NieuwsOlympische spelen

Het olympische jaar van de waarheid: gaan de Spelen van Tokio door?

In een oneven jaar wordt gewoonlijk een pauze gehouden tussen een editie van de Zomerspelen en de Winterspelen, maar ditmaal is 2021 een olympisch getal. Van 23 juli tot en met 8 augustus staan de 32ste Spelen op het programma, vanwege corona een jaar later dan de bedoeling was. 33 sporten, beoefend door 11.090 atleten in 43 stadions, met als inzet 339 gouden medailles.

null Beeld AP
Beeld AP

Best veel lijkt nog onzeker voor de Spelen van Tokio, behalve de drang van de Japanse organisatoren en van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) om het grootste sportevenement ter wereld daadwerkelijk te houden. De covidpandemie zwelt momenteel aan in Japan, met 3.500 besmettingen en 50 doden op Tweede Kerstdag.

Dat zijn ongekende cijfers voor het tot nu toe veilige Aziatische land, waar mondkapjes en distantie altijd al een onderdeel vormden van het normale maatschappelijke verkeer. Die zwelling zet optimistische voorspellingen op scherp. Sinds 27 december bestaat opnieuw een inreisverbod voor buitenlanders. Die is voorlopig vastgesteld tot eind januari.

Tocog, het organisatiecomité van Tokio, de Japanse overheid en de stad Tokio zijn sinds september vol overtuiging bezig met de hernieuwde editie van de Spelen. De taskforce, die na de afgelasting in maart de zaak in gang heeft geduwd, kreeg de naam Here We Go. De coördinatiecommissie, de toezichthouder namens het IOC, sprak zich ook scherp uit. Voorzitter John Coates zei het in september zo: ‘De Spelen van Tokio gaan door. Met covid of zonder covid.’

IOC-voorzitter Thomas Bach benadrukte vervolgens dat een vaccin het doorgaan van de Spelen zal bespoedigen. Maar van een plicht voor de bezoekende sportwereld wilde de Duitse sportofficial niet spreken. Wel wilde hij overtuigen, aanmoedigen.

In oktober testte Japan drie dagen lang de sanitaire maatregelen waaronder de Olympische Spelen toch gehouden kunnen worden. Die kwamen voort uit de bekende vijf grote anti-besmetting geboden: reisgedrag beperken, 1,5 meter afstand houden, beschermende kleding dragen en handen wassen, vaccineren en testen & tracen.

Voor het laatste krijgen de olympische deelnemers van Tokio 2021 naar verwachting een digitale plakker om de pols, waardoor iedereen per GPS gevolgd kan worden. Ingangen van het olympisch terrein, dorp en stadions, worden met camera’s gecontroleerd. Op afstand kan lichaamstemperatuur worden gecheckt.

Het entreeprotocol voor publiek werd ook getest. Tokio gaat uit van tribunebezetting bij de olympische wedstrijden. Begin november werd, als test van alle maatregelen, een internationale turnwedstrijd gehouden, met Russen, Chinezen en Amerikanen. Het gekozen gezondheidsprotocol bleek te werken. Het werkte optimisme in de hand.

Voor scherp toezicht op de ontwikkeling van het coronavirus in het olympische deel van Tokio wordt een controlecentrum ingericht. Het budget voor de bestrijding van de infectieziekte staat vooralsnog op 730 miljoen euro. Er komt een speciaal ziekenhuis in het dorp aan de Baai van Tokio, waar Nederland flat 7 oranje gaat kleuren.

Deelnemers, zo is de verwachting, zal worden aangeraden zo snel mogelijk na hun laatste wedstrijd Tokio te verlaten. Vooraf wordt gerekend op een quarantaine van veertien dagen. Trainingskampen van de meer dan 200 landenteams worden in vijfhonderd gemeenten over Japan verspreid gehouden.

Ook wordt gewerkt aan een protocol voor de tocht van het olympisch vuur dat vorig jaar maart al vanuit het Griekse Olympia in Japan is gearriveerd. In 121 dagen rennen tienduizend mensen met de toorts. Geen omhelzingen, bij het overhandigen van het vuur, is de regel. Op 9 juli arriveert de vlam in Groot-Tokio.

Mogelijk zal dat de bevolking de Spelen doen omarmen. Op dit moment valt de steun voor het doorgaan van Tokio 2021 steeds sterker terug. Nog maar 27 procent is in een laatste peiling voor het doorgaan van de Zomerspelen; 32 procent zegt stoppen en 31 procent pleit voor uitstel tot oktober. In 2013, toen Tokio werd uitverkoren voor 2020, stond 70 procent van de hoofdstedelijke bevolking achter de kandidatuur van de eigen stad.

De val van dat cijfer zal, deels, met financiën te maken hebben. Er is evenwel geen weg terug. Geld vloeit met een olympische onderneming nu eenmaal sneller weg dan water in een bergbeek. Elke rekensom wordt teniet gedaan door een volgende.

Het olympische budget is aan zijn vijfde versie toe. Er is, in vergelijking met budget nummer 4, voor 2,3 miljard euro aan extra kosten gemaakt. Het officiële budget voor de Spelen is in vergelijking met het laatste cijfer van editie-2020 met 22 procent verhoogd; naar voorlopig 12,6 miljard euro, het hoogste kostenplaatje uit de olympische zomergeschiedenis, een half miljard hoger dan de kosten van Londen 2012. Overigens bestaan er berekeningen, waarin Tokio voor 25 miljard de portemonnee heeft getrokken voor het derde olympische avontuur na 1940 (niet doorgegaan) en 1964.

Er is wel voor 240 miljoen euro bezuinigd. Minder officials, minder licht en energie, minder bussen, geen vlaggenceremonie in de olympische aanloop, een samenvoeging van de openingsfeesten. Vijftig bezuinigingen in totaal.

De sportwereld zal vanaf januari trachten de laatste fase van de olympische kwalificatie af te ronden. Op 24 maart, bij het uitstel van het evenement, waren wereldwijd 57 procent van de kwalificaties achter de rug. Sindsdien heeft dat proces, op een enkele marathon en zwemwedstrijd na, stilgelegen.

In januari is de Nederlandse waterpoloploeg een van de eerste teams die gaan trachten een olympisch ticket te veroveren. Het plaatsingstoernooi, zou aanvankelijk in maart worden gehouden. Het is nu de derde week van januari geworden, in het Italiaanse Triëste, zonder publiek en met het vrouwenteam van bondscoach Arno Havenga dan al weken in een keurige bubbel.

In april bestond de voorlopige Nederlandse olympische ploeg, onder leiding van chef de mission Pieter van den Hoogenband, uit 169 sporters. De geplaatste hockeyploegen, 32 mannen en vrouwen, maken met de wielrenners (31 naar verwachting) het grootste deel van de nationale afvaardiging uit.

Chef Van den Hoogenband rekent op een formatie van omtrent 260, met een uitloop van ver voorbij de 300, mogelijk 350, zo verkondigde hij in januari van het vorig jaar. Toen ging het wat de Spelen van Tokio betreft vooral over de zomerse hitte die overwonnen diende te worden. Dat probleem is tot een voetnoot verworden na een maand of tien coronaplaag.

Ook over medailles, Nederland zou er volgens statistiekbureau Gracenote 41 gaan veroveren, wordt niet tot nauwelijks gesproken. Eerst maar eens echt groen licht voor Tokio 2021, het liefst in de lente van het jaar van de waarheid.

Meer over