Estafetteploeg krijgt de geest op 4 x 50 vrij

In de regen van wereldrecords in het olympisch jaar gooide de Nederlandse estafetteploeg, onder de clubvlag van PSV, er gisteren een 'wereldbesttijd' uit....

Dat was ruim twee seconden onder de dertien jaar oude toptijd, van Duitse origine. In 'onze eigen klotsbak' van zwembad De Tongelreep werd die prestatie door de 'rekkelijken' moeiteloos onder de noemer 'wereldrecord' gebracht.

Naar de precieze letter der zwemwetten was het in het 50-meterbad niet meer dan 'een besttijd', een officieus wereldrecord. De Nederlandse juryleden bevestigden dit. De wereldbond FINA wil niet aan records voor afstanden die op WK-toernooien ontbreken.

De juichtonen waren er evenwel niet minder luid door. Het publiek ging op de banken voor deze speciale dag in de locale zwemgeschiedenis. Sterzwemmer Pieter van den Hoogenband had het nummer persoonlijk uitgezocht in de doos van oude statistieken. De stoffig geworden toptijd (1.30,68) was rijp voor aanscherping.

De 4 x 50, zonder tegenstand, diende als klapstuk van de vierdaagse van de Dutch Open Swim Cup. Het record leek VdH direct al haalbaar, 'want we hebben zo veel sprintsnelheid in Nederland'.

Het was aanvoerder Van den Hoogenband vooral te doen om het kweken van teamspirit. De grote mogelijkheden van Nederland op de estafette moeten worden gekoesterd. VdH: 'Ik kwam op het idee, toen Gijs Damen kwam vertellen hoe fantastisch hij het had gevonden dat hij sportman van het jaar was geworden in Breda. Veens werd Limburgs sportman van het jaar. En Kenkhuis was de man van Amsterdam.'

Al die prijzen waren het gevolg van het wereldrecord dat Van den Hoogenband met deze drie teammakkers in december in Dublin zwom. Dat was op de EK kortebaan, op de 4 x 50 vrij (1.25,55). In het Ierse 25-meterbad klikte het eindelijk weer eens in een opstelling met Van den Hoogenband als slotzwemmer.

Dat grote voordeel, om een ware afmaker aan boord te hebben, werd sinds Fukuoka 2001 op het echte aflossingsnummer (4 x 100 vrij) niet meer benut. Op de langebaantoernooien van Berlijn (EK 2002) en Barcelona (WK 2003) ging het tweemaal fout. In Berlijn werd Nederland onnodig vierde. In Barcelona werd zelfs de finale gemist.

Het herinnerde aan die slordige septemberochtend van Sydney 2000. Bij die Olympische Spelen was door de Europese kampioensploeg een vrije-slagmedaille ingecalculeerd. Tot Dennis Rijnbeek met een te scherpe overname die onderneming al in de series torpedeerde.

In Athene hoort er revanche te komen voor die Australische afgang. Er moet in augustus een team op het startblok staan dat wereldrecordhouder Van den Hoogenband kan lanceren. Over drie weken, na de NK in Amsterdam, staan de vier namen van die vrije-slag aflossing vast. Van den Hoogenband is al met hoofdletters genoteerd.

Om de andere plaatsen wordt gedrongen. Opvallend genoeg lijkt de voormalige rugslagzwemmer Klaas-Erik Zwering de eerste kandidaat om VdH te vergezellen. Zaterdag zwom de 'half getaperde' Philips-prof op de 100 vrij individueel naar 50,15, een persoonlijk record. Hij kon in de tweede baan zowaar inlopen op winnaar Van den Hoogenband (49,33). 'Ik was best wel verbaasd dat ik bij Pieter in de buurt kon blijven. Normaal lig ik in zijn vuile water. Nu lag ik heerlijk op een golf.'

Mark Veens, de PSV'er zonder profcontract, is de huidige nummer drie van Nederland. Hij tapert voor de NK, over drie weken, en moet daar door de 50-barrière. 'Zes keer in mijn leven heb in een 49'er gezwommen, maar na de zomer van 2001 niet meer. Ik heb heel lang gekampt met een schouderblessure.'

Voor de andere twee plekken (de reserve wordt in mei na de EK in Madrid aangewezen) zijn nog Johan Kenkhuis, Ewout Holst, Gijs Damen en Mitja Zastrow in de race. Bij al deze zwemmers hoort een verhaal, over die ene dag dat wel in de 47 seconden kon worden gezwommen (Kenkhuis in 2001) of er een 49'er persoonlijk (Zastrow, Luxemburg 2003) werd gehaald.

Coach Verhaeren: 'We moeten een aantal zwemmers mee hebben dat in de 49 kan zwemmen. Anders halen we de finale niet eens.' VdH zelf zal als gebruikelijk in Athene geen serie zwemmen. Hij wordt slechts voor de finale ingezet.

Meer over