Het feest moet doorgaan

De beschieting van de spelersbus van de ploeg van Togo in Angola heeft het eerste Afrikaanse voetbalfeest dit jaar ernstig besmet....

De opstandige provincie Cabinda blijft het toneel van de wedstrijden in groep B van de Afrika Cup. Gastland Angola en de Afrikaanse voetbalbond hebben daartoe zondag besloten, in weerwil van de aanslag op het voetbalteam van Togo.

Wel zijn de veiligheidsmaatregelen opgevoerd voor het duel vandaag om vijf uur tussen Ivoorkust en Burkina Faso in het stadion van de gelijknamige hoofdstad, dat twintigduizend toeschouwers kan herbergen. Na het uitvallen van Togo, dat vanavond in actie zou komen, strijden deze twee landen samen met Ghana om twee plekken in de kwartfinale.

De strijd om de hoogste voetbaleer van Afrika gaat door, ondanks dat de rebellenbeweging van de noordelijke enclave nieuwe acties heeft aangekondigd. Het is al decennia onrustig in Cabinda.

Nadat Angola in 1975 onafhankelijk werd van Portugal, wilde dit deel van de kolonie zelfstandig verder. Maar het leger van Angola maakte hardhandig een einde aan dat streven. Cabinda is rijk aan olie, maar slechts 10 procent van de inkomsten zou de 300 duizend bewoners van Cabinda ten goede komen.

Met ontvoeringen van westerse zakenmensen hebben de rebellen tot nu toe tevergeefs geprobeerd de internationale aandacht te trekken. In 2006 werd een verdrag gesloten met de Angolese regering, maar verschillende facties van de rebellenbeweging zetten de strijd voort.

Een van die groepen heeft dus vrijdag het vuur geopend op de bus van de Togolese voetballers. De selectie was net de grens met Congo overgestoken. In Brazzaville was een laatste trainingskamp opgeslagen.

Aanvoerder Adebayor, de spits van Manchester City, vertelde dat de spelers als ratten in de val zaten. ‘De chauffeur werd als eerste geraakt en zat dood in zijn stoel met het stuur in zijn handen.’ Een half uur lang verschansten Adebayor en de anderen zich onder de banken. Behalve de chauffeur werden ook twee begeleiders dodelijk getroffen.

De 26-jarige middenvelder Mustapha Salifou deed op de website van zijn club Aston Villa al snel verslag van zijn gevoelens en de gebeurtenissen. ‘Om eerlijk te zijn kan ik op dit moment niet zeggen hoe ik me voel. Mijn ouders bellen om het half uur vanuit Togo, alleen maar om er zeker van te zijn dat ik nog in orde ben.’

Volgens Salifou werd een kwartier na het binnenrijden van Cabinda het vuur geopend. ‘De chauffeur werd vrijwel meteen geraakt, dus daar stonden we midden op de weg.

‘Onze veiligheidsmensen hebben ons gered. Ze waren met hun tienen en reden met jeeps achter de bus aan. Het vuur werd vrijwel meteen beantwoord. Het schieten duurde een half uur en ik hoorde de kogels langs mijn oren fluiten. Het was een hel.

‘Iedereen huilde en ik had ook alle controle over mezelf verloren. Ik zat achterin de bus samen met Adebayor. We zijn allebei ongedeerd gebleven, maar een van de verdedigers die voor me zat, is twee keer geraakt.’

Volgens Assimiou Touré, een 22-jarige voetballer van Bayer Leverkusen, hebben de spelers van Togo nog geluk gehad. ‘Voor ons reed de bus met de bagage. Ze zullen gedacht hebben dat we daarin zaten, want van die bus is weinig overgebleven.’

Met de begeleidende jeeps zijn de gewonde en ongedeerde spelers vervoerd naar een ziekenhuis in Cabinda. Reservedoelman Kodjovi Obilale werd zo snel mogelijk naar het Zuid-Afrikaanse Johannesburg gevlogen waar hij inmiddels is geopereerd. Zijn toestand zou geruststellend zijn.

’s Avonds hebben de ongedeerde spelers onder leiding van Emmanuel Adebayor gesproken over wat hen te doen stond na de aanslag. Een meerderheid wilde blijven in Angola om toch aan het toernooi deel te nemen.

Voor Afrikaanse voetballers is de strijd om de hegemonie van het eigen continent een grote uitdaging. Bovendien behoort Togo niet tot de zes Afrikaanse landen die in de zomer van de partij zijn op het WK dat voor het eerst in het eigen werelddeel wordt georganiseerd.

Maar de Togolese premier Houngbo drong aan op terugtrekking vanwege de veiligheid. In de loop van zondag liet Adebayor weten dat Togo inderdaad afziet van deelname.

Afgelasting van het volledige toernooi is volgens Angola en de Afrikaanse voetbalbond niet aan de orde geweest. Daarmee zouden de rebellen hun zin krijgen, aldus hun motivering in samenvatting. Ook het dreigement van nieuwe aanslagen verandert daaraan niets.

Bij de Engelse clubs, die met dertig voetballers een aanzienlijk deel van het spelerspotentieel leveren, wordt daarover wisselend gedacht. Phil Brown van Hull zegt: ‘Ik heb twee spelers in Angola en ik wil dat ze voor hun eigen veiligheid terugkeren.’

Arsène Wenger heeft namens Arsenal de Ivoriaan Eboue en Kameroener Song geleverd. Hij is het niet eens met Brown en hanteert dezelfde argumentatie als de organisatoren. ‘Anders is elke competitie op elk moment te stoppen.’

De aanslag in het grensgebied van Angola en Congo op een spelersbus is de tweede in betrekkelijk korte tijd. In maart van het vorig jaar werd de bus van het cricketteam van Sri Lanka in het Pakistaanse Lahore onder vuur genomen. Daarbij lieten zeven mensen het leven en raakten zes cricketers gewond.

Volgens Danny Jordaan, die de organisatie van het WK leidt, is de situatie in Zuid-Afrika onvergelijkbaar met die in Pakistan of Angola. ‘We hebben al ervaring met de organisatie van grote toernooien, zoals de Confederations Cup. We hebben onze lesjes dus wel geleerd’, zei hij tegen de Britse krant The Observer.

‘Onze maatregelen voorzien in elk detail en elke eventualiteit. Ik denk dat we een paar maatregelen moeten aanscherpen om er zeker van te zijn onze uitstekende staat van dienst te handhaven.’

Namens Afrika treden in de zomer Ghana, Kameroen, Ivoorkust, Algerije, Nigeria en het gastland aan op het WK.

Meer over