Eerlijkheid 26 jaar als hoogste goed

Vanavond fluit Roelof Luinge de tweede bekerfinale Feyenoord - Ajax (eerste duel 0-2). Tot zijn spijt is het zijn laatste duel in het betaald voetbal....

Hij belde zelf met het tv-programma waarin directeur betaald voetbal, Henk Kesler, net had gezegd dat zijn leeftijd (54 jaar) niet de enige reden was waarom Roelof Luinge was gedwongen zijn scheidsrechtersloopbaan te beëindigen. Volgens Kesler scoorde hij onvoldoende. Luinge behoorde niet meer tot de besten van het korps.

Luinge riep Kesler in de uitzending tot de orde met de mededeling: ‘Wel eerlijk blijven mijnheer Kesler. Met een gemiddeld cijfer van boven de 8 scoor ik nog steeds hoog.’ Maar in zijn situatie veranderde niets: er verdwijnt een markante scheidsrechter van de Nederlandse velden. Ruim 26 jaar was hij nadrukkelijk aanwezig, in 850 wedstrijden bouwde hij een stralende erelijst op.

Op de oproep ‘Roelof Luinge moet blijven’ kwamen bijna vijfduizend positieve reacties, trainers spraken zich uit voor het aanblijven van de arbiter, die ooit gold als de scheidsrechter die het meest enthousiast rode en gele kaarten uit zijn borstzak toverde. ‘Roelof Luinge had zelf moeten kunnen bepalen wanneer hij stopt’, vond Ajax-trainer Martin Jol. En zijn collega Fred Rutten van PSV zei: ‘Hij is nog steeds één van de besten en dan is leeftijd niet relevant.’

Zijn slotakkoord klinkt niettemin vanavond in De Kuip. De druk op hem is groot, de KNVB heeft hem gesommeerd streng te zijn bij kwetsende spreekkoren en de wedstrijd te staken. Hij weet op voorhand dat het hem om andere redenen zwaar zal vallen, dat afscheid: omdat hij zich nog fit voelt, nog plezier aan zijn hobby beleeft en bovendien nog steeds fluit zoals hij het altijd heeft gewild. ‘Door eerlijk en consequent te zijn.’ Hij marchandeerde nimmer en groeide met de jaren. ‘De ervaring heeft me sterk gemaakt.’

In het Drentse Eelde Paterswolde groeide hij op, onder de vleugels van vader Arie, een arbiter bij de amateurs. Zoon Roelof liet zich in spelregelquizzen gelden als een kenner van de theorie. Zijn debuut als scheidsrechter bij de amateurs maakte hij op 19-jarige leeftijd bij de wedstrijd Hoogkerk 5 - Gruno 5, een niemendalletje op de vroege zondagochtend op een veld zonder stromend water.

Vader en zoon gingen in die jaren al voor het ochtenddauw op de brommer van huis. De fijne kneepjes leerde hij van zijn dominante vader, heeft Luinge vaak benadrukt. ‘Hij was superkritisch. Dacht je dat je goed gefloten had, pakte hij zijn aantekeningen en kwam er een vloedgolf van kritiek over je heen. Ik ben er mentaal heel sterk van geworden.’

Arie Luinge vergezelde zijn zoon later ook in het betaald voetbal bij elke wedstrijd. In het Dagblad van het Noorden vertelde Roelof onlangs hoe dat uiteindelijk misging. ‘Hij bemoeide zich overal mee. Zaten we in de bestuurskamer van Vitesse en dan kwam hij naar me toe en zei: op het wedstrijdformulier heeft de reservekeeper ook rugnummer 1, dát kan niet. Na een akkefietje in Eindhoven heb ik in de auto tegen hem gezegd: Pa, vanaf nu wil ik op mijn eigen benen staan.’

Zijn debuut in het betaald voetbal had hij toen al lang achter de rug: op 29 oktober 1983 floot hij de eerste divisiewedstrijd NAC - VVV, zo’n typische avondje NAC met twaalfduizend oververhitte supporters op de tribunes. ‘Daar stond ik als Drents jongetje in de catacomben met een fluitje van 2.50 gulden in mijn handen.’

Luinge, de hobbyist die zijn baan bij de Belastingdienst steeds heeft aangehouden, is altijd aan zijn ontwikkeling blijven werken. Omdat hij zichzelf er in retrospectief ook op betrapte dat hij te zwart-wit handelde, zocht hij hulp bij een psychologe. Dankzij haar, zegt Luinge, is zijn mentale weerbaarheid gegroeid en is hij een flexibelere scheidsrechter geworden. ‘Maar eerlijkheid is bij mij altijd boven alles gegaan.’

Roelof Luinge geniet groot gezag bij trainers en spelers. Hij is in de loop der jaren uitgegroeid tot een autoriteit, een scheidsrechter met gevoel voor spel en de omstandigheden. Zelf denkt hij nog steeds dat zijn aanzien is versterkt door zijn optreden bij een omstreden doelpunt van Jozsef Kiprich van Feyenoord tegen FC Utrecht in 1995.

Hij keurde de treffer af omdat hij dacht dat doelman Jan Willem van Ede de bal klemvast had. Tv-beelden toonden het tegendeel aan en Luinge was zo moedig zijn fout naderhand publiekelijk toe te geven. Daarmee was hij de eerste die dat deed, omdat zoals hij zelf bekende: ‘Je kunt als scheidsrechter nu eenmaal niet tegen de tv-beelden op.’

Meer over