Vier vragen

Hoe liggen de kansen van André Onana in zijn dopingzaak?

De dopingzaak van Ajax-doelman André Onana wordt woensdag behandeld door het sporttribunaal Cas. Maakt hij kans op strafvermindering?

André Onana op de tribune van de Johan Cruyff Arena tijdens Ajax-PSV voor de beker op 10 februari. Beeld Pro Shots / Jasper Ruhe
André Onana op de tribune van de Johan Cruyff Arena tijdens Ajax-PSV voor de beker op 10 februari.Beeld Pro Shots / Jasper Ruhe

Waarom is André Onana naar het Cas gestapt?

De doelman van Ajax vindt dat hij te zwaar wordt gestraft voor het overtreden van de dopingregels. De Europese voetbalbond Uefa schorste Onana op 4 februari voor twaalf maanden, nadat bij een dopingcontrole op 30 oktober vorig jaar sporen in zijn lichaam waren gevonden van de verboden stof furosemide. Onana had een medicijn van zijn vriendin aangezien voor aspirine, zo luidde zijn verweer.

De Uefa heeft begrip voor die onachtzaamheid, maar vindt een straf op zijn plaats. Een sporter is volgens de dopingregels verantwoordelijk voor alles wat in zijn lichaam terechtkomt, bedoeld of onbedoeld. Aan die strikte aansprakelijkheid heeft Onana zich te committeren, als topsporter valt hij nu eenmaal onder de dopingreglementen van wereldantidopingorganisatie Wada.

Een straf is daarom logisch, vanuit de dopingregels geredeneerd. En Onana’s schorsing had, benadrukken juristen die niet bij de zaak betrokken zijn, ook hoger kunnen uitvallen: voor deze overtreding van de dopingregels kan een maximum van vier jaar schorsing worden opgelegd. Door in beroep te gaan bij het Cas hoopt Onana op strafvermindering. Zijn advocaten zullen daarom bij het sporthof bepleiten dat er sprake is van een ‘begrijpelijke vergissing’.

Hoe pakken Ajax en Onana het beroep bij het Cas aan?

Beide partijen hebben, net als bij een geschil in de rechtbank, vooraf schriftelijke stukken naar het Cas gestuurd. Daarop mogen ze woensdag in de online hoorzitting een toelichting geven. De zaak begint al om 7.30 uur en de behandeling ervan duurt waarschijnlijk de hele dag. Er is een rits deskundigen opgeroepen om voor Onana of de Uefa te getuigen.

Het panel dat zich over de zaak buigt, bestaat uit drie arbiters. Het kamp-Onana en de Uefa hebben er elk een mogen kiezen, het Cas heeft de voorzitter aangesteld. Zij zullen Onana ongetwijfeld vragen stellen, bijvoorbeeld waarom hij zichzelf onschuldig acht. Het laatste woord is voor de doelman, daarna is het wachten op de uitspraak die waarschijnlijk binnen twee weken volgt. De uitgebreidere motivatie bij de beslissing volgt dan later pas.

Voor de 25-jarige Onana is er haast bij, ook al heeft hij geen spoedappèl aangetekend. Hoe eerder hij weer kan spelen, hoe aantrekkelijker het voor andere clubs wordt om hem te kopen. Een transfer is aannemelijk, omdat de Kameroense international het na vijf seizoenen in de hoofdmacht niet eens werd met Ajax over contractverlenging.

Maakt Onana kans op strafvermindering?

Dat is lastig te zeggen, omdat er bijna geen goed vergelijkingsmateriaal is. De advocaten van Onana zullen bij het Cas onder meer refereren aan een paralympisch curlingkampioen uit Canada, die eveneens per abuis de medicijnen van zijn vrouw zou hebben ingenomen. Het Cas vond coulance op zijn plaats, omdat de vrouw net was overleden en de man door alle stress ‘minder achtzaam’ was toen hij in de fout ging. Van de 18 maanden schorsing bleven er zes staan.

Ook tennisser Mariano Puerta kreeg bij het Cas strafvermindering voor elkaar. De Argentijn werd niet voor acht maar voor twee jaar geschorst, volgens het sporthof was hij te zwaar gestraft voor twee ‘niet-significante’ overtredingen van de dopingregels. Pas nadat hij was gestopt met tennis, onthulde Puerta dat hij zijn verweer (hij had per ongeluk gedronken uit een glas water waarin zijn vrouw een medicijn had opgelost) had verzonnen.

In het licht van Onana’s zaak springt ook de straf van twee Malinese voetballers van Red Bull Salzburg in het oog. De Uefa schorste hen in februari voor drie maanden, nadat in hun urine verboden stoffen waren aangetroffen. Volgens hun club hadden ze voor een interland in Namibië, 1.700 meter boven zeeniveau, pillen tegen hoogtezieke geslikt die de Malinese bondsarts had voorgeschreven. Toch viel hun schorsing beduidend lager uit dan die van Onana.

Of de Ajax-doelman baat heeft hij deze voorbeelden, valt niet te zeggen. Hoewel het Cas de straffen van curler Armstrong en tennisser Puerta terugbracht, werden ook zij geschorst. Daarbij legt een sporter het, zo leert het verleden, doorgaans af tegen de sportbond tegen wie hij procedeert. Het Cas toetst nu eenmaal vooral of de sportbond, bijvoorbeeld de Uefa, de (doping)regels juist heeft toegepast. En die regels zijn ‘heel rigide’, zeggen sportrechtadvocaten die alleen op achtergrondbasis willen praten.

Hoe reageerde het voetbal op Onana’s schorsing?

Onana had over een gebrek aan steun niet te klagen. Omdat ook Ajax gedupeerd is door de schorsing, staat de club zijn werknemer juridisch bij. En tijdens de warming-up van de wedstrijd tegen PSV droegen Onana’s teamgenoten een shirt met zijn naam erop.

Ook de internationale spelersvakbond sprong voor hem in de bres. Zijn schorsing was ‘buitensporig en onevenredig’, meende Fifpro. De vakbond pleit al langer bij het Wada voor meer mededogen met voetballers die tegen een dopingstraf aanlopen. Zo vindt Fifpro het ongehoord dat Onana niet met zijn teamgenoten mocht trainen – in plaats daarvan werkt hij een door Ajax opgesteld trainingsschema af, met een eigen trainer. Ajax wilde de doelman uitnodigen bij het vieren van de landstitel, maar de club durfde het niet aan. Onana is immers geschorst voor alle ‘voetbalgerelateerde activiteiten’.

Het voetbal heeft nooit vooropgelopen met strenge dopingstraffen. En het mag er graag op wijzen dat zich in andere sporten meer dopinggevallen voordoen, iets wat de dopingautoriteiten onderschrijven. Al zijn er genoeg voorbeelden bekend van grote namen en ploegen die zich in het verleden met doping inlieten. Want hoewel nog weleens anders wordt beweerd, kunnen stimulerende middelen ook voor voetballers wel degelijk zin hebben.

Meer over