reportagetelstar in nood

Hoe overleef je als kleine voetbalclub deze crisis?

Bekerkraker December 2019. Het stadion van Telstar loop langzaam vol voor het bekerduel tegenAjaxBeeld ANP

Directeur Steef Hammerstein dacht de begroting van Telstar op orde te hebben. Topscorer Reda Kharchouch zag een mooie transfer gloren. En toen was er dat virus. 

Reda Kharchouch, de 24-jarige doelpuntenmachine van voetbalclub Telstar, checkte maandag voor de zekerheid toch maar even zijn bankrekening. Want hij mag door de coronacrisis op het veld al twee weken droog staan, de spits moet wel gewoon zijn rekeningen betalen. En Kharchouch weet ook wel dat zijn club nou niet bepaald de rijkste is.

Het is nu ruim twee weken geleden dat hij voor het laatst op de club was, voor een training. Een dag later zouden ze een uitwedstrijd tegen Roda JC spelen en hoopte hij zijn 21ste doelpunt van het seizoen te maken. Maar dat ‘eindje rijden’ ging niet meer door en sindsdien zit Kharchouch thuis. Van de club kreeg hij een paar dagen later met de post een hartslagmeter opgestuurd met een bijbehorend trainingsprogramma.

Elke dag rond 11 uur doet hij keurig de oefeningen. Wat looptraining, krachttraining en wat pielen met de bal. Door de hartslagmeter kan de trainer vervolgens in de computer zien of hij zijn best heeft gedaan en hij een bepaalde hartslag heeft aangetikt. ‘In de rode zone, hartslag 178’, zegt Kharchouch. Maar bij Telstar hoeven ze niet bang te zijn dat hun spits het er nu van neemt. Vooruit, normaal staat hij om half 8 op, nu blijft hij vaak twee uur langer liggen. Maar daarna is hij wel tot half drie bezig in het park.

En toen Kharchouch maandag klaar was met zijn individuele training, bekeek hij digitaal dus het saldo op zijn bankrekening en zag hij dat zijn salaris voor de maand maart nog gewoon op zijn rekening was gestort.

Twee weken niet op de club

Het is gelukt, dacht commercieel directeur Steef Hammerstein toen hij afgelopen weekend de salarissen van veertig  werknemers van de eerstedivisionist had overgemaakt. ‘Nu moeten we  kijken hoe we de lonen voor april bij elkaar scharrelen’, zegt hij dinsdag telefonisch. De 65-jarige Hammerstein zit in zijn tuinhuisje, op loopafstand van het stadion in Velsen. Bijna twee weken is hij nu niet meer op de club geweest, waar hij normaal bijna elke dag te vinden is. Als hartpatiënt nam hij die hele sociale onthouding direct serieus.

Straks komt er iemand van de club bij hem langs om papieren te tekenen. ‘Die gaat dan op anderhalf meter afstand zitten en dan zet ik mijn handtekening er op.’ Zo krijgen de spelers van wie het contract per 30 juni afloopt en dat niet verlengd wordt, deze week een brief van Hammerstein. Dat hoort er bij, maar midden in de coronacrisis is het toch minder leuk om spelers te ontslaan. ‘Tja, doorselecteren, noemen we dat dan.’

Sommige spelers moeten nu een lastige afweging maken, doorgaan in het voetbal of een maatschappelijke carrière beginnen. ‘Kijk, bij Telstar verdien je ook niet de wereld, gemiddeld 25.000 tot 30.000 euro per jaar, bruto. En als je niet meer hogerop kan, moet je toch wat anders.’

Telstar-directeur Steef Hammerstein.Beeld Hollandse Hoogte / Gerrit van Keulen

De afgelopen dagen heeft Hammerstein druk zitten becijferen hoe hij het bedrijf Telstar – met een begroting van 3,1 miljoen euro – door deze crisis heen krijgt nu alles in één klap helemaal stil is komen te liggen. Iedereen is naar huis gestuurd en voor alle werknemers heeft de club arbeidstijdverkorting aangevraagd. ‘We weten alleen nog niet of we er als voetbalclub ook voor in aanmerking komen. Anders hebben we echt een groot probleem.’

Normaal moet het geld verdiend worden, met de thuiswedstrijden en daarvan had de club er tot en met mei nog vier op het programma staan. Hammerstein rekent even voor. Een goeie wedstrijd levert ongeveer 20 duizend euro aan kaartverkoop op. En als de supporters een beetje enthousiast zijn eten en drinken ze ook nog eens voor 25 duizend euro. Dan organiseren ze ook nog diners rond een wedstrijd en sponsormogelijkheden. Zo levert een goede wedstrijd de club ongeveer 50.000 euro op. ‘Maar nu het stadion dicht is en de spelers thuiszitten, komt dat niet meer binnen, terwijl de kosten gewoon doorlopen.’

Exemplarisch voor voetbal

De situatie van Telstar is exemplarisch voor veel meer clubs in het betaald voetbal. Kleine clubs met weinig tot geen financiële reserves. Clubs die de afgelopen jaren al door hun gemeenten of loyale sponsoren een handje geholpen werden om overeind te blijven. En die, als de competities te lang stil liggen en er dus helemaal geen geld binnenkomt, zonder nieuwe financiële steun wellicht nooit meer aan het voetballen komen. Inmiddels hebben bijna alle voetbalclubs arbeidstijdverkorting aangevraagd.

In mei vorig jaar verscheen er van de Koninklijke Nederlands Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) een alarmerend rapport over de financiële staat van veel in clubs in het betaald voetbal. Vooral in de eerste divisie, waarin Telstar tiende staat, is het een drama. Van de zestien onderzochte clubs hadden er toen elf een negatief eigen vermogen, aldus het rapport. Een van de belangrijkste aanbevelingen uit het rapport was om eigen vermogen op te bouwen, om tegenvallers op te kunnen vangen.

Daar heeft Telstar ook aan gewerkt, vertelt Hammerstein. Zo werden leningen van geldschieters omgezet in aandelen, waardoor Telstar in plaats van een negatief eigen vermogen van ruim 2 ton ineens een klein eigen vermogen had. ‘Maar in het slechtste geval zijn we dat door deze crisis straks weer kwijt.’

Hij was als commercieel directeur juist bezig om plannen voor volgend jaar rond te krijgen. En dat zag er allemaal goed uit. Hammerstein hoopte de trainer een mooi budget te kunnen geven om in de zomer wat goede spelers aan te trekken. Het nieuwe contract met sponsor Tata Steel, het staalbedrijf om de hoek, zou voor 1 april getekend worden. De grote sponsoren, waarvan Tata Steel er een is, steken rond de 50- tot 100.000 euro per jaar in de club: sponsoring is goed voor meer dan de helft van de begroting.

Hammerstein gokte er ook op dat hun spits Kharchouch er nog wel vijf of zes in zou schieten, waardoor ze hem in de zomer voor een fiks bedrag konden verkopen. Afgelopen winter wilde Sparta de goalgetter al overnemen, maar Telstar vond het bod te laag. Van dat soort incidentele klappers moet een club als Telstar het hebben, zegt Hammerstein. ‘Die dingen reken je nog niet mee in de cijfers, maar het zit wel in je achterhoofd.’ Nu is het maar afwachten of ze Kharchouch deze zomer nog kunnen verkopen. ‘En anders blijft-ie nog een jaar.’

Topschutter Reda Kharchouch maakt een selfie met zijn fans.Beeld BSR Agency

Spits Reda Kharchouch maakt zichzelf er niet druk om. ‘Natuurlijk wil ik hogerop. Maar anders werk ik gewoon nog een jaar harder, bij Telstar.’ Hij moet nu alleen maar zorgen dat hij fit blijft. Slapen, trainen en boodschappen doen voor z’n ouders bij wij nog woont. Zo ziet zijn ritme er nu uit. Oh ja, en hij is net begonnen aan de serie La casa de papel op Netflix. ‘Ik denk dat ik de laatste ben die aan de serie begonnen is. Maar die professor is echt een genie!’

Voetbal op de schop

Op vrijdag belt Hammerstein opnieuw. Hij heeft met zijn zoon een heel plan uitgewerkt hoe de competitie toch nog uitgespeeld kan worden en de voetbalwereld tegelijkertijd hervormd kan worden. ‘Dan maken we van voetbal weer een zomersport. Dat er gespeeld wordt in de maanden dat het mooi weer is.’ In het kort komt zijn plan hier op neer: alle competities, wereldwijd, worden over de zomer heen getild en daarna uitgespeeld. Daarna is er zes weken winterstop en dan begint in maart tot half november de competitie van het jaar 2021. ‘En als dit plan de komende tijd ergens opduikt, dan weet je dus dat wij dit hebben bedacht.’

Soms schaamt Hammerstein zich er wel wat voor, dat hij nu zo druk is met nadenken over hoe ze zo snel mogelijk weer aan het spelen komen. ‘Alsof voetbal nu belangrijk is. Dat is het dus niet.’ Maar goed, hij moet nu wel gewoon zorgen voor de continuïteit van het bedrijf. Dus had hij deze week de wethouder van de gemeente Velsen al aan de lijn, van wie Telstar het stadion huurt voor ongeveer 110.000 euro per jaar.

Nu is de week bijna voorbij en verwacht hij nog een belletje van de gemeente.  ‘Ik hoop te horen of we de huur van stadion even wat later mogen overmaken, en of er wellicht ook nog een korting inzit. We gebruiken het stadion tenslotte niet.’ En of ze als voetbalclub recht hebben op de regeling voor arbeidstijdverkorting is ook nog niet duidelijk. ‘Maar het zou onbegrijpelijk zijn als het niet zo is. We zijn gewoon een bedrijf en hebben recht op een deel uit die pot.’

Oh, en in één ding heeft hij zich vergist, vertelt Hammerstein. Er komt namelijk nog wel geld binnen bij Telstar, door de zonnepanelen die vorig jaar op het dak van het stadion werden gelegd. ‘De hele week schijnt de zon al. Dat levert ongeveer 25.000 euro per jaar op. Dat is het enige waar we nu nog wat mee verdienen.’

FBO-directeur Serge Rossmeisl

Elke dag heeft de Federatie van Betaald Voetbal Organisaties (FBO) een conference call met alle betaaldvoetbalclubs. ‘En de belangrijkste vraag is eigenlijk telkens of er al duidelijkheid is welke van de drie scenario’s het wordt’, zegt FBO-directeur Serge Rossmeisl. Die drie mogelijkheden zijn, het uitspelen van de competitie in mei, juni, of pas in juni, juli of helemaal niet meer uitspelen van de competitie. En in het geval van wel uitspelen, of dat met of zonder publiek gebeurt.

‘Nee, is tot nu toe het antwoord op de vraag of er al duidelijkheid is, aldus Rossmeisl. En als er wel een scenario is, dan zal dat sowieso enorme consequenties hebben, zegt hij. ‘Contracten van spelers lopen eind juni af. Wat doen we dan als de competities in juni, juli worden uitgespeeld? En als we zonder publiek gaan spelen, dan heeft dat voor sommige clubs enorme financiële consequenties. Die hebben geen buffers en moeten het echt van de kaartverkoop hebben.’

Bovendien is dit niet iets wat Nederland alleen kan beslissen, legt Rossmeissl uit. ‘Dit moet internationaal geregeld worden. Neem Hakim Ziyech die in principe per 1 juli van Ajax naar Chelsea gaat. Maar wat als de competitie hier nog moeten worden uitgespeeld? Daar moeten afspraken over komen.’ En als de competitie verschuift, dan moet er ook iets geregeld worden de transferwindow, die normaal tot 31 augustus loopt. Rossmeisl: ‘Daarover is allemaal overleg tussen de KNVB, de andere landen en de wereldvoetbalbond Fifa.’

Meer over