Het is 1978 niet

In het voorjaar van 1978, ik was negentien jaar, zagen Bram Vermeulen en Freek de Jonge in Argentinië het bloed van de doelpaal druipen....

PAUL ONKENHOUT

De natie vond van wel; een enquete wees uit dat 71 procent van de bevolking geen enkel bezwaar had.

Het wereldkampioenschap werd in 1978 gespeeld in de martelkamer van Zuid-Amerika, Argentinië. Niet alleen aan de paal kleefde daar bloed, maar ook aan de lat. Misschien herinnert u zich de naam van Videla nog. Hij was luitenant-generaal, dictator en beul.

Na lezing van deze eerste drie alinea's bent u waarschijnlijk bevreesd voor het vervolg.

U slaakt een zucht. Het zal vandaag wel over Nigeria gaan, denkt u, en de sportboycot. Het zint u maar niets.

Misschien moet u zelfs enige weerzin overwinnen: sport en politiek, gatverdamme. Dat hebben we toch gehad? Hallo Twaalfde Man, denkt u, het is 1998 hoor, niet 1978, wakker worden, nú ophouden, waren we net van dat belerende domineestoontje af, begint hij nog een keer. Oké, oké, het is een klotezooi in Nigeria, vast wel, maar wat kunnen wij daar aan doen? (Hier is het woord tijdgeest op zijn plaats.)

Als ik maandag in Haarlem Freek de Jonge niet zou hebben geïnterviewd, in de voetbalshow Aad de Mos bestaat Niet!!!, zou ik mijn mening over Nederland - Nigeria waarschijnlijk voor me hebben gehouden en vandaag hebben geschreven over, bijvoorbeeld, Feyenoord - Ajax of het vernielde doel van Real Madrid.

Het is, anders dan tien, twintig jaar geleden, zeer ongebruikelijk om als voetbalverslaggever maatschappelijke thema's - de woorden maatschappelijke en thema's stuiten u tegen de borst, en mij eerlijk gezegd ook enigszins - te beroeren.

Deze krant stelde dinsdag in een commentaar dat het kabinet terecht besloot het duel met Nigeria door te laten gaan, op formele gronden vooral. Het is 1978 niet.

Maanden geleden al schoof de KNVB ons op een persconferentie het oefenprogramma van het Nederlands elftal toe. Niet één van ons dacht: hé, Nigeria, moet dat nou echt? Daar hadden we minister Pronk voor nodig. En ik Freek de Jonge.

Twintig jaar geleden pleitten Bram & Freek als politieke activisten voor een boycot van het WK in Argentinië. Het is dus ook twintig jaar geleden dat de toenmalige coach van Oranje, Ernst Happel, verklaarde dat hij niets te maken had met de rechten van de mens. Kein geloel, nur fussball.

Een speler, Dick Nanninga, zei dat hij de kogels in Argentinië wel even zou terugkoppen. Ik vond het een goede grap: Nanninga kon heel goed koppen. Van slechts één speler, Oekie Hoekema, kan ik me herinneren dat hij de actie Argentinië steunde. Hij werd er door andere voetballers om verketterd, vooral door Van Hanegem.

Zeer kortzichtig vond ik dat, maar tegelijkertijd stuurde ik een briefkaart naar de TROS om mijn sympathie te betuigen met de actie Trek Cruijff over de streep. Ik was voor Bram & Freek, maar als het Nederlands elftal onverhoopt toch zou deelnemen aan het WK, dan maar op volle sterkte, dus met Cruijff.

Maandag werd in dezelfde show in Haarlem Ronald de Boer gevraagd of hij bezwaren had tegen het oefenduel. Die had hij niet. Hij vindt het gewoon nuttig en leuk om voor het WK tegen jongens als Kanu, Oliseh en Babangida te spelen en noemde het een zaak voor politici. Ik vond het een goed en eerlijk antwoord.

Ik hink op twee gedachten en dreig ten val te komen.

Ik zeg Freek de Jonge na dat Nederland - Nigeria niet mag worden gespeeld. Ik zeg Ronald de Boer na dat het een leuke en nuttige oefenwedstrijd zal zijn.

Ik lees het bericht dat veertien Nigeriaanse sporters, judoka's, de toegang tot ons land is geweigerd en wind me daarover op. Ze hebben geen visum gekregen. Eigen schuld, hadden ze maar voetballer moeten worden. Flinke kerels zijn jullie zeg, daar in Den Haag.

Bij Nederland - Nigeria zal vlagvertoon achterwege blijven. Het zal een sobere wedstrijd worden. Ach, dan nemen de hoge gasten van de KNVB toch zelf hun champagne en kaviaar mee naar Amsterdam? Jammer dat we daar Freek de Jonge maandag nog niet naar konden vragen.

Zijn woede is aanstekelijk en duurt voort. Toen wij deze week de discussie al weer bijna waren vergeten en ons verkneuterden om het doel van Real Madrid en ons verbaasden over de vele mislukte passes van Davids, schreef hij in het Parool een column onder de titel Oorlog is voetbal, met zestien stellingen.

Het is weer 1978 en even lafhartig en dubbelhartig als toen verschuil ik mij achter de woorden van Freek de Jonge.

Erica Terpstra is de kokosmat van de KNVB. Welkom!

De geest van de met de bezetter heulende Karel Lotsy waart nog steeds rond op de bondsburelen.

Nike en Shell, beide sponsors van de KNVB en erkende uitbuiters van Derde Wereld-landen, weigeren een menselijk gezicht te tonen.

Ken Saro-Wiwa is voor niets gestorven.

Een discussie duurt in Nederland nog geen 24 uur.

Eerst komt het voetbal dan de moraal.

Of hij zich niet steeds meer stoorde aan de vuiligheid die aan het voetbal kleeft, vroegen we Freek de Jonge. Die vuiligheid, zei hij, is er altijd geweest.

Twintig jaar geleden declameerde Neerlands Hoop:

We gaan naar Argentinië waar daaglijks wordt gemoord,

maar daar is nu eventjes geen tijd voor want zojuist heeft Rep gescoord.

Zonder Cruijff in de finale, wie had dat verwacht

en op de eretribune zitten Wiegel en Van Agt.

Je kan het doek weer halen want lachen is gezond,

maar 't was even tijd te zeggen waar het allemaal op stond.

Paul Onkenhout

Meer over