PostuumWilfried Van Moer (1945-2021)

Het is Van Moer! Het is Van Moer! België treurt om voetbalgrootheid die het spel ‘zag’

De Belgische oud-international Wilfried Van Moer is op 76-jarige leeftijd overleden. Hij wordt gezien als een van de beste spelers in de Belgische historie. Als trainer was hij minder succesvol. Zo duurde zijn dienstverband als bondscoach van België slechts een paar maanden.

Wilfried Van Moer op het WK van 1982 in Spanje in actie tegen El Salvador. Beeld Belga
Wilfried Van Moer op het WK van 1982 in Spanje in actie tegen El Salvador.Beeld Belga

‘Een grote, grote speler’, vond Jan Mulder zijn leeftijdsgenoot Wilfried Van Moer, de Belgische oud-voetballer die dinsdag op 76-jarige leeftijd overleed. Vrijwel alle bijnamen die de overledene bij leven verwierf, linkten juist aan zijn geringe gestalte: de Kleine Generaal, de Boskabouter et cetera.

De voetballer Van Moer had een lengte van 1.68 meter. Zijn postuur was geblokt, het haar was dun, hij liep vaak met afgezakte voetbalkousen (net als Dick Advocaat, de Nederlandse Kleine Generaal) die op het oog ineens sokjes werden, waardoor het leek alsof-ie nog kleiner was.

Maar hij was dus een hele grote, verzekert Jan Mulder, die eind jaren zestig in zijn Anderlecht-tijd bijna Van Moer kon begroeten als ploeggenoot. Standard Luik trok de Waaslander aan en beleefde meteen de beste jaren ooit. Drie keer achtereen kampioen, twee keer achtereen werd Van Moer verkozen tot beste speler van de Belgische competitie.

Bondscoach

De Belgische voetbalwereld kwam dinsdag en woensdag woorden tekort om de grote Wilfried Van Moer te eren. Zelf was de geweldige middenvelder/strateeg weinig scheutig met woorden. Mede vanwege die eigenschap werd hij in januari 1997 als Belgisch bondscoach ontslagen, amper een maand na de WK-kwalificatiewedstrijd in Brussel tegen Nederland (0-3).

Van Moer kon ‘niet communiceren’, heette het toen al. Vooral niet met de pers. Dat hij aan de vooravond van wat later zijn laatste interland als bondscoach bleek nota bene wel urenlang de Volkskrant te woord had gestaan, maakte dat de messen werden geslepen. Zonder er veel woorden over vuil te maken (Mulder: ‘Heel correcte man’) keerde Van Moer gewoon weer terug naar het werk achter de tap van zijn café Wembley in Hasselt.

Prijzen

Maar terug naar de voetballer Van Moer, die op 16-jarige leeftijd debuteerde bij SK Beveren en op 37-jarige leeftijd nog een WK speelde. Tussendoor reeg hij titels en persoonlijke prijzen aaneen en was hij hét draaipunt van de Belgische nationale ploeg (nu nummer 1 van de Fifa-ranglijst) die wél de finale van een prestigieus eindtoernooi speelde. In 1980 verloor België de EK-finale van West-Duitsland.

Ten onrechte is Wilfried Van Moer vaak weggezet als een klassiek werkertje op het middenveld, de balafpakker, het dravertje zoals de Nederlandse Kleine Generaal (Advocaat dus) dat als voetballer wel was. Jan Mulder weet niet hoe Van Moer dat deed, maar weet wel: ‘Hij stond altijd op de goede plek.’

Daarbij was Van Moer volgens Mulder zeer bedreven in ‘het zachte boogballetje’ dat precies goed voor de voeten of op het hoofd van een medespeler belandde. ‘In België wordt nu bij het rouwbeklag de vergelijking getrokken met Kevin De Bruyne, maar je moet het voetbal van toen en nu niet met elkaar vergelijken.’

Als Van Moer toch per se met iemand moet worden vergeleken, dan schiet Mulder onmiddellijk de naam Willem van Hanegem te binnen. Ook zo’n genie op het middenveld die echt niet zoveel hoefde te hollen om van grote waarde te zijn. Met spelinzicht kun je het heel lang volhouden. Vandaar dat Van Moer zelfs op respectabele leeftijd (37) als middenvelder (die zogenaamd zoveel moet lopen) terugkeerde in de Belgische nationale ploeg.

Het spel zien

Aan de Volkskrant (14 december 1996) vertelde Van Moer – na de zoveelste campari-soda – uitvoerig dat ouder worden ook voordelen heeft. Hij ‘zag’ het spel nog sneller ‘omdat je je gebrek aan loopsnelheid moet camoufleren’. Oefenen op het ‘zien’ van het spel deed hij als jongetje als volgt: bal tegen de muur trappen en dan na de trap zijn blik van bal en muur afwenden om te zien of er iemand ‘vrij’ stond.

Wilfried Van Moer speelde 57 interlands. Dat is weinig voor zo’n grote speler, maar daaraan lag blessureleed ten grondslag. Op het EK van 1972 schopte een Italiaan hem een gebroken been. Dat leidde tot slepend blessureleed, stapjes terug naar een lager niveau om eenmaal opgeknapt weer te vlammen als vanouds. Voor het beste Oranje ooit (de vicewereldkampioen van 1974) was het een mazzeltje dat Van Moer niet kon meedoen in de dubbele, beslissende kwalificatieronde van 1973 tegen de Belgen.

Van Moer viel in 1982 de eer te beurt dat Raymond van het Groenewoud een ode aan hem wijdde op de wijs van diens hit Je Veux De l’Amour. Bondscoach Guy Thys raakte er ook door betoverd en selecteerde de 37-jarige alsnog voor het WK in Spanje. Uit die ode: ‘...vips, supporters met veel te grote mond, maar wie blijft er normaal en gezond? Het is Van Moer... het is Van Moer!’

Jan Mulder: ‘Een verfijnd technicus, een denker, prettig introvert.’ Wat kon die Van Moer toch mooi, zacht passen, ziet Mulder weer voor zich.

Meer over