op het kwalificatietoernooi geen garantie voor een plek op de Spelen

Sven Kramer weet wat hij moet doen om zeker te zijn van deelname aan zijn vijfde Olympische Spelen. Hij moet op Tweede Kerstdag de 5 kilometer bij het olympisch kwalificatietoernooi (OKT) winnen. Eindigt hij niet als eerste dan is hij overgeleverd aan anderen, zo blijkt uit de ‘selectievolgorde’ die vrijdagmiddag door de KNSB openbaar werd gemaakt.

Erik van Lakerveld
Sven Kramer op het WK afstanden schaatsen in Polen. Beeld  Erik Pasman / Pro Shots
Sven Kramer op het WK afstanden schaatsen in Polen.Beeld Erik Pasman / Pro Shots

Nederland kampt elke vier jaar met hetzelfde probleem: er zijn te veel goede schaatsers en er mogen er maar weinig mee naar de Winterspelen. Voor Beijing zijn er zowel bij de mannen als de vrouwen 16 individuele startplekken in te vullen. Maar volgens de olympische regels mogen er maar negen mannen en evenveel vrouwen per land mee naar Beijing voor het langebaanschaatsen.

Van die negen schaatsers mag de KNSB er los van de uitslagen op het OKT drie aanwijzen: voor de achtervolgingsploeg, de massastart of als er iets mis gaat bij een individuele schaatser. Dus zijn straks enkel de eerste zes in de selectievolgorde echt zeker van de Spelen.

De ‘sevo’, zoals technisch directeur van de KNSB Rémy de Wit het document noemt, is leidend bij het bepalen van de olympische langebaanselectie voor Beijing. Veertien plekken op de traditionele afstanden en één plekje op de massastart zijn op een rijtje gezet. Bovenaan staat bij de mannen de eerste plek op de 1.000 meter, onderaan de derde plaats op de 500 meter. De 5 kilometer, Kramers specialiteit, is te vinden op plek 2, 11 en 14.

Schaarste

De schaarste aan olympische tickets zet druk op alle deelnemers aan het OKT en zeker op Kramer, die na de eerste wereldbekerwedstrijd in Polen terugkeerde naar Nederland om zich in het marathonpeloton op het OKT te voorbereiden. De laatste keer dat hij de 5 kilometer won bij een NK afstanden of kwalificatietoernooi was vier jaar geleden, toen hij voor het laatst nationaal kampioen werd. Sindsdien kampt hij, nog meer dan voorheen, met rugklachten.

Zegeviert hij niet, maar rijdt hij zich wel op het podium bij het OKT, dan moet Kramer paradoxaal genoeg hopen op topvorm van zijn concurrenten. Als schaatsers op meerdere afstanden een ticket pakken, komt er meer lucht in de selectievolgorde, zeker als de KNSB besluit om geen rijders aan te wijzen. Wint Jorrit Bergsma 5 kilometer en 10 kilometer en krijgt hij ook een plekje op de massastart, dan mag ook de nummer twee op de 5 kilometer mee naar de Olympische Spelen.

Om als derde op de 5 kilometer nog een olympisch ticket te veroveren, moeten nog meer schaatsers dubbelen. Als Patrick Roest als tweede op de 5.000 meter ook een plekje op de 1.500 meter en de 10 kilometer verovert, en iemand als Thomas Krol of Kjeld Nuis – verdedigend olympisch kampioen – zich voor de 1.500 én 1.000 meter plaatst, dan kan het net.

De selectievolgorde is gebaseerd op de uitslagen van de wereldbekerwedstrijden en WK afstanden van vorige winter, en de Nederlandse prestaties uit de wereldbekercyclus van de afgelopen twee maanden. Een softwareprogramma draaide 5.000 simulaties van mogelijke uitkomsten op de Spelen, met als vraag: welke startplekken bieden de meeste kans op goud?

Kansenmatrix

Nadat de simulaties een rangschikking – de ‘kansenmatrix’ – opleverden, is er onder meer na overleg met coaches nog met posities geschoven om tot de definitieve selectievolgorde te komen. Niet alle omstandigheden laten zich immers in data vangen, stelt De Wit in zijn toelichting. Wat er precies veranderd is de afgelopen dagen, houdt hij geheim.

Bij de vrouwen lijkt de kans dat er veel rijdsters overboord vallen kleiner dan bij de mannen. Irene Schouten alleen heeft al de potentie om zich voor vier onderdelen te kwalificeren: de 3 en 5 kilometer, ploegenachtervolging en massastart. Samen met de veelzijdige Ireen Wüst en Antoinette de Jong zou ze ongeveer tien startposities kunnen invullen en tegelijkertijd maar drie van de negen plekken in de olympische equipe innemen. Dat biedt perspectief voor de specialisten.

Kramer kan de 5 kilometer verprutsen en toch naar de Spelen gaan. Want tussen alle mitsen en maren die het OKT en zijn rijden omgeven heeft hij één voordeel: hij is de afgelopen jaren een belangrijke factor geweest in de ploegenachtervolging. En op dat onderdeel heeft de KNSB de vrijheid om twee van de drie schaatsers aan te wijzen. Dat gaat dan ten koste van een van de schaatsers die na het OKT onder in de aanwijsvolgorde bungelen.

Het is een scenario waar Kramer zelf ook rekening mee houdt, vertelde hij donderdag bij een online vooruitblik op het OKT. ‘Ik ga naar de Spelen als ik van waarde ben en als ik het verschil kan maken, zowel op de 5 als op de team pursuit. En als de bondscoach denkt dat hij mij nodig heeft dan zal ik er zeker zijn.’

Meer over