AnalyseTactiek Liverpool

Georganiseerde chaos als filosofie van Liverpool-trainer Jürgen Klopp

De kampioen van de wereld, Europa en Engeland is ook kampioen van de counterpressing. Gegenpressing mag ook, want de trainer van Liverpool is de Duitser Jürgen Klopp.

Jürgen Klopp samen met assistent-trainer Pepijn Lijnders tijdens een training. Beeld Liverpool FC via Getty Images

De kernwoorden van het voetbal van Liverpool ruiken naar opwinding. Energie. Tempo. Afjagen. Altijd vallen de woorden pressing of counterpressing, intensief druk zetten om de bal snel te veroveren en meteen weer aan te vallen. Boos zijn als de tegenstander de bal heeft. Balbezit opeisen, in een tijd dat veel ploegen de bal niet meer per se hoeven en wachten tot de tegenstander een fout maakt, om dan een snelle tegenaanval te ontplooien.

Liverpool wil de bal door met zijn allen de jacht te openen, liefst op de helft van de tegenstander, om zo snel tot een kans te komen. Georganiseerde chaos als filosofie. Iedereen valt aan, iedereen verdedigt. Liverpool oogt daarbij wat rustiger dan twee jaar geleden, alsof concessies zijn gedaan aan de speelwijze. Maar nee, stelt assistent-trainer Pepijn Lijnders. De ploeg is compacter, stabieler en staat beter. De afstanden tussen de spelers kloppen. Lijnders noemt de licht aangepaste positie van Virgil van Dijk, de linker centrale verdediger, als belangrijk nieuw aspect van de laatste seizoenen. Een paar meter naar voren, vrijwel naast Joe Gomez of de andere centrale verdediger, om de tegenstander beter vast te zetten.

Het draait om ruimte zoeken en ruimte verdedigen, om posities overnemen, om snel van flank wisselen, om afsnijden van passlijnen. Om verticaliteit vooral. Diepte in het spel. Daarvoor selecteert Liverpool spelers en daarop zijn trainingen gericht. Spelers moeten mee in de speelwijze van veel willen en kunnen lopen, alsmede tactisch slim zijn. De drie aanvallers verdedigen vijf of zes spelers. Het initiatief tot pressie kan van iedere speler komen, om zo onvoorspelbaar mogelijk te zijn.

De doelman, Alisson Becker, kan goed voetballen en is een extra pion in de opbouw. De backs zijn bijna aanvallers. Ze ‘overlappen’ voortdurend hun op papier offensiever collega’s. Als Trent Alexander- Arnold en Andrew Robertson aanvallen, trekken de buitenste middenvelders (meestal Georginio Wijnaldum en Jordan Henderson) of de buitenste aanvallers (Mo Salah, Sadio Mané) naar binnen om ruimte te scheppen. Spits Firmino is overal aanspeelbaar. De centrale middenvelder, vaak Fabinho, laat zich geregeld terugzakken, om het spel mee te helpen opbouwen.

Elke ploeg speelt met pressie, de vraag is alleen met hoeveel druk en op welk deel van het veld. Via zijn Gegenpressing probeert Liverpool de bal zo diep mogelijk op de andere helft te ontfutselen, liefst als de tegenpartij net in balbezit is, aan een aanval denkt en soms nog niet goed georganiseerd is door chaos. Die tegenstander is dan kwetsbaar.

Hoe sneller Liverpool de bal heeft en hoe eerder de aanval van de tegenstander is afgebroken, des te minder de spelers hoeven terug te lopen. Van belang is de intensiteit van het jagen, de sprints. Het gaat om de doortastendheid op de laatste twee meter. Als de eerste speler de bal niet onderschept, is het de tweede of de derde. Belangrijk aspect van de dagelijkse training is het verdedigen van counters, in het geval de tegenstander ‘onder de druk uitspeelt’, zoals dat in jargon heet.

Liverpool speelt donderdag bij Manchester City, de vorige kampioen en grootste rivaal in Engeland. Het mooie is dat trainer Josep Guardiola ook zweert bij counterpressing, net als tal van anderen: Roger Schmidt (PSV), Peter Bosz (Leverkusen), een hele groep andere Duitsers of Marcelo Bielsa (Leeds United). Het Nederlands elftal in 1974 was de legendarische voorloper op talloze variaties nu.

Vooral Jürgen Klopp heeft de tactiek naar een hoger plan gebracht, dankzij zijn karakter. Hij neemt graag risico en gunt spelers fouten. Hij bedacht veel met zijn voormalige assistent Zeljko Buvac, die hem 17 jaar bijstond en in 2018 om niet helemaal opgehelderde redenen vertrok bij Liverpool. Lijnders, verantwoordelijk onder meer voor de trainingsvormen, is nu de belangrijkste assistent van Klopp. De Duitser complimenteerde de Limburger na de titel uitbundig, door te stellen dat Lijnders veel ‘soul’ in het elftal heeft gebracht in korte tijd.

Beeld Getty Images

Klopp en Lijnders willen opwinding op het veld. Voetbal behoort aantrekkelijk te zijn. Als Liverpool al eens gedwongen is op de tegenaanval te spelen, heeft het daartoe de ideale spelers, via onder meer de snelheid van Mané en Salah. Altijd gaat het om hoge intensiteit, meegenomen van de training.

Lijnders overlegt een paar oefeningen van deze week, zoals de zogenoemde ‘counterpressrondo’. Drie teams van drie jagen een voor een op de bal na balverlies. De andere twee teams moeten de bal snel en vloeiend laten rondgaan. Want het gaat altijd om de combinatie tussen vloeiende opbouw en agressieve pressing. Ook was er een partij van elf tegen elf op het eind van de training, waarbij beide teams zes passes moesten maken voordat ze uit een bepaald vak mochten om te scoren. Alles is wedstrijdgericht. En als het maar snel gaat. Steeds sneller en intenser. Want Liverpool wil nog een tijdje de beste blijven. Liverpool jaagt graag, maar zal steeds meer de prooi zijn.

Beeld de Voetbaltrainer

Lees ook

Yeah, yeah, yeah! De titel van Liverpool aan de hand van zeven Beatlessongs
Het kampioenschap van Liverpool, de eerste titel in dertig jaar, beschreven aan de hand van zeven songs van de Beatles, de nog beroemdere zonen van de stad.

Jürgen Klopp, de toverbal uit het Zwarte Woud
Tal van grote namen probeerden het, maar een beperkte oud-voetballer uit het Duitse Zwarte Woud loodste het Britse Liverpool uit de 30 jaar durende duisternis zonder landstitel. Vier ijkpunten die Jürgen Klopp tot een legende aan de Mersey hebben gemaakt.

Meer over