'Het voetbal van kinderen is het voetbal van ons'

De voetbalbond maakt een enorme groei door: in 2003 meldden zich liefst tienduizend nieuwe leden aan, vooral jonge kinderen. Tegelijk worden steeds meer juniorenduels gestaakt....

Van onze verslaggever Poul Annema

'Dat is m'n kleinzoon', zegt hij. 'Gisteravond belde hij: 'Opa, kom je kijken? We beginnen wel al om negen uur.' Natuurlijk ben ik er, heb ik gezegd.' En als achter het doel moeders en vaders hun eigen feestje organiseren omdat er weer gescoord is, zegt hij: 'Daar staat mijn dochter, ook altijd van de partij. En zo hoort het. Het voetbal van de kinderen is het voetbal van ons. En als je dan hoort en leest hoe ouders er soms in slagen dit feest te verpesten, word ik daar helemaal ziek van.'

Hij is Humphrey Mijnals, destijds de eerste Surinaamse voetballer in de Nederlandse profcompetitie. Drie maal werd hij gekozen in het Nederlands elftal. Bijna 75 is hij, maar de liefde voor het voetbal zit nog heel diep.

Begrijpen doet Mijnals ze niet, de ouders die elkaar bij de wedstrijd van hun kind letterlijk naar het leven staan. 'Ze moeten toch beseffen dat deze kinderen komen om plezier te beleven aan het voetballen.'

Bij steeds meer wedstrijden van junioren klinkt het slotsignaal van de scheidsrechter voordat de klok de afgesproken tijd heeft weggetikt. Meestal omdat de ouders over de rooie gaan en zich met vuist of paraplu tegen de arbitrage, spelers van de tegenpartij en zelfs hun eigen kinderen keren.

'Je weet soms niet wat je hoort en ziet', zegt Willem Miermans, directeur van SV Almere, dat met 900 jeugdleden hard op weg is uit te groeien tot één van de grootste voetbalclubs van Nederland. 'Er is maar één remedie: wegwezen en nooit meer terugkomen.'

Bij de Utrechtse voetbalclub DVSU is het nog niet zo lang geleden gebeurd dat een moeder tijdens een juniorenwedstrijd haar eigen zoon toeriep: 'Hé klootzak, doe er nou wat aan.' Nog diezelfde avond stond een bestuurslid bij haar op de stoep met de vraag hoe ze over haar eigen gedrag dacht. Toen ze antwoordde dat ze een volgende keer weer zo zou reageren werd haar gevraagd de club, mét haar zoon, te verlaten.

De verontwaardiging was groot: 'Wat doen jullie mijn kind aan?', vroeg ze. Het antwoord van het bestuur was duidelijk: 'U bent degene die uw zoon dit aandoet.'

DVSU zetelt in de Utrechtse wijk Lunetten en heeft zich er twee jaar geleden voor uitgesproken om hét gevecht tegen de verloedering aan te pakken. 'Mij stond de gezonde voetbalclub in Delft voor ogen waarvan ik zelf 35 jaar geleden lid was, waar geen wanklank viel en alles vanzelf ging', zegt voorzitter Bert van der Roest.

'Ik kwam eens op het veld en zag mijn eigen zoon daar allerlei capriolen uithalen. Op mijn vraag wat hij aan het doen was, zei hij: ik oefen op de Schwalbe. Ik dacht even dat ik het niet meer had.'

Ze besloten enkele gedragsregels op papier te zetten en die voor te leggen aan de algemene ledenvergadering. 'We hebben de normen en waarden inzichtelijk gemaakt bij de ingang van ons complex en we hebben de leden medeverantwoordelijk gemaakt voor de gang van zaken op het veld. Daarvoor hebben ze allemaal een verklaring ondertekend. Wie zich niet daaraan houdt, wordt daarop binnen twaalf uur aangesproken.

'We hebben gezegd wat we willen en wat we dulden: onder alle omstandigheden sportief blijven. Als ouders drie wedstrijden achtereen niet aanwezig zijn geweest worden ze ook gebeld met de vraag waarom ze niet komen.

'Spelertjes trainen op het veld en in de kantine, waar we ze met een rollenspel helpen om situaties rond wedstrijden na te bootsen', zegt Van der Roest, die acteur is en zijn professie gebruikt om 'de waanzin van het voetbal' te accentueren. 'Ik speel dan de rol van de ouder die na een gestaakte wedstrijd de scheidsrechter de huid vol scheldt en laat vervolgens spelers reageren. We praten met kinderen over betrouwbaarheid en de waarde van teamgeest.'

De hockey- en handbalbond en tal van voetbalclubs hebben belangstelling getoond voor de ideeën die Van der Roest met de organisatie-deskundige Pieter Martens naar buiten brengen. Alleen toont de KNVB weinig belangstelling voor de houding die bij DVSU een verrassende uitwerking heeft.

'Incidenten doen zich bij ons niet voor. Bovendien blijkt dat de prestaties van de diverse elftallen sterk verbeteren. Dat moet met sportief gedrag te maken hebben', zegt Martens. 'Alles draait om vaardigheid, aandacht voor elkaar en afspraken. We hebben een boekje uitgegeven, De Elf en Jijzelf, waarin we kinderen betrekken bij het echte teamspel. Elke ploeg heeft na de wedstrijd de 'Derde Helft' om na te praten.'

Voetbal voor kinderen doe je, zeggen ze bij DVSU, door afspraken te maken met ouders en met kinderen en elkaar daarop aan te spreken. 'Sommige bestuurders hebben angst om gemaakte afspraken na te laten leven. Laatst was ik bij een club waar de voorzitter zei: we hebben afgesproken dat er vóór 1 uur niet gerookt wordt in de kantine, maar ik ga natuurlijk niet voor politie-agent spelen en als er wel gerookt wordt, zal ik er niets van zeggen. Ja, zo wordt het natuurlijk nooit wat: afspraak is afspraak, daar begint het mee!'

Meer over