Engeland - Frankrijk: beste rivalen

'Solidarité' staat er in grote blokletters op een lang wit kartonnen bord dat vader en zoon met zich meedragen op het beroemde wandelpad naar Wembley. Met daarnaast het nieuwe vredeslogo, de Eiffeltoren in een cirkel.

Patrick van IJzendoorn
De spelers van Engeland en Frankrijk staan door elkaar voorafgaand aan de wedstrijd dinsdag in Wembley, Londen. Beeld EPA
De spelers van Engeland en Frankrijk staan door elkaar voorafgaand aan de wedstrijd dinsdag in Wembley, Londen.Beeld EPA

'Het was het idee van de kleine', zegt de 42-jarige Neil Hardcastle, die een blauw jasje, wit short en rode sjaal draagt. 'Het is zo erg wat er gebeurd is', zegt de 11-jarige Roux, getooid in het blauw van zijn lievelingsclub Portsmouth, 'we moeten de Fransen helpen. Straks gaan we hun volkslied zingen.' Zijn vader knikt. 'Ik heb het geoefend met YouTube. Allons, enfants de la patrie!'

Even later klinkt bij aanvang van de beladen oefeninterland tussen Engeland en Frankrijk La Marseillaise uit duizenden Franse en Engelse kelen. Langs de zijlijn staan David Cameron en Prins William, erevoorzitter van de Engelse voetbalbond, voor drie rouwkransen die op plechtige wijze zijn neergelegd. Voetbal, door een bekende bondscoach van Oranje omschreven als een vorm van oorlog, is op deze stormachtige dinsdagavond een demonstratie van vrijheid, gelijkheid en broederschap, het motto van de republiek dat in grote letters is geprojecteerd bij de ingang van het stadion.

Beste rivalen

Frankrijk en Engeland. Het zijn 's werelds beste rivalen. De Engelsen mogen graag grappen maken over Napoleon ('Boney') met zijn malle baret, over terrasintellectuelen en over de gewoonte om slakken te beschouwen als voedsel. Andersom lachen de Fransen over de biefstuketers met hun moeizame verhouding tot de erotiek. Ondanks deze wederzijdse plagerijen is er een heimelijke liefde tussen beide volken, die in twee wereldoorlogen zij aan zij vochten. Vele duizenden jonge Fransen wonen in Londen; vele duizenden oudere Britten rentenieren op het Franse platteland.

Tien jaar geleden leefden de Fransen mee na de metroaanslagen in Londen, gepleegd kort nadat bekend was geworden dat niet Parijs maar Londen de Olympische Spelen had gekregen. Nu geven de Britten hun buren een schouder om uit te huilen na de massamoord van vrijdag. Die schouder is het Wembley Stadion waar de blauw, wit en rood gekleurde boog al dagen fungeert als het broertje van de Arc de Triomph. Voor de wedstrijd delen suppoosten rode, witte en blauwe bordjes uit die tezamen een driekleur zouden vormen op een van de tribunes achter het doel. Dit is een rouwdienst in een voetbaltempel.

Afgelasting overwegen

Moest het treffen wel doorgaan? Even was afgelasting overwogen. De Franse spelers hebben immers wel iets anders aan hun hoofd dan voetbal, zeker Lassana Diarra, die zijn nichtje had verloren, en Antoine Griezmann, wiens zusje aan de dood was ontsnapt in de hel van Bataclan. De dreunen van de terroristen bij het Stade de France klonken nog na. De Franse voetbalbond besloot de vriendschappelijke wedstrijd aan te grijpen om onverzettelijkheid te tonen, een boodschap voor de mistroostige boomezels die voetbal beschouwen als een goddeloze inspanning.

Het plan viel in goede aarde. Tot een paar dagen geleden waren er nog 14- van de 80 duizend kaarten te koop, uiteindelijk raakte het stadion bijna uitverkocht. Buiten staan zwaargewapende agenten verdekt opgesteld. Mensen lachen en poseren. Een doedelzakspeler zorgt voor muzikale begeleiding en een evangelist waarschuwt door een luidspreker voor 'the mark of the beast'. 'We zijn niet bang', staat op een groot bord. Het fouilleren verloopt grondig, in de wetenschap dat zulks heeft voorkomen dat de terroristen het Stade de France konden betreden. Voetbalsupporters zullen moeten leren leven met luchthavencontroles.

Al snel blijkt dat de Engelse voetballers niet van plan zijn om de gasten de overwinning te gunnen. De ploeg van Roy Hodgson, de manager die zijn persconferentie deels in Frans had gegeven, kwam vijf minuten voor rust op voorsprong door een fraaie treffer van het jonge supertalent Dele Alli en kort na rust verdubbelde Wayne Rooney de voorsprong, wat leidde tot een spontane vertolking van God Save the Queen. Les Bleus speelden timide. Voor hen leek de wedstrijd, die in 2-0 eindigde, meer een manier te zijn om de gedachten af te leiden. Ze weten dat ze nooit alleen zullen lopen.

Meer over