Nieuws

Een bondscoach in een rolstoel en een lege Kuip: hoe doorbreekt Oranje de Wet van Murphy?

In een sfeer die surrealisme benadert, bereidt Oranje zich voor op het beslissende duel tegen Noorwegen. Een lege Kuip en bondscoach Van Gaal in een rolstoel na een val.

Willem Vissers
Louis van Gaal leidt geblesseerd de laatste training voor de kwalificatiewedstrijd tegen Noorwegen. Hij moet zich in een karretje van de KNVB laten verplaatsen. Assistent Henk Fraser zit achter het stuur.
 Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Louis van Gaal leidt geblesseerd de laatste training voor de kwalificatiewedstrijd tegen Noorwegen. Hij moet zich in een karretje van de KNVB laten verplaatsen. Assistent Henk Fraser zit achter het stuur.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Wat zondag gebeurde: bondscoach Louis van Gaal valt met de fiets en loopt een breuk in de heup op. Hij leidt de laatste training voor de beslissende WK-kwalificatiewedstrijd tegen Noorwegen in een materiaalwagen met chauffeur. Hij houdt de persconferentie vanaf een scherm, terwijl hij veel pijn heeft en in het hotel verblijft. ‘Coachen gebeurt verbaal en het brein is goed, maar het ziet er natuurlijk niet uit.’

En dat na die opzienbarende instorting van het Nederlands elftal tegen Montenegro, zaterdag, die Oranje de eerste kans op WK-kwalificatie kostte. Hoe de Wet van Murphy, waarin het ene na het andere fout gaat, te doorbreken, is de vraag. Het antwoord, vooralsnog: met positivisme en zelfvertrouwen, met de overtuiging dat Nederland beter kan voetballen dan Noorwegen, in de wetenschap dat een gelijkspel in de vanwege corona lege Kuip genoeg is. Spelers willen naar het WK, maar zullen het ook voor Van Gaal willen doen, die zich innig heeft verbonden met de groep.

Van Gaal wist zaterdag nog niet of hij het gelijkspel ‘hard of zacht’ zou evalueren. De hardheid bestond uit het tonen van de laatste tien minuten, een straf op zich, toen de ploeg uit elkaar viel en de tegenstander van 0-2 naar 2-2 stoof. De plaatsing was daarmee uitgesteld. Dinsdag blijkt of uitstel leidt tot afstel.

Strijdvaardig en breekbaar

Aanvoerder Virgil van Dijk toonde zich schuldbewust en zichtbaar begaan met Van Gaal. ‘Ik moet meer verantwoordelijkheid nemen. Dat heb ik ook geëvalueerd en het is besproken. Hopelijk gaat het beter. We moeten het met zijn allen doen.’ Van Dijk zat achter een tafel in Zeist. Naast hem floepte een scherm aan met het gezicht van Van Gaal, die gelijktijdig strijdvaardig en breekbaar oogde. ‘Een ongebruikelijke setting’, zei woordvoerder Bas Ticheler.

Van Gaal verbijt de pijn. Maandag was een vreemde dag, vanaf het moment dat het nieuws over de valpartij doorsijpelde. De Noorse pers vroeg zich vertwijfeld af waar de bondscoach bleef. Op de vraag van de NOS in een apart gesprek, waarom hij bij de groep blijft met zoveel pijn, antwoordde hij dat ‘spelers en staf’ dat willen. Hij was zichtbaar emotioneel. Van Gaal zei een paar keer: ‘Het brein werkt nog.’ En hij hoeft niet te voetballen, dat scheelt.

Hij kan dinsdag de coaching doen, al zijn daar logistieke problemen te overwinnen. Vermoedelijk zit hij in een rolstoel. Op de training meldden de internationals zich maandag geregeld rond de materiaalwagen op het veld, ‘een buggy’, om te overleggen. Assistent-coach Henk Fraser zat achter het stuur, de andere assistent Danny Blind leidde de training. Van Dijk, over de bondscoach: ‘Het is fysiek, niet mentaal. Hij is gebrand.’

Bizarre ontknoping

Natuurlijk is tussen de verwikkelingen door gesproken over de bizarre ontknoping in Podgorica. Besloten is het positieve gevoel te omarmen. Van Gaal legde uit aan de pers dat hij de selectie een signaal gaf door de wissel tussen Georginio Wijnaldum, die ziek was geweest, en Teun Koopmeiners, een iets defensievere middenvelder. Hij wilde van één zogenoemde zes naar twee zessen, zoals dat in vaktermen heet. Iets defensiever spelen. Het pakte verkeerd uit, zeker nadat Frenkie de Jong had aangegeven te willen wisselen, en met Ryan Gravenberch de compactheid wegviel en het balverlies toenam.

Totale pressing, provocerende pressing, welke betitelingen Van Gaal ook heeft, het werkte niet meer, al was het maar omdat Van Dijk vond dat de ploeg meer moest verdedigen, terwijl Memphis Depay liever wilde aanvallen. Daarbij leed Oranje telkens balverlies, werden de ruimtes te groot, hervonden de strijdende Montenegrijnen hun geloof, gleed doelman Justin Bijlow uit bij de 2-2, enzovoorts. Wet van Murphy. Of toch niet? Zo gaat het soms in voetbal, maar het had deze keer niet gemogen.

Verder is het vooral een mentale kwestie, want ook vóór de wedstrijden van zaterdag had Nederland twee punten voorsprong op Noorwegen, dat eerder op de dag 0-0 speelde tegen Letland, een in principe slechter resultaat dan Oranje, want tegen een mindere tegenstander en thuis. Van Gaal: ‘Maar wij hebben de Noren een cadeautje gegeven, door ze weer een kans te bieden.’

Spelletjes

De reserves trainden zondag op het veld, de basisspelers verbleven in ‘het paradijs’, zoals Van Gaal het herstelcentrum met wellness noemt. De voetballers deden spelletjes, leegden de hoofden en willen laten zien dat ze op het WK thuishoren.

Zinderend zijn bij voorbaat alle denkbare scenario’s, met nog drie kanshebbers op de eerste plaats en directe kwalificatie. Nederland heeft genoeg aan een gelijkspel, is bij een nederlaag tweede (play-offs) of derde (uitschakeling, als Turkije wint in Montenegro). Noorwegen moet Turkije achter zich houden, dat een beter doelsaldo heeft. Het wedstrijdverloop dwingt de Noren mogelijk tot de aanval.

Wat doe je als het tien minuten voor tijd nog 1-1 staat? Van Gaal: ‘Dat hangt af van wie de Noren dan nog kunnen brengen, hoe wij dan weer wisselen. Noorwegen is de beste tegenstander in onze groep, maar ik denk dat wij meer kwaliteiten hebben.’ Als het misgaat, is het ‘finito’. Dan is de wedstrijd in een rolstoel de laatste geweest in zijn lange trainersloopbaan.

Meer over