Het einde van een vriendenclub

Samen met het Spaanse Kelme en het Belgische Lotto heeft TVM het langst een professionele wielerploeg op de weg gehouden....

HET WAS een mooie tijd, verzucht Arjan Bos. Meer nog dan weemoed klinkt er in zijn stem verlangen door. Misschien wordt het ooit weer hoe het eens is geweest.

De komende drie weken staan in Spanje voor het laatst de letters T, V en M prominent op een shirt in een grote wielerronde genoteerd. Na veertien seizoenen professioneel wielrennen verdwijnt de Drentse transportverzekeraar als geldschieter. Volgend jaar doet het bedrijf een stapje terug en zal de naam alleen nog voor de goede kijker zichtbaar zijn. In 2001 is het onherroepelijk afgelopen.

Nou ja, onherroepelijk. Commercieel directeur Bos: 'We willen te zijner tijd toch graag weer iets in de sport gaan doen en we zitten ons nu al af te vragen welke sport dat zou moeten zijn. Het moet een sport zijn met een hoge kijkdichtheid waarin je naam goed zichtbaar is en waarmee je je klanten kunt meenemen. Kom je misschien toch weer bij wielrennen terecht. Laat ik het zo zeggen: het zou me niets verbazen.'

De 'puur zakelijke' beslissing om zich in 1986 over een professionele wielerploeg te ontfermen, heeft een hechte band gesmeed. Het Hoogeveense hoofdkantoor hangt vol fotografische herinneringen. In een van de ontvangstruimten is de kroonprins te zien, ooit een van de Tourgasten, aanzienlijk boller ook in die liefdeloze dagen.

Maar de aandacht wordt vooral getrokken door de hem omringende renners, onder wie bijvoorbeeld Bart Voskamp. Ook dat is een moment voor weemoed. Bos: 'Dat doet je toch wat, als je die foto's ziet.'

Oudgediende Voskamp vertrekt aan het eind van dit seizoen en dat geldt ook voor Tristan Hoffman, nog zo'n veteraan. Steven de Jongh stapt vrijwel zeker over naar Rabo en ook Jeroen Blijlevens dreigt zijn geluk elders te gaan zoeken. De zo veelgeroemde vriendenclub lijkt bij de wisseling van het sponsorschap uit elkaar te vallen.

Bos krijgt er gemengde gevoelens van. 'Het is toch jouw ploeg die uit elkaar valt.' Prompt valt het woord vriendenclub. 'Dat is het toch echt geweest, hoor. Zeker in onze beleving. Kijk eens naar hoe die jongens zich dit seizoen gerevancheerd hebben voor vorig jaar. Ik denk dat we nog nooit zo'n goed jaar hebben gehad. Van Petegem die de Ronde van Vlaanderen wint. Blijlevens, alleen al zestien overwinningen. Maar ook de manier waarop Blijlevens zich als kopman in die moeilijke tijden heeft gemanifesteerd, was fantastisch.'

Dat Bos' gevoelens gemengd zijn, heeft te maken met zijn dubbelfunctie. Namens de oude sponsor neemt hij weliswaar afscheid, maar tot het eind van dit jaar fungeert hij nog wel als adviseur van Farm Frites, de nieuwe hoofdsponsor. Het brengt hem weleens in een lastig parket. 'Soms denk ik wel eens: jammer dat het zo moet, maar dat laat ik niet zo blijken. Zij moeten het op hun manier gaan doen en ik denk ook dat ze op de goede weg zijn. Bovendien wil ik ze niet te veel aan het twijfelen brengen.'

De snackfabrikant uit Oudenhoorn, de afgelopen twee jaar co-sponsor, wil loskomen van het TVM-imago en daarom de ruimte creëren nieuwe krachten aan te werven. De nieuwe geldschieter is in de woorden van Bos op zoek naar echte farmfriters.

Bos: 'Men wil in de jeugd investeren. Je ziet in het wielrennen dezelfde ontwikkeling als in het voetbal. Bepaalde renners zijn gewoon niet meer te houden. Er worden bedragen geboden die voor ploegen als de onze, met een budget van rond de acht miljoen, niet meer te behappen zijn. Kijk naar wat er nu vanuit Zuid-Europa voor Blijlevens wordt geboden. Ik wil niet zeggen dat het onbetaalbaar wordt, maar de financiële ruimte daarvoor is gewoon minder groot.'

Omdat Farm Frites meer belangen in het buitenland heeft, is een Nederlandse kopman van minder belang dan het voor TVM was. Jeroen Blijlevens groeide uit tot het boegbeeld van de ploeg. 'Er zijn niet zoveel coureurs van wie je van te voren weet dat ze de investering waard zijn. Hij pakte in alle grote rondes altijd zijn ritje mee.'

Blijlvens werd ontdekt in de Ronde van de Toekomst. 'We hadden eigenlijk McEwen op het oog. Maar die viel op een gegeven moment uit. Daarna won Blijlevens een rit en we dachten meteen: die moeten we hebben. Dat is een gouden greep gebleken.'

Toen Ad Bos, Arjans vader, in 1986 met zijn bedrijf overstapte van de amateurs naar de profs, waren de ambities lang niet zo groot. De rol van underdog, in de schaduw van Jan Raas en Peter Post, werd gekoesterd. 'Als een renner van ons voor de camera viel in Parijs-Roubaix keken we elkaar trots aan: toch in beeld geweest.'

Piet Bos, Arjans oom, mocht aanvankelijk de rol van ploegleider combineren met het conrectorschap op een middelbare school. Arjan Bos, nu dertig jaar, herinnert zich nog goed hoe hij zelf destijds als rechtenstudent mee mocht naar de Tour de France om gasten te ontvangen.

'Maar na drie jaar dachten we: dit is leuk en aardig, maar je kunt niet eeuwig teren op de rol van underdog. Als we doorgaan, moeten we het volprofessioneel gaan aanpakken.'

Wegkapitein Cees Priem stapte van de fiets en ging in de ploegleidersauto zitten en zou dat tot tevredenheid van alle Bossen tien jaar volhouden. 'Cees heeft er altijd meer uitgehaald dan je op grond van ons budget mocht verwachten, heel knap.'

Twaalf jaar had TVM, samen met Kelme en Lotto de langstdienende geldschieter, 'heel veel te danken aan de wielersport'. Het plan was om in 1998 een punt te zetten achter het sponsorschap. 'En toen belde Cees me vanuit de Tour op. Ik weet het nog precies. Mijn vrouw was net bevallen en onze zoon was pas één dag thuis.'

Priems onheilstijding over de EPO-vondst bij TVM in het voorjaar en de verwachte publicaties daarover zetten Bos' leven op z'n kop. De vreugde van het vaderschap botste frontaal op het verdriet over de aantasting van een levenswerk.

'Doping hangt altijd als een zwaard van Damocles boven de wielersponsoring. Niemand kan ook beweren dat we naïef zijn geweest. Er waren goede afspraken, er was een ervaren ploegleiding, maar allemaal wel op basis van goed vertrouwen. Misschien moet je inderdaad wel vaststellen dat dat vertrouwen beschaamd is.'

Bos doelt dan vooral op ploegarts Michailov die de EPO als geneesmiddel naar een Russisch ziekenhuis wilde doorsturen. Hij gelooft zelf nog steeds in dat verhaal. 'Ik ken hem als eeen zuiver en integer man.' Tegelijkertijd beseft Bos dat die versie van de waarheid voor de wantrouwig geworden buitenwereld moeilijk voorstelbaar was. 'Zeker omdat het veel te laat naar buiten is gebracht.'

In de daaropvolgende maanden ging Arjan Bos voor het eerst in zijn leven gebukt onder het wielrennen. 'Wat ik lastig vond, is dat je de regie kwijt bent. Steeds maar reageren op geruchten uit Frankrijk, waarvan later niets bleek te kloppen. Ze zeggen wel eens dat uit elke periode iets goeds valt te halen, maar hiervan heb ik het nog niet kunnen ontdekken.'

Toch besloot de transportverzekeraar het sponsorschap met een jaar te verlengen. 'In moeilijke tijden moet je er ook staan. Ik wil best toegeven dat het voor ons imago ook niet zo best was geweest als we waren opgestapt. Maar het past ook niet in ons karakter om weg te lopen in moeilijke tijden.'

De klap dreunt nog steeds na. Advocaat Lavelot, die de ploegleiding en haar Nederlandse raadsman in Frankrijk had bijgestaan, werd in mei ontmaskerd als een spin in een ander dopingnetwerk. 'Superlullig zoiets, maar we hebben duidelijk kunnen maken dat er geen enkel verband met onze ploeg te leggen valt.'

Een maand geleden werd de Deense TVM-renner Möller voor twee jaar geschorst wegens dopegebruik. 'Denk je alles dichtgetimmerd te hebben, krijg je zoiets. Maar goed, we konden wel laten zien dat het ons menens was met de ethische statuten die we hadden ingevoerd. Eerst op nonactief en na bevestiging van dopegebruik ontslag op staande voet.'

Ernstiger dan dat was de uitsluiting uit de Tour. 'Leblanc verweet ons dat we geen schoon schip hadden gemaakt, zoals Festina had gedaan. Maar je kunt niet zomaar contracten verbreken als er geen positieve gevallen zijn en als niemand iets heeft bekend. Maar goed, hij wilde per se een voorbeeld stellen en daarvan waren wij het slachtoffer.'

Volgens de renners heeft de leiding zich daarbij veel te snel neergelegd. 'Maar we hadden echt geen poot om op te staan. Dat hele verhaal van recht op arbeid was onzin. Alsof er geen andere koersen waren. Bovendien keek de nieuwe sponsor vooral naar het volgend jaar. De toezegging dat we dan weer welkom waren, was voor co-sponsor Farm Frites erg belangrijk.'

Het einde van de EPO-affaire is nog niet in zicht. Eind dit jaar wordt het dossier gesloten en Bos gelooft niet dat de zaak met een sisser afloopt. 'Als je ziet hoe de stemming in Frankrijk nu is, kan het bijna niet anders. We hebben de medische rapporten laten testen en we hebben in elk geval veel vertrouwen in een goede afloop.'

- En dan toch weer aan dat ellendige circus willen meedoen?

'Ik zal je eerlijk zeggen dat ik het begin dit jaar wel even geschoten had met de wielrennerij. Alle energie die je in negatieve zaken moet steken. Maar ik heb, ondanks alles, toch wel weer plezier naar de Tour gekeken. Het blijft toch een prachtsport.'

Meer over