Exploderende salarissen en een verbazend hoge jackpot

De Club van Honderd is een exclusief gezelschap basketballers, met vooralsnog vijf leden. Een sportieve hoofdprijs heeft het kwintet nog niet gewonnen, wel een jackpot van verbazingwekkende omvang....

Van onze medewerker

Tim Overdiek

NEW YORK

Dit is de National Basketball Association anno 1997, waar het individuele imago bepalender is dan een ondergeschikte rol in het collectief. Waar talent wordt afgemeten aan de hoogte van het salaris. Waar optredens in speelfilms en commercials minstens zo belangrijk zijn als verrichtingen op het veld. En o ja, waar beter basketbal wordt gespeeld dan waar ook ter wereld.

Geld is meer dan ooit de bepalende factor, en de vijf supersterren hebben dat slim uitgebuit. Het gaat om Shaquille O'Neal (Los Angeles Lakers, 120 miljoen dollar, zes jaar), Kevin Garnett (Minnesota Timberwolves, 126 miljoen, zes jaar), Alonzo Mourning (Miami Heat, 112 miljoen, zeven jaar), Juwan Howard (Washington Wizzards, 100,8 miljoen, zeven jaar) en Shawn Kemp (Cleveland Cavaliers, 107 miljoen, zeven jaar).

Typerend voor de nieuwste cyclus van exploderende salarissen waren de onderhandelingen die de 21-jarige Kevin Garnett de afgelopen maanden met zijn werkgever voerde. Omdat aan het eind van het nieuwe seizoen, dat vrijdagavond van start gaat, zijn driejarig contract afloopt, wilde de Timberwolves-leiding tussentijds de verbintenis verlengen.

Garnett is een zeer getalenteerde forward, die rechtstreeks van de middelbare school de sprong naar de NBA maakte. Hij wordt beschouwd als de speler om wie de organisatie wordt gebouwd, in de hoop binnen afzienbare tijd om het kampioenschap te kunnen strijden. Daarvoor moet diep in de buidel worden getast, zoals elke investering in de toekomst vereist.

De totale contractwaarde gaat ver uit boven het bedrag van 88 miljoen dollar dat huidig clubeigenaar Glen Taylor in 1995 voor de Timberwolves-organisatie op tafel legde. In twee jaar tijd is de waarde van de club echter gestegen tot 123 miljoen dollar, en het plafond van de professionele basketbalmarkt is nog lang niet in zicht.

Wat een eventueel kampioenschap in commercieel opzicht betekent, is goed merkbaar in Chicago. Michael Jordan verlengde als spil van de organisatie zijn contract met één seizoen, wellicht zijn laatste, voor het bedrag van 33 miljoen dollar. Daarnaast verdient Jordan ongeveer veertig miljoen dollar per jaar aan commerciële activiteiten).

In zijn eerste seizoen (1984-1985) bezochten gemiddeld 6365 toeschouwers de thuiswedstrijden van Chicago Bulls. Nu zijn dat er meer dan 24 duizend, en zaterdag zal de inmiddels steenrijke club voor de 490ste achtereenvolgende keer in een uitverkochte arena spelen. Jordan en de zijnen gaan dit seizoen op jacht naar het zesde kampioenschap in slechts acht jaar tijd.

Televisie is het sleutelwoord bij het zoeken naar een verklaring voor deze ongelimiteerde bestedingsdrang. De NBA heeft een contract met twee Amerikaanse zenders, dat jaarlijks 252,5 miljoen dollar oplevert. Aan het eind van komend seizoen loopt dat contract af, en de verwachting is dat de inkomsten zullen worden verdubbeld.

Sommige analysten noemen de exorbitante verdiensten gevaarlijk voor de verhoudingen tussen werkgever en werknemer. Op welke manier kan een coach zijn gezag laten gelden, wanneer zijn recalcitrante vedetten gegarandeerde miljoenensalarissen verdienen? Het antwoord: verhoog het salaris van de coaches.

Rick Pitino spant wat dat betreft de kroon. De nieuwe coach van Boston Celtics ontvangt de komende zes jaar 42 miljoen dollar. Bulls-coach Phil Jackson verdient in zijn laatste seizoen in Chicago zes miljoen dollar. Debuterend coach Larry Bird, als speler een legende, toucheert bij Indiana Pacers 4,5 miljoen dollar.

Bij laatstgenoemde club maakt Eindhovenaar Rik Smits dit jaar de 25 miljoen dollar vol. Hij ziet aan het eind van zijn tiende seizoen wel of het lichaam nog in staat is om als free agent een tijdje mee te hobbelen. Gezien zijn staat van dienst kan Smits bijtekenen voor een bedrag van minimaal tien miljoen dollar. Per jaar.

De andere Nederlander in de NBA, Serge Zwikker, staat aan het begin van die lange weg, en het is de vraag of hij ooit de status van onbezorgd miljonair zal bereiken. Minder getalenteerd dan Smits, maar met een ongelimiteerde drang om te leren debuteert Zwikker morgenavond als reservespeler in het shirt van Houston Rockets.

Zwikker verdient het minimumsalaris van 242 duizend dollar, een half miljoen gulden, maar heeft in zijn eenjarig contract laten opnemen dat hij niet tussentijds kan worden verhandeld.

Dat was een verstandige zet in een branche, waar de gigantische bedragen mede een compensatie zijn voor het risico dat spelers zonder enige inspraak van de hand kunnen worden gedaan.

Meer over