Profiel

Fraai eerbetoon aan squashicoon Nicol David die vanuit Amsterdam de wereld veroverde

Nicol David is verkozen tot beste sporter aller tijden van de World Games. De squashster uit Maleisië grossierde in titels. Haar uitvalsbasis was Amsterdam, waar ze vergeleken met Azië in alle rust kon trainen.

Nicol David (rechts) uit Maleisië in 2019 in actie tegen de Egyptische Rowan Elaraby. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Nicol David (rechts) uit Maleisië in 2019 in actie tegen de Egyptische Rowan Elaraby.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

In het Amsterdamse appartement van de Maleisische squashkoningin Nicol David zitten op de gekste plekken Heineken etiketten tegen de muur geplakt. Van de hal tot achter haar kledingkast. Het is een relikwie van haar housewarming, waar de gasten haar woning voor de grap ‘versierden’ met het biermerk.

Ruim vijftien jaar lang was het appartement op een steenworp afstand van het Westerpark de perfecte uitvalsbasis voor de achtvoudig wereldkampioen squash. Hoewel de inmiddels 37-jarige David twee jaar geleden met pensioen ging en terugkeerde naar Maleisië, heeft ze de sleutels nog steeds. Amsterdam speelde een sleutelrol in haar topsportcarrière.

Afgelopen week werd David verkozen tot beste sporter aller tijden van de World Games, de Olympische Spelen voor niet-olympische sporten. Naast haar acht wereldtitels, won ze drie gouden medailles op de World Games en was tussen 2006 en 2015 negen jaar lang onafgebroken de nummer 1 van de wereld. Ze kreeg een kwart van de 1,2 miljoen uitgebrachte stemmen, vooral uit Maleisië.

Voor de uitbraak van het coronavirus was David om de twee maanden in Amsterdam te vinden, de stad waar ze haar hart aan heeft verpand. ‘De ene keer bleef ze een week, de andere keer gebruikte ze Amsterdam als korte tussenstop. En soms kwamen goede vrienden die in het appartement logeerden de sleutels bij mij ophalen’, zegt Andrew Davidson.

De Australische directeur van Squash City kan zich nog goed herinneren hoe David als verlegen meisje van zeventien jaar voor het eerst de sportschool in het centrum van Amsterdam binnenstapte. ‘Ik had al veel verhalen over haar gehoord. Ik dacht: wordt dit kleine, tengere meisje echt de nieuwe wereldster?’

David, die de Nederlandse taal nooit machtig is geworden, was net verhuisd van het Maleisische eiland Penang naar Amsterdam om de de gekte in haar vaderland te ontvluchten. Ze vond er betere trainingsfaciliteiten, kon zich meten met wereldtoppers als Sarah Fitz-Gerald, de Nederlandse Vanessa Atkinson en kreeg les van de bekende squashcoach Liz Irving.

In Amsterdam kon de ‘Serena Williams van het squash’, zoals the New York Times haar eens noemde, in tegenstelling tot in haar geboorteland anoniem over straat. Niemand die naar haar omkeek als ze de tram of metro pakte. Of op haar fiets naar de squashhal reed.

Hoe anders was dat in Maleisië, waar ze al op jonge leeftijd als een wereldster door het leven ging.

‘Samen met Nicol was ik voor een sponsorklus buiten openingstijd in een grote Nike winkel in Maleisië’, zegt de Nederlander Tommy Berden, voormalig squashprof en tegenwoordig commercieel directeur van de Professional Squash Association (PSA). ‘Toen we naar buiten liepen, stonden er honderden mensen voor de deur, omdat iemand had gehoord dat Nicol in de winkel zou zijn.’

David, die tegenwoordig als ambassadrice haar passie voor squash wereldwijd onder jongeren verspreid, stond bekend om haar complete arsenaal aan slagen, bewegelijkheid en briljante reflexen. ‘Het was alsof je tegen een muur stond te spelen’, zegt Natalie Grinham, de in Australië geboren Nederlandse squasher Natalie Grinham. Grinham, de vrouw van Berden, was jarenlang de grote rivaal van David. De twee vochten heroïsche duels uit, waaronder de WK finale in 2006, gewonnen door David.

Vaak was ze hele dagen in de sporthal in Amsterdam te vinden. ’s Ochtends had ze squashtraining, in de middag dook ze het krachthonk in. Tussendoor bestelde ze een gezonde maaltijd. ‘Ik heb haar nooit een vette haring of stroopwafel zien eten. Altijd was ze met haar sport bezig’, zegt Davidson. Zo erg dat haar coach Irving haar een dag per week verplicht vrij gaf en haar verbood naar het squashcentrum te komen.

Nog steeds voelt de trainingslocatie voor David als haar woonkamer, ook al heeft ze haar squashracket opgeborgen. ‘Op woensdag hebben we onze clubavond. Vaak komt ze even langs als ze in Amsterdam is. Ze heeft hier haar vriendenkring’, zegt Davidson. ‘Het enige verschil is dat het verlegen meisje is veranderd in een vrouw met een grote glimlach op haar gezicht.’

Toch blijft het een smet op haar carrière dat ze nooit de kans heeft gekregen voor een olympische medaille te spelen. David maakte zich lange tijd hard om squash op de olympische agenda te krijgen, maar moest lijdzaam toezien hoe rugby, golf, rotsklimmen en skateboarden de voorkeur kregen. Ook op de Spelen van Parijs in 2024 ontbreekt squash. Davidson: ‘Nicol heeft weleens gezegd dat ze haar acht wereldtitels zou inruilen voor een gouden olympische medaille.’

Het doet volgens haar eeuwige rivaal Grinham niks af aan de grootsheid van David. In haar ogen behoort ze tot de grootste sporters aller tijden, ook als de olympische sporters worden meegeteld. ‘Squash is misschien niet zo groot als tennis of atletiek, maar noem mij een sporter die acht wereldtitels heeft veroverd en meer dan negen jaar onafgebroken de beste van de wereld is geweest.’

Daar sluit Davidson zich bij aan. ‘Ze is een absolute wereldster. En het mooie is dat je daar niks van merkt als ze hier weer het squashcentrum binnenloopt.’

Wat zijn de World Games?

De World Games zijn de Olympische Spelen voor niet-olympische sporten. Hieronder vallen onder meer squash, karate, korfbal, bowlen, biljart en inlineskaten. Het evenement wordt om de vier jaar gehouden en vindt plaats in het jaar na de Olympische Spelen. De eerste World Games werden in 1981 gehouden in Santa Carla, Amerika. In 1993 was Den Haag gastheer van de World Games.

Meer over