Een laat gerijpt talent op de schoolslag

Olympisch zwemkampioene Nel van Vliet is woensdag op 79-jarige leeftijd overleden. Ze won in 1948 bij de Spelen in Londen de gouden medaille op de 200 meter schoolslag....

Nel van Vliet zwom de schoolslag als geen ander. Ze hield de orthodoxe borstslag aan, toen de rest van de wereld, de Hongaarsen voorop, al was overgestapt naar wat in 1952 officieel de vlinderslag ging heten.

In de Wembley Pool van Londen hield Van Vliet, geboortenaam Pietje, bij de Spelen van 1948 stand tegen die veel snellere vlinderaars. De bakkersdochter uit Hilversum koos in de finale voor een rustige aanpak. In het tweede deel van de race sloeg ze toe en werd naast viervoudig atletiekkampioene Fanny Blankers-Koen de enige andere Nederlandse die met olympisch goud thuis kwam.

Die kostbare medaille was ze twee weken later alweer kwijt. In de bakkerij thuis, in het gekrioel van twaalf kinderen over de vloer, had een onverlaat de gouden plak van de dressoir gepakt. Tot 2004 moest ze wachten tot dat leed hersteld werd. De bemoeienis van sporthistoricus Ton Bijkerk leidde tot het maken van een replica van de Londense medaille. Erica Terpstra, de voorzitter van NOC*NSF, overhandigde die aan haar.

Nel van Vliet was een laat gerijpt talent. Pas op haar zestiende ging ze haar zwemdiploma halen. Ze viel op bij de befaamde Robben-trainer Jan Stender. Die leidde haar naar elf wereldrecords op de schoolslag, van de 100 yards tot de (incourante) 500 meter. De records bleven jaren staan.

Zwemmen was een amateursport. Nederlandse toppers kregen in de aanloop naar de Spelen van Londen slechts extra voedselrantsoenen. Van een andere beloning kon geen sprake zijn. Toen Amerikanen aan de wereldrecordhoudster gingen trekken en de vrees bestond dat zij een ander paspoort dan wel een profavontuur zou aanvaarden, was de Nederlandse zwemwereld in paniek.

Voor Van Vliet bleef het bij eenmalig uitstapje. Zij keerde gebruind terug uit de Verenigde Staten en werd in 1947 Europees kampioene. Die titel maakte haar favoriet voor de Olympische Spelen een jaar later.

Na haar actieve loopbaan werd Van Vliet moeder van drie dochters. Toen haar huwelijk stukliep, werd ze zwemlerares om in haar inkomen te voorzien. Vijfenveertig jaar lang gold ze als een strenge instructrice. Ze haalde eind jaren vijftig nog één keer de krant na de levensreddende beademing van een bijna verdronken jongetje.

Meer over