Eerst de kick, daarna een biertje

Amsterdam is vijf dagen het decor van urban sports: nieuwe vormen van bewegen en competitie, zoals schoonspringen van een hoogwerker. Is dit wel sport?

Frank Hettinga
null Beeld Klaas Jan van der Weij
Beeld Klaas Jan van der Weij

Streetdiven

Wat is het? Streetdiven is als schoonspringen, maar dan van een hoogwerker, liefst 22 meter hoog. De atleet springt niet in een zwembad, maar op een gigantisch luchtkussen en doet onderweg zo veel mogelijk trucs, zoals salto's en schroeven. Een driekoppige jury beoordeelt de sprong.

Gevaarlijk is het wel, zegt winnaar Cris van Schijndel (18). De spelregels staan op de hoogwerker: 'Land niet op je voeten of hoofd, maar op je kont of rug. In geval van nood: bel 112.' Van Schijndel voerde zaterdagochtend zijn salto te ver door, landde op zijn hakken en beet 'bijna' zijn uitgestoken tong doormidden. 'Het gaat wel weer, hoor. De landing is hoe dan ook hard, je valt niet in een donsbadje.'

Is het sport? Streetdiving kent zaterdag zijn allereerste wedstrijd. De deelnemers zien het vooralsnog als 'sidekick' naast hun eigen sport: turnen, schoonspringen, cliffdiven, freerunnen en freeskiën. Door de adrenaline en de moeilijke trucs heeft streetdiven de potentie een sport te worden. Wel denken ze dat het voor nu lastig te faciliteren is. De 'airbag' is erg duur. Ze hopen daarom dat een commercieel bedrijf als Red Bull het streetdiven oppakt en de discipline naar grote hoogte stuwt.

Waarom niet gewoon voetbal? Van Schijndel: 'Bot gezegd misschien, maar dat vind ik saai, man. Daar haal ik geen vreugde uit. Het gaat mij om de adrenalinekicks.' Na de sprongen staat hij nog steeds te 'shaken'. Het gaat om de kick die als een drug door zijn lichaam giert. 'Daarvan ga ik nu lekker genieten met een biertje.' Alleen gekke mensen doen mee, zegt hij. Lang heeft Van Schijndel geturnd. Maar het bleek niet 'zijn ding'. Te veel regels. Zo is de maatschappij ook ingericht, vinden de streetdivers. De mens leeft met te veel regels. Daarom dagen de jongens elkaar uit de grenzen op te zoeken.

Boulderen

Wat is het? 'Boulderen' is klimmen zonder touw, op een korte wand van 4 meter hoog. Zachte matten vangen de val op. In de finale van het NK krijgen zes dames en zes heren vier 'boulderproblemen' voorgeschoteld die zij ieder in vier minuten moeten oplossen. Klimmen is als het kraken van een pittige puzzel. Op zoek naar de makkelijkste weg naar de top, naar het aantikken van het laatste obstakel. Boulder is een explosieve variant van klimmen. Met slechts 2 tot 8 passen kan de 'puzzel' opgelost worden. Het vergt veel kracht, waarbij vooral druk komt te liggen op de armen en schouderpartij. De klimmers krijgen daardoor het postuur van een kleerkast.

Is het sport? Klimmen staat op de nominatie om voor 2020 in Tokio de olympische status te verkrijgen. 'Sneller, hoger, sterker', luidt het olympische motto sinds 1894. 'Duidelijk toch?', grijnst Nikki van Bergen. Ze is drievoudig Nederlands kampioene boulder, zevenvoudig kampioen in het routeklimmen, de andere klimdiscipline. Door een blessure is ze aanwezig als toeschouwer. Alle elementen van het klimmen zijn terug te vinden in die olympische leus. 'Gemiddeld trainen we net zoveel als turners die naar de Spelen gaan. We leven als echte sporters.' Van Bergen richt zich vooral op wedstrijden en ziet buitenklimmen als ontspanning. Er zijn ook klimmers voor wie het omgekeerde geldt. 'Zij zien het meer als lifestyle dan als sport. Ze leven in een busje en rijden de wereld rond om overal te kunnen klimmen.'

Waarom niet gewoon voetbal? Van Bergen heeft zich gewaagd aan vele sporten, maar voelde zich pas echt thuis bij het klimmen. Ze wordt continu uitgedaagd op zoek te gaan naar moeilijkere klimproblemen. 'De sport is ontzettend veelzijdig, vraagt veel van je. Je moet sterk, lenig en technisch zijn, een goed uithoudingsvermogen hebben en beschikken over ruimtelijk en puzzelinzicht.'

null Beeld Klaas Jan van der Weij
Beeld Klaas Jan van der Weij

Freerunning

Wat is het? Een freerunner ziet de stad als zijn parcours. Hij brengt de gymnastiek naar buiten door tegen muren op te lopen, te klimmen, salto's en andere trucs te doen. In wedstrijdverband beoordeelt een jury op moeilijkheidsgraad en creativiteit. Beheersing van het lichaam staat voorop, zegt Bart van der Linden. Hij is topfavoriet, maar moet afhaken door een blessure. 'Bij skateboarden kun je een truc honderd keer proberen en als het één keer lukt, ben je legendarisch. Bij ons moet alles honderd keer lukken. Roekeloosheid wordt niet gewaardeerd. Het is een spelletje van lichaam en geest. In de turnzaal kan alles, maar het vergt zelfvertrouwen ook op straat salto's uit te voeren.'

null Beeld Klaas Jan van der Weij
Beeld Klaas Jan van der Weij

Is het sport? De meningen zijn verdeeld. Voor Van der Linden is freerunnen meer dan sport. Een kunst. Zijn leven. Grote shows voor automerken, videoclips en stuntfilmwerk betalen zijn rekeningen. Maar freerunnen evolueert en ontwikkelt zich in competitieverband. Daarom kun je het sport noemen, zegt hij.

Veel freerunners zijn principieel tegen wedstrijden. Zij zien het als een way of life. Een vriend van Van der Linden behoort tot de besten ter wereld, maar laat zich niet filmen en is nooit bij evenementen. Hij groeide op in een probleemwijk. Voor hem is freerunnen iets persoonlijks, haast spiritueels geworden, een ontsnapping aan de realiteit. Hij krijgt zoveel zelfvertrouwen dat hij zich superheld van de stad waant.

Waarom niet gewoon voetbal? Van der Linden voetbalde tien jaar lang. Hij haalde de KNVB-selecties in Brabant en werd gescout door PSV. Hij zag zijn creativiteit verloren gaan, werd 'een pop van de trainer'. Op zijn 16de raakte hij verknocht aan freerunnen. 'Ik houd van klimmen, klauteren en springen. Je kunt doen wat je wilt. Je vindt de diepste vorm van zelfexpressie, een gevoel voor vrijheid en belandt in een sterke, vriendelijke community, met vrienden voor het leven.' Bovendien brengt het hem gratis over de hele wereld. 'Een beetje rondspringen is mijn werk geworden.'

Meer over