Geld van De Mol of zekerheid van de NOS

Het eredivisievoetbal gaat naar John de Mol, denken velen, maar niemand weet het zeker tot de achttien clubs woensdag het besluit nemen....

Van onze verslaggevers Wilco Dekker Maud Effting

Woensdag beslissen zij wie vanaf volgend seizoen drie jaar lang de uitzendrechten voor het eredivisievoetbal krijgt. De clubs kunnen sowieso bijna het dubbele van de huidige circa veertig miljoen euro per jaar tegemoet zien, de enige vraag is nog hoeveel precies en van wie.

Al vanaf het begin wordt verwacht dat John de Mol de hoofdprijs wint: de eerste rechten op de samenvattingen, nu nog in handen van Studio Sport van de NOS. Al was het maar omdat de media-ondernemer het meeste geld op tafel heeft gelegd. De Mol biedt rond de 40 miljoen euro voor de eerste én tweede rechten van de samenvattingen. Zijn nieuwe zender zou zodoende op zaterdag, zondag en maandag verzekerd zijn van eredivisievoetbal, het kijkcijferkanon bij uitstek.

De NOS biedt zo'n 32 miljoen voor de eerste rechten en de live wedstrijd op vrijdag - bijna 10 miljoen meer dan nu. De grote concurrent van De Mol zit al vanaf het begin in een lastig parket.

Als de NOS tot het uiterste gaat om het voetbal te behouden, is de kritiek voorspelbaar: de publieke omroep maakt een knieval voor de commercie en de miljoenen hadden beter aan andere programma's uitgegeven kunnen worden. Als de NOS verliest, is het verwijt al gauw dat er niet genoeg gedaan is om het gouden kalf te redden.

Dat dilemma heeft geleid tot omzichtig opereren. De biedingen gingen vergezeld van diverse voorwaarden rond reclame en journalistieke vrijheid. Zo heeft de NOS bij verlies een verhaal: de publieke omroep kan en wil niet langer meedoen met deze commerciële miljoenendans.

Maar het is de vraag hoe erg het allemaal wordt. De NOS heeft zich voor de Champions League al neer moeten leggen bij allerlei commerciële voorwaarden. Marketingexpert Chris Woerts - de baas van de Eredivisie CV, die de rechten verkoopt - wil daar best nog een schepje bovenop doen, maar hij moet rekening houden met de reclameregels van het Commissariaat voor de Media.

De Mol heeft op zijn beurt de clubs al verzekerd dat hij er geen Big Brother van zal maken. Voetbalfans willen immers gewoon voetbal zien, en geen show.

Terwijl De Mol en de NOS strijden om het open net, is er een minstens zo hard gevecht gaande om het recht livewedstrijden uit mogen zenden achter de decoder. Telecombedrijf Versatel leek met een verrassend hoog bod van minstens 30 miljoen al de winnaar.

De huidige rechthebbende Canal+, dat overgenomen wordt door UPC, zou gedacht hebben de enige geïnteresseerde te zijn en zette laag in. Die inschattingsfout werd in allerijl rechtgezet met een bod van 40 miljoen euro. Alleen was er voor het live-pakket geen tweede biedingsronde en zou het bod de prullenbak in kunnen. Volgens UPC gaat het echter om een nadere uitwerking van de eerste bieding, en heeft de Eredivisie CV laten weten dat men woensdag meedoet.

De NOS zal hopen dat UPC gelijk heeft. Want elk miljoen dat de clubs extra verdienen achter de decoder, maakt de kans groter dat de voetbalbestuurders het verschil tussen de NOS en De Mol niet groot genoeg vinden om het avontuur aan te gaan.

De NOS heeft bewezen het voetbal prima te kunnen verslaan, en de miljoenen moeten ook nog verdeeld worden over achttien clubs. Aan de andere kant is elke extra euro bij die clubs van harte welkom, en is het de vraag of de zekerheid van de NOS zo essentieel is dat een onsje minder ook goed is.

Woensdag beslissen de eredivisieclubs, waarbij elke stem gelijk telt en minstens twaalf van de achttien clubs het besluit moeten steunen. Het was voor UPC reden om er nog wat leuke extra's voor de kleine clubs bij te doen.

Wie de winnaar ook wordt, nu al is duidelijk dat het gevecht na woensdag nog even doorgaat. Als UPC wint, zal Versatel de geldigheid van het bod wellicht juridisch aanvechten. Als De Mol én Versatel winnen, gaat 'concurrentiewaakhond' NMa bekijken of de media-ondernemer een te grote vinger in de pap krijgt. De Mol heeft 41,7 procent van Versatel in handen.

De NMa bekijkt toch al of de verdeling van de voetbalrechten aan de mededingingsregels voldoet en is het Commissariaat voor de Media gevraagd de contracten te onderzoeken op te veel reclame en te weinig journalistieke vrijheid.

Ook de politiek, die het proces vanwege het belang voor de publieke omroep met argusogen volgt, komt wellicht nog in actie. De deelnemers aan de strijd om de voetbalrechten lopen nu al op hun tenen, maar een winterstop zonder laptop en mobiele telefoon zit er dit jaar niet in.

Meer over