Sport in Amerika

In de Amerikaanse sportcompetities dienen spelers als ruilwaar

Vanuit New York belicht Koen van der Velden wekelijks ontwikkelingen in de Amerikaanse sport. Vandaag: het opmerkelijke transfersysteem in Amerikaanse competities, waar ruilhandel de dienst uitmaakt.

Nikola Vucevic, een Montenegrijn met Belgische roots, was een van de belangrijkste spelers die op NBA Deadline Day van club veranderde. De ster van Orlando Magic belandde via een ruildeal bij Chicago Bulls. Beeld AFP
Nikola Vucevic, een Montenegrijn met Belgische roots, was een van de belangrijkste spelers die op NBA Deadline Day van club veranderde. De ster van Orlando Magic belandde via een ruildeal bij Chicago Bulls.Beeld AFP

‘Pak je koffers, je bent geruild.’ Jaarlijks krijgen talloze sporters uit de Amerikaanse profcompetities het te horen. Afgelopen week sloot de transfermarkt in basketbalcompetitie NBA, waarbij tientallen spelers, zoals gebruikelijk, zonder inspraak moesten verkassen.

Een aan- en verkoopsysteem zoals in de Europese voetbalcompetities kent men niet in de Amerikaanse sport. De technisch directeur die zijn team wil verversen, is aangewezen op eerstejaars talenten, spelers met aflopende contracten of, in de meeste gevallen, ruilhandel. Zolang de totale verdienste van de selectie onder het salarisplafond blijft, zijn de mogelijkheden eindeloos.

Sommige ploegen ruilen omdat ze willen verjongen, met het oog op de lange termijn, terwijl anderen de selectie juist proberen te versterken voor een ultieme gooi naar het kampioenschap. Behalve spelers worden zogeheten ‘draft picks’ ingezet als handelswaar, het recht om bij een toekomstige selectieronde een talent van een universiteit te plukken.

Spelers hebben bij de ruilhandel geen zeggenschap, tenzij ze een clausule in hun contract hebben opgenomen die vetorecht geeft. Onder meer Patrick Mahomes, grootverdiener in het American football, kan niet worden geruild zolang hij dat zelf niet wil.

Woj Bomb

Vooral bij het sluiten van de transfermarkt staan de telefoons in bestuurskamers roodgloeiend, zoals afgelopen week in de NBA. Voor liefhebbers is Deadline Day een bron van vermaak, soms nog meer dan de daadwerkelijke wedstrijden. Nauwlettend werd vorige week het Twitter-account van de goed ingevoerde basketbaljournalist Adrian Wojnarowski in de gaten gehouden. De ESPN-verslaggever kreeg nationale bekendheid door zijn onthullingen: bij elke razendsnelle tweet over een ruil spreken zijn 4,6 miljoen volgers van een Woj Bomb.

Voor de sporters zelf is de dag van de deadline in de meeste gevallen een stressvolle aangelegenheid. Mag ik blijven of kunnen de verhuizers worden gebeld? Clubs houden hun plannen meestal voor zich, om bij een mislukte deal niet met een ontevreden werknemer achter te blijven. Spelers die na een aantal seizoenen geaard zijn in een bepaalde stad, kunnen door één telefoontje met hun complete gezin naar de andere kant van het land worden gestuurd. Vaak is het in een mum van tijd geregeld.

In het beste geval komt het nieuws van een zaakwaarnemer, of anders de technisch directeur. Door de opkomst van social media is het een zeldzaam scenario. In veel gevallen ontdekken sporters, net als hun supporters, via Twitter dat ze geruild zijn, of worden ze op de hoogte gebracht door familieleden. Soms vindt de ruil plaats tijdens een wedstrijd.

Het is geen schande, geruild worden. In de Amerikaanse profcompetities gebeurt het vrijwel iedereen. Alleen de grootste sterren ontspringen de dans. Als zij getransfereerd worden, gebeurt dat meestal uit onvrede en op eigen verzoek, hetgeen hen de hoon van supporters oplevert. Waar clubs genadeloos doorselecteren, wordt van de beste spelers loyaliteit verwacht.

Grenzeloze ruilhandel

De ruilhandel kent geen grenzen, al gebeurt het in sommige competities meer dan anderen. In de NFL compliceert de opzet van contracten de transacties en zijn nieuwkomers gedurende het seizoen moeilijker in te passen. In bijvoorbeeld het honkbal wisselen spelers vaker van club. Vorig seizoen kreeg A.J. Preller, technisch directeur bij San Diego Padres, het voor elkaar om in drie dagen in totaal 26 spelers te halen of laten vertrekken.

In de NBA heeft Trevor Ariza een opvallend record op zijn naam staan: sinds zijn debuut in 2004 werd de forward elf keer naar een andere club gestuurd. Eerder deze maand kon hij opnieuw verkassen, dit keer naar Miami Heat.

Soms worden spelers meerdere keren in een transferwindow geruild, zoals Luke Ridnour in de zomer van 2015. In het tijdsbestek van een week werd de basketballer vier keer betrokken in een ruil. Van Orlando ging het naar Memphis, Charlotte, Oklahoma City en uiteindelijk Toronto. Daarmee bevond Ridnour zich aan het einde van de rit in een ander land.

Curieus is het geval van honkballer Harry Chiti, een onopvallende speler die in 1962 richting het einde van zijn loopbaan ging. Bij New York Mets kon wel men een reservecatcher gebruiken, en dus waagde men een gokje door Chiti van Cleveland Indians te halen. Wie zou worden teruggestuurd, mochten de Mets later bepalen. Na vijftien wedstrijden besloten de New Yorkers om de tegenvallende Chiti terug te sturen, die zo de eerste sporter werd die voor zichzelf werd geruild.

In de NBA wisselen spelers zo vaak van club dat de officiële webshop van de competitie teleurgestelde supporters een handreiking biedt. Verandert de basketballer van wie je net een shirt hebt aangeschaft binnen negentig dagen van club, dan mag het hemdje worden geruild. In de Amerikaanse sport is het raadzaam de bonnetjes te bewaren.

Meer over