Het brein van het Nederlandse volleybalteam

Laura Dijkema is als spelverdeelster architect en aangever tegelijk, het brein en de wegkapitein van het Nederlandse volleybalteam. De 25-jarige regisseuse leerde het vak van oud-bondscoach Avital Selinger, een speler met magische handen. Het is een ervaringsvak, zegt Dijkema. Opgooien werd een verfijnde techniek om te bepalen wie op welk moment de bal krijgt.

Robèrt Misset
null Beeld Jiri Buller
Beeld Jiri Buller

De versnelling

Dijkema: 'We hebben deze zomer hard gewerkt aan de manier, waarop de bal uit mijn handen gaat. Guidetti wilde sneller aanvalsspel en dat ligt mij beter. Ik geef die snellere set-ups niet door meer met mijn armen te doen, de versnelling komt puur uit mijn polsen. Bijna elke set-up gaat in sprong, we trainen nu ook op de afzet op een been, zoals de Amerikaanse spelverdeelster Alisha Glass doet. We gebruiken bij de individuele training vaak zwaardere medicinballen. Als je setjes geeft met die ballen van 2tot 4 kilo lijken de gewone ballen daarna uit je handen te vliegen. Ik heb veel geleerd bij Guidetti. Zo probeer ik mijn handen dicht bij elkaar te houden als de bal erin komt. Of ik de set-up nu voorover of achterover geef, ik probeer dezelfde beweging te maken. Ik klap mijn polsen niet te snel naar achteren, want dan verraad je dat de bal achterover gaat.'

De set-up

'We hanteren op linksvoor nu ook een set-up, die als het ware stopt voor de antenne. Ik laat de bal iets hangen, zodat bijvoorbeeld Anne Buijs diagonaal voor het blok langs kan slaan. Onze aanvalsters maken de afzet voor hun sprong ook in het veld, niet daarbuiten zoals gebruikelijk. Ik probeer ze altijd twee opties te geven: diagonaal smashen of rechtdoor.'

De distributie

Na een goede pass heeft Dijkema vier opties voor haar set-up. De tactiek van de tegenstander bepaalt mede haar keuze. 'Ik kijk eerst naar hun opstelling. Hoe staan zij? Volgen zij onze middenaanvalsters of blijven ze wachten op mijn set-up om dan het blok te zetten?

Dijkema zegt vervolgens vrijelijk de distributie van de setjes te kunnen bepalen, al is er voortdurend overleg met coach Guidetti. Hij krijgt van zijn scouts niet alleen de percentages door van zijn aanvalsters, maar ook hoe de tegenstander haar blok en verdediging organiseert.

Dijkema vertrouwt op de kwaliteiten van haar teamgenoten. 'Iedereen bij ons kan een punt maken. En ik heb een fijne wisselwerking met coach Guidetti.'

null Beeld Jiri Buller
Beeld Jiri Buller

Het ritme

'Ik voel als spelverdeelster meteen wie 'hot' is en de vorm heeft. Toch is het ook de kunst om een aanvalster in de wedstrijd te krijgen. Als ze een bal mist, moet je haar opnieuw durven aanspelen. Het gaat op gevoel. Zo voel ik ook waar mijn aanvalsters zijn, zonder ze te zien.'

Lachend vertelt Dijkema dat ze als kind veel schaakte, toen haar vader nog leefde. Hij leerde haar de beginselen van strategie, het een of meerdere zetten vooruitdenken. Nu is Dijkema de grootmeester in een volleybalveld en schaakt ze zich door de rally's. Wie krijgt de bal en waarom?

Dijkema staat achter het paneel en drukt op de knopjes. 'Wie net heeft gepasst of uit een lastige verdedigingssituatie komt, moet je geen bal geven. Soms is de omloopbal voor de middenaanvalster op rechtsvoor een optie of ik kan versnellen met de 'pipe'. De linksvoor roept of ze snel of hoog wil.'

Het is de kunst om het spel sober te houden bij een slechte pass, aldus Dijkema. Dan moet ze onderarms 'keepen' om toch nog iemand aan te spelen. 'Guidetti hamert er veel op dat het dan mijn taak is om die pass te corrigeren en met een nette set-up iemand aan te spelen. Ik vind het ook leuk om de rommel op te ruimen. Je hebt als spelverdeelster een compleet pakket.'

De handen

Dijkema heeft de lange, soepele vingers van een pianiste. Hoe onderhoudt ze haar handen? 'Ik heb jaren geleden een polsoperatie ondergaan. Toen besefte ik pas hoe belangrijk mijn handen en polsen zijn. Ze zijn mijn werkkapitaal. Na die operatie kon ik niks, ik had geen kracht om een bal naar de buitenkant te setten. Ik dacht: komt dit ooit nog goed? Mijn techniek is er ook iets door veranderd.

'Nu onderhoud ik mijn handen door veel te trainen. Soms zijn mijn vingers wat stijfjes, vraag ik wat extra ballen om warm te worden. Hoeveel set-ups ik al heb gegeven in mijn leven? Dat gaat zeker richting de miljoen.'

In het droomscenario staat het Nederlandse team zondag op matchpoint in de finale tegen Rusland of Servië. Wie dan de laatste set-up krijgt voor de Europese titel? Dijkema, glimlachend: 'Ik heb geen voorkeur, bij ons kan iedereen scoren. Hoe fijn wil je het hebben als spelverdeelster?'

null Beeld Jiri Buller
Beeld Jiri Buller
Meer over