'Ik kan me voorstellen dat trainers een type Stam zoeken in defensie'

Jaap Stam..

Van onze verslaggever Robèrt Misset

zwolle In het spelershome van FC Zwolle dolt rechtsback Said Bakkati assistent-trainer Jaap Stam. Vertelt hij wel de waarheid? Wachtte de 37-jarige oud-international niet gewoon op promotie na het ontslag van Jan Everse? ‘Het was nooit de bedoeling dat ik in de dug-out ging zitten’, aldus Stam, die tot de winterstop interim-coach Claus Boekweg bijstaat.

‘Ik zou de technische staf helpen bij de trainingen. Het beestje moest een naam hebben en daarom werd ik teamcoach genoemd. Tot de club besloot om niet verder te gaan met Everse. Er is een hele voorgeschiedenis aan vooraf gegaan, er was al eerder een breuk tussen de trainer en het voormalige bestuur geweest. Maar ik weet niet of dat heeft meegespeeld bij zijn gedwongen vertrek.’

Everse vecht zijn ontslag bij de club uit de eerste divisie aan voor de arbitragecommissie van de KNVB. Volgens VI is Stam verstrikt geraakt in de intriges bij FC Zwolle, waar diverse kampen elkaar zouden bestrijden. Stam, schouderophalend: ‘De resultaten vielen tegen, we verloren in de beker van Jong De Graafschap. Iedereen weet hoe het werkt in de voetballerij, dan is de trainer meestal de klos. En ik kan geen nee zeggen tegen de club, waar mijn profcarrière in 1992 begon.’

Grijnzend: ‘Het had niet veel zin om mijn kicksen aan te trekken, een trainingspartijtje gaat nog wel. Maar als speler kan ik voor Zwolle niets meer betekenen, die tijd is voorbij.’

Als voormalige verdediger van PSV, Manchester United, AC Milan en Ajax speelde Stam in de grootste voetbaltempels ter wereld. Nu vond hij zichzelf – keurig in pak – terug langs de lijn op sportpark Schoonenberg. Voor welgeteld 1.893 toeschouwers boekte FC Zwolle tegen Telstar de tweede achtereenvolgende zege. Vanavond hoopt de ploeg door winst op FC Eindhoven aan te sluiten bij de subtop.

Stam moet er zelf om lachen. Staat-ie net zo driftig te gebaren als de trainers, die hij vroeger vervloekte. ‘Als speler werd ik gek van coaches die maar bleven schreeuwen. Dan dacht ik: houd toch je kop. Maar nu ik langs de lijn sta, heb ik ook de neiging om me overal mee te bemoeien.’

Vorig jaar speelde Stam in het stadion van FC Zwolle zijn afscheidswedstrijd. ‘Ik werd al snel gevraagd de cursus coach betaald voetbal te volgen. Maar ik wilde eerst een jaar rust nemen. Ik zie er tegenop een jaar in een klaslokaal te gaan zitten. Ach, Van Basten en Wouters wilden ook nooit trainer worden, zelfs Bergkamp volgt nu de cursus. Ik sluit dus niets uit.’

Als partner in het bedrijf van zijn zaakwaarnemer Henk van Ginkel scout Stam jong talent. ‘Het is leuk om te horen dat trainers nog altijd op zoek zijn naar een type Stam. Ik kan het me ook wel voorstellen.’

Als analist bij Eredivisie Live zag Stam hoe zijn laatste werkgever Ajax van FC Twente verloor door een doelpunt uit een standaardsituatie. ‘Dat mag natuurlijk niet. Ik heb bij Ajax nog met Van der Wiel gewerkt, toen hij tegen het eerste elftal aan zat. Snelle jongen, technisch vaardig. Ik ben een fan van hem. Maar hij is verdedigend soms te laconiek, hij moet meedogenlozer zijn. Het hoeft niet altijd mooi te worden opgelost. Ram die bal de tribune in als het nodig is.’

Dat leerde hij wel bij Manchester United. Stam: ‘Als ik het waagde met de bal de middenlijn over te steken, stond manager Ferguson al met een rode boei langs het veld. Schold hij me helemaal verrot. Tijdens de rust kreeg ik nog een snauw.

‘Zei Ferguson: voor het middenveld heb ik andere spelers gekocht. Jij moet die bal onmiddellijk inleveren. Pas later mocht ik meer initiatief nemen. Maar mijn primaire taak was verdedigen en duels winnen.’

In San Siro deed hij niet anders. Stam begrijpt de keuze van spits Huntelaar voor AC Milan, maar constateert dat hij niet tot zijn recht komt.

‘Milan zocht altijd oudere, gerenommeerde spelers die er meteen moesten staan. Huntelaar moet het hebben van zijn acties in het strafschopgebied. Maar hoe vaak komt Milan daar? Ze moeten jongere spelers halen om wat verder van de eigen goal af te spelen, het is nu toch vrij behoudend. Dat is niet in het voordeel van Klaas-Jan. Hij werd afgerekend op zijn weinige speelminuten. En dan zak je bij een club als Milan zomaar in de rangorde en ben je de derde spits.’

Stam snapt waarom bondscoach Van Marwijk clementie toont met de internationals die bij hun clubs niet aan bod komen. ‘We hebben aanvallend zoveel kwaliteit dat het niveau van Oranje achteruit gaat als je die jongens niet selecteert. Van der Vaart en Sneijder waren ook bepalend, toen ze niet speelden bij Real Madrid.’

Volgens Stam zal de verdedigende organisatie in het Nederlands elftal pas echt worden getest tegen toplanden als Italië. ‘Tegen Engeland bleek al dat we met veel ruimte in de rug soms problemen krijgen bij balverlies.’

De nationale ploeg is ook gebaat bij duidelijkheid over een mogelijke rentree van doelman Edwin van der Sar, zegt Stam. ‘Als Edwin echt niet zou willen spelen op het WK had hij dat allang gezegd. Dan laat je ook de andere keepers niet in het ongewisse. Dit is toch een lastige situatie voor Stekelenburg, Vorm en Velthuizen.

‘Maar Edwin heeft die drang, hem kennende, wil hij het maximale eruit halen. Ik heb het gevoel dat hij de Nederlandse ploeg best wil helpen op het WK. Laat hem dan ook een statement maken en niet afwachten of hij zich straks goed genoeg voelt.’

Meer over