Reportage

In een wedstrijd van monumentale saaiheid plaatst Nederland zich na twee late goals alsnog voor het WK in Qatar

Memphis Depay scoort de verlossende 2-0 in de wedstrijd Nederland-Noorwegen, op aangeven van Steven Bergwijn.
 Beeld  Guus Dubbelman / de Volkskrant
Memphis Depay scoort de verlossende 2-0 in de wedstrijd Nederland-Noorwegen, op aangeven van Steven Bergwijn.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De wedstrijd van monumentale saaiheid om het spel en zinderende spanning om de afloop riep vooral verlangen op naar het einde. Het einde van alles of niets. Oranje krijgt alles. Meedoen aan het WK.

Willem Vissers

Alles, na de 2-0 tegen Noorwegen, als deelname aan het WK in Qatar over een jaar tenminste alles is. Leeg was het stadion, maar toch was daar die catharsis van spelers, bestuursleden op het ereterras, gecombineerd met de relatieve rust van bondscoach Louis van Gaal, toen uitblinker Steven Bergwijn in de 84ste minuut de bal ziedend in de touwen joeg, na afleggen van Arnaut Danjuma.

Bergwijn leidde ook de 2-0 in, in de laatste minuut, toen hij ontsnapte tijdens het Noorse offensiefje, schitterend een voorsprong behield en de bal perfect aflegde op Memphis Depay, voor diens twaalfde goal in de WK-kwalificatie. Hoi hoi hoi, riepen de spelers in hun kringetje.

De verlossing na de in speltechnisch opzicht afzichtelijke wedstrijd uitte zich in innige omhelzingen en een blik naar boven, waar Louis van Gaal met een gebroken heup in de skybox zat en concludeerde dat het goed was zo, althans qua resultaat. Nederland groepswinnaar, meedoen aan het WK, voor het eerst sinds Brazilië 2014, ook toen met Van Gaal. De Turken gaan naar de play-offs als nummer 2, Noorwegen is uitgeschakeld.

Het leek alsof de spanning het Nederlands elftal de adem benam, alsof voetballen opeens iets moeilijks was dat ze nog maar een paar keer hadden gedaan, in plaats van hun beroep. Zo slecht als Oranje voetbalde, minder dan onder Frank de Boer bij wijze van spreken, hoewel dat ook bijna onmogelijk is. Maar dinsdag in Rotterdam telde alleen het resultaat.

Verder bouwen

De wedstrijd was de ontknoping van een roerig weekje, met eerst de virtuele plaatsing in Montenegro, de evaluatie, de val van Van Gaal met de fiets en de historische beelden van een breekbare bondscoach. In een rolstoel reed hij naar de skybox van de Kuip, van waar hij af en toe belde met hulptrainer Henk Fraser, die maandag nog zijn chauffeur van de buggy was geweest tijdens de training. Die breekbaarheid van de coach die nog één keer op een WK het leven van de voetbaltrainer wil genieten, leek overgeslagen naar het elftal, dat zich bewoog als een groep jongens, voor het eerst toegelaten tot de disco, bang voor het licht, huiverig voor de blikken van de meisjes.

Drie maanden is Van Gaal terug als bondscoach en hij hielp de na het EK lamgeslagen ploeg aardig op de been. Nu kan hij verder bouwen aan het elftal, het gewenste systeem met 5-3-2 inslijpen, allemaal om volgend jaar tussen 21 november en 18 december te presteren in Azië.

Verlammend was de uitwerking van een mogelijke nederlaag op het spel, om die ene tegenaanval van de Noren, zonder topschutter Haaland beroofd van hun eenmansaanval. Nederland - Noorwegen, in de kille miezerregen van de lege Kuip, was als voorstelling, als kijkspel een schrikbarende vertoning, om de angst van Oranje, om de voorzichtigheid ook van de Noren.

Honderd ballen terug en breed

De Noren leefden in offensief opzicht pas op na rust, met twee aanvallend ingestelde spelers extra, omdat ze bij 0-0 van plaats twee naar drie zouden zakken, vanwege het betere doelsaldo van Turkije, dat een kwartiertje na rust op voorsprong kwam in Montenegro. Het scenario was duidelijk nu: één doelpunt van de Noren en Nederland was uitgeschakeld. Het was oppassen geblazen en dat deed Oranje. Het gaf vrijwel niets weg; dat was dan gewoon uitstekend, met aanvoerder Virgil van Dijk en zijn nieuwe kompaan Matthijs de Ligt, vervanger van de geblesseerde Stefan de Vrij.

De Noren schoven na rust langzaam op naar voren, als een leger dat de zwakke plek van de tegenstander vermoedde. Oranje, met doelman Jasper Cillessen voor de geblesseerd geraakte Justin Bijlow, viel vooral voor rust aan. Alleen heel voorzichtig, met overal remmingen, met honderden ballen terug en breed, omdat opportunisme blijkbaar is afgezworen. Na rust was Oranje steeds meer de ploeg van de omschakeling, en daarvoor heeft het de snelheid.

Rechtsbuiten Steven Bergwijn, in de basis in plaats van Donyell Malen, was de opvallendste speler, met een paar bruikbare voorzetten, een goal en een assist. De Noren lieten Nederland voor aanvang van de tweede helft gewoon twee minuten wachten, vermoedelijk om later klaar te zijn dan de wedstrijd in Montenegro, en eventueel nog te kunnen reageren op de uitslag daar. Alles is berekening bij de Noren. Er is niets aan zonder Haaland. Nee, aan de Noren gaat geen grote WK-deelnemer verloren. Wat Nederland te zoeken heeft in Qatar, blijkt over een jaar.

Meer over