Analyse

Haalt Ajax PSV nog in?

Met een voorsprong van vier punten op Ajax is PSV de winterkampioen. In januari zetten beide ploegen de titelstrijd voort. PSV lijkt te beschikken over een stabieler collectief, maar Ajax heeft ervaring met inhaalraces.

Ajacied Ricardo Kishna (links) in duel met Rick Kruijs (midden) en Daan Bovenberg van Excelsior. Beeld anp
Ajacied Ricardo Kishna (links) in duel met Rick Kruijs (midden) en Daan Bovenberg van Excelsior.Beeld anp

De invallers voorkomen zondag tegen Excelsior een mini-crisis bij Ajax, dat de schrobbering door Vitesse in het bekertoernooi (0-4) duidelijk nog niet van zich had afgeschud. Mike van der Hoorn en Richairo Zivkovic trekken in vijf minuten tijd de 2-0-overwinning vlot die zich volgens trainer Frank de Boer maar op één manier laat omschrijven.

'Gestolen' zijn volgens hem de drie punten bij Excelsior, dat Ajax op bijna alle fronten aftroeft. Bijna dus. Want waar de thuisploeg door het inbrengen van drie nieuwe spelers niet beter gaat voetballen, leeft Ajax juist op als Zivkovic, El Ghazi en Van der Hoorn de onzichtbare Milik, Kishna en Andersen hebben afgelost.

De Boer gniffelt om het 'déjà vu-gevoel' dat hij beleeft, ingegeven door zijn gelukkige hand van wisselen. Een jaar geleden bracht hij de jonge Jairo Riedewald in tegen Roda JC, dat met 1-0 leidde in Kerkrade. De verdediger scoorde kort voor tijd twee keer en bezorgde Ajax de wintertitel, in de laatste competitiewedstrijd van 2013.

Toeval?

Zondag is er een minstens zo geflatteerde overwinning, waarbij de bank er wederom in slaagt de meubelen te redden. Kan er dan nog sprake zijn van toeval? Davy Klaassen vindt van niet. 'Bij ons valt het team niet uit elkaar als we een wissel inbrengen', zegt hij ferm. De reservebank van Ajax is volgens hem een 'extra wapen' waarop andere ploegen minder snel kunnen terugvallen.

In Rotterdam stappen Viergever, El Ghazi, Van der Hoorn, Zivkovic, Denswil, Ligeon en keeper Boer de bus uit als wisselspelers. Op Zivkovic na stonden ze dit seizoen allemaal al eens in de basis van Ajax 1. Van der Hoorn werd vorige maand in het Champions League-duel met Paris Saint-Germain nog belast met het schaduwen van Ibrahimovic, als vervanger van de geschorste Veltman.

Bij elke invalbeurt in de laatste anderhalf jaar leek wel iets mis te gaan bij Van der Hoorn. Zondag bewijst hij volgens De Boer eindelijk zijn waarde als 'targetman'. Zijn invalbeurt is pas een minuut bezig als 190 centimeters de lucht ingaan om een bal op Schöne door te koppen. Na halfslachtig ingrijpen van keeper Coutinho ramt Van der Hoorn de bal zonder aarzelen binnen. 'Op de trainingen doet hij dat ook al, als een soort spits', zegt Klaassen.

Supporters zagen Ajax verliezen in de wedstrijd tegen Vitesse. Beeld anp
Supporters zagen Ajax verliezen in de wedstrijd tegen Vitesse.Beeld anp

Brede selectie

Van der Hoorn en Zivkovic zijn alweer de zesde en zevende invallers bij Ajax die scoren. Het is een statistiek die geen eredivisieclub de landskampioen nadoet. Tel daarbij op de 25 spelers van wie De Boer in zeventien wedstrijden gebruikmaakte en de conclusie zou kunnen luiden dat Ajax over de breedste selectie van de eredivisie beschikt, al zullen ze in Eindhoven ongetwijfeld hetzelfde vinden.

In Amsterdam durven ze bovendien hoog op te geven van het prille talent dat zich in de hoogste jeugdelftallen schijnt aan te dienen. Van de A1 trainen al drie spelers regelmatig met Ajax 1 mee. Richairo Zivkovic, bij FC Groningen weggekocht om te rijpen in Jong Ajax, is door de blessure van Sigthórsson vervroegd doorgeschoven naar het eerste elftal. Tegen Excelsior maakt hij zijn eerste competitiedoelpunt voor Ajax, nadat Bovenberg de bal zonder te kijken aan Schöne heeft geschonken.

Tekst loopt door onder de foto

Invaller Mike van der Hoorn (midden) maakte de eerste goal in de wedstrijd tegen Excelsior, die Ajax met 2-0 won. Beeld anp
Invaller Mike van der Hoorn (midden) maakte de eerste goal in de wedstrijd tegen Excelsior, die Ajax met 2-0 won.Beeld anp

Inhaalrace

De kampioen van de inhaalrace kent dus zijn opdracht, en die is onveranderd na een middagje ploeteren op het kleinste kunstgrasveld van de eredivisie. Gelukkig maar, stelt Klaassen. 'Bij een gelijkspel hadden we zes punten moeten goedmaken op PSV. Dan zouden we er met twee keer meer winnen nog niet zijn, want zij hebben een beter doelsaldo dan wij.'

Vier punten is wat Ajax na het kerstreces en een trainingskamp in Qatar op de koploper moet zien te dichten. Die opgave is de laatste jaren weleens lastiger geweest, al was de afloop telkens dezelfde. Klaassen: 'Een keer verliezen en gelijkspelen voor PSV en je kunt alweer boven ze staan.'

In 2011 liep Ajax zes punten in op PSV, met de eerste van vier landstitels in successie tot gevolg. Een jaar later bleken de vijf punten op koploper AZ overbrugbaar, net als de drie op PSV in het seizoen daarop. Vorig jaar bouwde Ajax zijn eigen wintertitel, toen het als koploper op doelsaldo Vitesse de loef afstak, uit tot een zomerkampioenschap.

Geduld

Toch heeft Excelsior-trainer Marinus Dijkhuizen de aanstaande landskampioen zaterdagavond al zien spelen. 'PSV heeft de betere spelers, de doelpuntenmakers', zegt hij. 'Ajax speelt wat statischer. Ik zag weinig diepgang in hun spel vandaag.'

PSV voetbalt geduldiger dan Ajax, meent Klaassen. 'Ze willen graag op de counter spelen. Dat deden ze in Amsterdam tegen ons ook (PSV won in augustus met 3-1, red.). Als wij uit positie lopen, hebben ze ons waar ze ons hebben willen.' Op 1 maart treffen de misschien wel enige overgebleven titelkandidaten elkaar in Eindhoven.

Wat dan in het voordeel van Ajax pleit? Dijkhuizen hoeft er niet lang over na te denken. 'Frank de Boer heeft de ervaring van de kampioenschappen.'

De Boer zegt niet te weten waarom Ajax in de tweede seizoenshelft vrijwel altijd beter voor de dag komt dan in het eerste deel van de competitie. 'Het is net of we meer geloof hebben in een goede afloop, ook als het even tegenzit', aldus De Boer.

Klaassen zegt nog een voordeel te weten, nu na Vitesse-thuis ook Excelsior-uit op een povere vertoning is uitgedraaid. Twee van zulke slechte wedstrijden op rij zal Ajax niet zo snel spelen, zegt hij grijnzend.

Coach Frank de Boer geeft aanwijzingen tijdens de wedstrijd. Beeld anp
Coach Frank de Boer geeft aanwijzingen tijdens de wedstrijd.Beeld anp
Meer over