Nieuwsbaanwielrennen

Hugo Haak stopt als coach baansprinters nu ‘alle vinkjes zijn gezet’

Hugo Haak (30) stopt als coach van de Nederlandse baansprinters. Hij mist de motivatie om de ploeg klaar te stomen voor Parijs 2024. Onder zijn leiding was de ploeg zeer succesvol. Zo coachte hij zijn renners naar drie gouden medailles op de Spelen van Tokio.

Rob Gollin
Bondscoach Hugo Haak traint de start met wereldkampioen sprint Harrie Lavreysen op de wielerbaan van Apeldoorn. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Bondscoach Hugo Haak traint de start met wereldkampioen sprint Harrie Lavreysen op de wielerbaan van Apeldoorn.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Onder leiding van Haak grossierden de baanwielrenners de afgelopen jaren in titels op de grote toernooien. Bij de Olympische Spelen van Tokio veroverden de Nederlandse teamsprinters het goud. Individueel werden Harrie Lavreysen (sprint) en Shanne Braspennincx (keirin) olympisch kampioen.

Dit is het ritueel als zijn baanwielrenners klaar staan voor de start. Sprintcoach Hugo Haak plaatst zich pontificaal voor kampioenen als Jeffrey Hoogland, Harrie Lavreysen, Roy van den Berg, Matthijs Büchli, Shanne Braspennincx. Hij kijkt ze indringend aan, voor zover dat kan als hun ogen schuilgaan achter het vizier op de helm, en mept ze met beide handen twee keer stevig op de brede schouders. Jullie kunnen het. Vertrouw erop. Het komt goed.

Het komt er niet meer van. Haak (30), bondscoach van de succesvolste lichting baansprinters in de geschiedenis van het Nederlandse wielrennen, stopt. Zolang er geen opvolger is, begeleidt hij de renners nog tot uiterlijk komend voorjaar, als ze de Nations Cup rijden, daarna zet hij er beslist een punt achter. Voor de voorbereiding op de Olympische Spelen in Parijs, in 2024, moet de KNWU ijlings op zoek naar een opvolger.

Gebrek aan motivatie

Het vertrek van Haak komt voor de buitenwacht als een verrassing. Zelf worstelde hij al langer met de motivatie. ‘Het was geen makkelijke beslissing. Maar het lukte mij niet meer de volle honderd procent te geven. Ik heb er niet echt een verklaring voor, maar ik kan dat gevoel niet langer aan de kant schuiven. 90 of 95 procent is niet genoeg om dit werk voort te zetten.’ Op de WK in Roubaix eind vorige maand ontbrak hij al. De verklaring was dat hij niet fit was.

In de drie jaar onder Haaks leiding behaalden de sprinters elf titels op WK’s en negen op EK’s. Op de Spelen in Tokio was hij de coach met het grootste aandeel in eremetaal: goud op de teamsprint, goud en zilver met Lavreysen en Hoogland op de sprint, goud voor Braspennincx op de keirin en brons voor Lavreysen op hetzelfde onderdeel. Hij blikt naar eigen zeggen nu pas ‘met toenemende trots’ terug op de prestaties. Eerder had hij daarvoor niet de ruimte gevonden. Ze moesten verder, op naar het volgende toernooi.

De carrière van Haak als coach begon op 1 januari 2018, toen de KNWU hem aanstelde als assistent van de pas aangetreden Duitser Bill Huck. Hij was toen nog maar enkele weken daarvoor gestopt als baanrenner, wegens aanhoudende blessures. Toen Huck na negen maanden om privéredenen alweer vertrok, leverden gesprekken met andere kandidaat-opvolgers niks op, waardoor de bond een beroep op de assistent deed. Haak vond zichzelf nog te onervaren als bondscoach, maar de renners spraken vertrouwen in hem uit. Het bleef niet zonder resultaat. Eind 2019 werd Hugo Haak, nog maar 28, uitgeroepen tot ‘coach van het jaar’, dankzij een oogst van 18 medailles op de EK, de WK en de Europese Spelen in Minsk.

Opkomende burn-out

Niet lang daarna begonnen twijfels de kop op te steken. Na een geslaagd WK in Berlijn, eind februari in 2020, kampte hij met verschijnselen van een burn-out. Hij voelde zich onzeker over zijn eigen aanpak en vroeg zich af of hij misschien tekortschoot. Haak: ‘Er stond een enorme druk op dat WK, het was de laatste grote test voor de Spelen. We moesten per se met een goed gevoel naar Tokio. Tot dan had ik alleen maar keihard gewerkt. Voor mij was alles nieuw. Ik was nog maar net gestopt als sporter en ik werd meteen in het diepe gegooid. Ik had soms het idee dat ik maar wat deed.’

Hij besloot een pauze in te lassen. Ruim twee maanden meed hij de wielerbaan. Het uitstel van de Spelen gaf hem meer ruimte de draad weer op te pakken, zij het dat hij voortaan net wat meer afstand hield. ‘Ik ben vooral efficiënter met mijn energie omgegaan. Meer tijd genomen om na te denken, om zaken vooral slim aan te pakken of uit te besteden aan anderen in de staf, me niet met alle details te bemoeien.’

Na het succes op de Spelen begon het weer te knagen: wilde hij er nog een keer alles voor opzij zetten? ‘Als ik terugkijk, zie ik dat alles goed is gegaan, alle vinkjes zijn gezet. Verder gaan, tot Parijs, zou betekenen dat ik een nieuw traject van 2,5 jaar moet ingaan, waarin we onszelf weer moeten zien te verbeteren. Ik geloof niet dat ik degene ben om die stap met deze ploeg te zetten. Vergeet niet dat ik hier al twaalf jaar mee bezig ben, eerst als renner, nu als coach. Dit is een moment om af te sluiten. Voor mij is het goed zo.’ Wat zijn volgende stap zal zijn, zegt hij nog niet te weten. ‘Het kan iets in de sportwereld zijn, maar het bedrijfsleven is net zo goed een mogelijkheid. Ik ben me breed aan het oriënteren.’

KNWU: gezocht twee
bondscoaches

Het vinden van een opvolger voor Hugo Haak is volgens hoofdcoach Jan van Veen van de KNWU geen gemakkelijke opgave. Tegen de NOS: ‘Het is een kleine sport, er zijn maar weinig topcoaches.’ Het hoge niveau van de selectie zal kandidaten wel aanspreken, verwacht hij. De nieuwe trainer moet in elk geval gewend zijn aan het werken met wereldtoppers. Ervaring op de Olympische Spelen geldt ook als voorwaarde. Aannemelijk is dat de bond zal uitkomen bij een coach uit het buitenland. De hoop is in januari iemand te kunnen presenteren. De KNWU moet ook nog een coach voor de duuronderdelen zien te vinden. Begin deze week werd bekend dat Tim Veldt (37) per 1 december vertrekt. De begeleider van onder anderen Kirsten Wild, Amy Pieters, Jan Willem van Schip en Roy Eefting zag voor zichzelf geen rol in het proces naar de Spelen in Parijs.