Duiveltje blaast saaie koers nog 'n beetje leven in

Op zijn bovenarm staat een diavoletto getatoeërd, een klein duiveltje. Het is zijn talisman en een symbool voor zijn karakter....

Van onze verslaggever

Bert Wagendorp

VAL THORENS

De Italiaan is misschien niet de tactisch meest begenadigde coureur van het peloton, maar hij valt altijd aan, als Chiappucci in zijn beste dagen. Zelfs als hij even daarvoor nog op het punt heeft gestaan ermee op te houden en naar huis te gaan.

Toen Chiappucci in Lille, aan de vooravond van de Tour, een persconferentie gaf, zat Marco Pantani aan zijn zijde. Pantani, duidelijk nog niet gewend aan een hem aanstarende journalistenmenigte, verklaarde bescheiden naar Frankrijk te zijn gekomen om Chiappucci bij te staan. In de Giro had die hem geholpen om tweede te worden, nu zou hij zijn grote voorbeeld terzijde staan in diens pogingen nieuwe Tourglorie te vergaren.

Pantani had vóór de Tour van zijn ploegleider Quintarelli te horen gekregen dat hij in de Tour zuinig met zijn krachten moest omspringen. Zijn exhibities in de Giro, waarin hij naast de tweede plaats achter Berzin ook de twee zwaarste bergetappes op zijn naam had geschreven, had volgens de teamchef al voldoende tol geëist van Pantani's nog jonge lichaam.

De coureur was heilig van plan die raad op te volgen. Maar zijn instinct liet zich door zijn verstand niet temmen. Zeker niet nadat Chiappucci met maagproblemen was uitgevallen en Pantani langzaam maar zeker zicht kreeg op een podiumplaats in Parijs.

Hij stond na de tijdrit Perigueux Bergerac 59ste in het klassement, op bijna een kwartier van Indurain. De etappe naar Lourdes - Hautacam, waarin hij er voor de eerste maal attaqueerde en derde werd, bracht hem op plaats 26. Op Luz Ardiden werd hij tweede achter Virenque en vond hij zichzelf terug op de achtste plaats in het klassement. Zijn aanval op de Ventoux leverde weinig op, maar die op l'Alpe d'Huez bracht hem in de Top-5.

En dan bestonden er nog grote twijfels of iets meer tactisch vernuft hem niet nog hoger had kunnen brengen. De aanvallen van Pantani lijken vaak meer te worden ingegeven door een even plotseling opkomende als onberedeneerbare drang tot versnellen, dan door rationele overwegingen. Op de Ventoux leverde hij een mooi staaltje af, maar werd hij in de afdaling weer gegrepen. Woensdag zette hij zijn counter op de koplopers Oegroemov en Rodriguez vijf kilometer te laat in.

Ondertussen sluipt Pantani wel steeds meer in de richting van het erepodium. Sinds de individuele tijdrit maakte hij 6.36 minuten goed op Indurain. Zijn succesloze achtervolging in de klim naar Val Thorens bracht hem in het algemeen klassement wel voorbij Leblanc en De Las Cuevas, op de derde plaats.

Pantani is nog geen twee jaar prof. Op 2 augustus 1992 debuteerde hij in de Trofeo Matteotti, nadat hij als amateur naam had gemaakt in de baby-Giro, de Ronde van Italië voor dilettanti. Hij won die wedstrijd in 1992, nadat hij in '91 al als tweede was geëindigd.

Tenditis verknalde voor een belangrijk deel zijn seizoen 1993 en Pantani begon het jaar 1994 zonder één profzege. Tot hij er in de Giro opeens stond en in Italië onmiddellijk werd uitgeroepen tot de opvolger van Chiappucci. Die hem direct als zijn dauphin accepteerde. 'Marco is een vrolijke jongen en ik mag hem graag', zei Chiappucci in Lille over zijn kamergenoot. 'Bovendien is het een groot voordeel dat hij niet snurkt in zijn slaap. Vroeger sliep ik op een kamer met types als Roscioli, Chiesa en Poelnikov. Die gingen als motoren tekeer.'

Net als Chiappucci, wiens moeder nog steeds een winkeltje in textiel drijft, is Pantani een zoon uit een middenstandsgezin. Zijn ouders beheren een soort snackbar in Cesenatico, een badplaats aan de Adriatische Zee. 'Toen ik nog junior was, had ik het daar erg moeilijk als wielrenner. De andere jongens genoten van het dolce vita, en ik moest om tien uur naar bed.'

Als jong renner bleek Pantani over een opmerkelijk klimtalent te beschikken. Daar was zijn lichaamsbouw niet vreemd aan. Hij is 1.64 meter lang en weegt maar 56 kilo. De voordelen die dergelijke mini-maten hem bergop bieden, worden regelmatig teniet gedaan door de nadelen ervan. De zwaardere renners vallen harder van een berg af en in de tijdritten krijgt Pantani met zijn beperktere vermogen de kilometerteller niet boven de 48.

Om sneller te dalen, leerde Pantani zichzelf een spectaculaire houding op de fiets aan, waarbij hij zijn gewicht zoveel mogelijk naar achteren verplaatst en met zijn achterwerk boven het achterwiel hangt. Computerberekeningen en de harde praktijk bewezen dat zijn snelheid daardoor met vijftien tot twintig kilometer per uur toeneemt.

Voor zijn handicap in de tijdritten heeft hij nog geen afdoende oplossing verzonnen. 'En dat is jammer, want de grote ronden worden in de tijdritten beslist. Ik boek in de bergen onvoldoende winst om dat te kunnen compenseren. Ik hoop dat de organisatoren van Giro en Tour het voordeel dat de passista, de rouleurs, op de klimmers hebben, eens wat gaan beperken.'

Pantani, die er een merkwaardige manier van spreken op nahoudt ('Ik wijs erop dat Pantani 1992 de babyGiro won en dat Pantani 1991 daarin tweede werd'), liet gisteren zien dat hij behalve over klimkwaliteiten ook over een keiharde mentaliteit beschikt.

In de afdaling van de Glandon moest zijn landgenoot Elli uitwijken, waardoor hij Pantani ten val bracht. Die kwam terecht op zijn linkerknie, en wel zo hard dat hij zich huilend bij Tourarts Porte meldde. 'Ik dacht dat er iets gebroken was, zo veel pijn deed het.' De coureur dacht al aan afstappen, maar Porte behandelde hem en stelde hem gerust. Er was alleen maar sprake van een vleeswond en een bloeduitstorting.

'Deze val gooide al mijn plannen in de war', zei Pantani in Val Thorens, alweer zo'n luguber ski-oord. 'Ik had anders zeker de etappe gewonnen.' Maar de derde plaats in het klassement vormde een grote troost. 'Dat is de beloning voor al mijn arbeid in deze Ronde. Ik richt me er nu op die positie vast te houden.'

Of dat hem nu lukt of niet, één verovering deed Pantani de afgelopen dagen al: een plaats in de harten van de Tourvolgers. Die waren zonder zijn demarrages en attaques al in een diepe Tourdepressie terecht gekomen.

Meer over