Fundament onder volleybalploeg is verdwenen

Het Nederlands volleybalteam, de trots van een klein sportland, heeft gisteren afstand gedaan van de Europese titel. De nationale mannenploeg verloor, vooral door eigen schuld, ook de tweede wedstrijd van het toernooi om het Europees kampioenschap....

Tsjechië, een team in opbouw, trok in de beslissende tiebreak de steigers van het wankele Nederlandse gebouw weg en zag de stoffige gevel instorten. Na afloop was er in alle emotie over de uitschakeling voor de halve finales vooral de vraag of er nog wel een fundament bestaat voor een verdere bloei van het het wereldwijd zo vaak geprezen nationale volleybalmodel.

De nog angstiger aangesneden volgende kwestie was of Nederland volgend jaar in Sydney nog wel in de gelegenheid zal zijn het olympisch goud eigenhandig te verdedigen. In Oostenrijk had de eerste stap van het plaatsingstraject afgelegd moeten worden. De kampioen heeft in het volleybal geen vrijkaart.

Een finaleplaats was op het EK het niet openlijk uitgesproken doel om een directe toegang tot het eerste kwalificatietoernooi, de World Cup in Japan, te krijgen. Maar Nederland kan niet beter dan de finale van het troosttoernooi winnen en vijfde worden.

'We zullen er nu op een minder chique manier moeten trachten te komen', stelde aanvoerder Bas van de Goor vast. De Nederlandse ploeg zal het van de lobby moeten hebben om een van de twee wild-cards voor de World Cup van eind november te verkrijgen.

Voorheen was bondsvoorzitter De Bruin een meester in het regelen van fijne plaatsingstoernooien in eigen land. Zijn opvolger Van Zwieten, vice-voorzitter van de FIVB, lijkt wat minder bedreven. 'Het moet nu van de bestuurders komen', was de opdracht die hem gisteren door bondscoach Gerbrands verstrekt werd. Ook kledingsponsor Mizuno, invloedrijk in het eigen Japan, zal zijn steentje moeten bijdragen om via een speciale invitatie de schade voor het showmodel van de fabriek te herstellen.

De beschouwingen over de ingewikkelde kwalificatieprocedure – in januari en mei zijn nog twee ronden – waren gisteren even verwarrend als de analyse van de mislukking van Wiener Neustadt. Er waren vele meningen, enkelen beklijfden. Het Blangé-effect bleek na een toernooi, het olympische schouwtoernooi van Sydney, al weer uitgewerkt. 'Je kunt geen wedstrijd winnen met twee of drie spelers', zei de spelverdeler er zelf over.

De sfeer van vertrouwen, opgedaan in Australië, bleek niet meer dan dun ijs. Dinsdag was tegen Frankrijk het geloof in eigen kunnen binnen drie sets geheel naar de knoppen. Gisteren was het niet anders, met als dieptepunt het optreden van Richard Schuil. De hoofdaanvaller, met stroop aan de schoenen, sloeg in de beslissende vijfde set slechts één punt binnen.

Het verhaal van de zo gebrekkige wil om te winnen werd ook weer rondgebazuind en ten slotte kwam – 'maar ik wil het excuus niet gebruiken', aldus Gerbrands – de Nederlandse onhandigheid met het nieuwe rally-point systeem om de hoek zetten. Het aloude geduldspelletje van de nationale ploeg, met de soms eeuwig durende side-out (het terughalen van de opslag), is bij het vuilnis beland.

Het nieuwe telsysteem – elke bal een punt – vereist in de race naar de 25 vooral agressie en biedt de lager ingeschaalde teams kansen op flinke stunts. Tsjechië begon in reserve-opstelling tegen de Nederlanders en kon tot de eigen verbazing twee keer een set achterstand goed maakten. Het is het beeld van de hele zomer klaagden coach en spelers: voorsprongen zijn er om weggegeven te worden.

In de tie-break was de wankelmoedigheid meester over de inzet van spelers als Görtzen en Bas van de Goor. Het meest wrange moment was de eenvoudige kans die Nederland, bij 13-13, kreeg op. Pesl prikte de bal uit nood onderhands over het net en dat had de inleiding moeten zijn tot een knallende afronding. Drie Nederlanders keken elkaar aan, Görtzen gleed nog naar de grond, waar de bal al stuitte: punt en matchpoint (14-13) voor Tsjechië. Bij het vierde wedstrijdpunt brak het verzet.

De vloeken uit onmacht werden in klank gesmoord door het gebrul van de Tsjechen. Gerbrands wilde niet herhalen welke verwensingen hij bij het ergste gepruts naar de hemel had gezonden. Bas van de Goor vervloekte de hoogste macht: 'Zoveel moeite doen om hier te komen en je dan twee keer zo laten afslachten.'

Meer over