Dopingbeschuldigingen Sotsji: 'Als dit waar is zet het alles op stelten'

Volgens de Russische labdirecteur Grigory Rodsjenkov werd tijdens de Olympische Spelen van Sotsji 'vuile' urine van de Russische sporters 's nachts omgewisseld voor 'schone' urine. De Vlaamse dopingexpert Peter van Eenoo was tijdens Sotsji toezichthouder in het bewuste lab: 'Als dit waar is, zet dit de hele anti-dopingcontrole op stelten.'

Just Fontein
Het hele Russische vrouwenijshockeyteam zou doping genomen hebben Beeld anp
Het hele Russische vrouwenijshockeyteam zou doping genomen hebbenBeeld anp

Van Eenoo reageert bij de NOS op de bekentenissen van Rodsjenkov in The New York Times. Het gebeurde allemaal onder de ogen van Van Eenoo, maar hij heeft er als toezichthouder niets van gemerkt. Hij noemt het vooral schokkend dat gesloten urinestalen ongemerkt geopend en gesloten konden worden zonder dat men het doorhad.

'Rusland had al elke vorm van geloofwaardigheid verloren in mijn wereld', zegt Herman Ram van de Nederlandse dopingautoriteit. Hij doelt daarmee op onder andere een onthullende documentaire van het Duitse ARD, een vernietigend rapport van het wereldantidopingagentschap WADA en een reeks gevallen met het prestatiebevorderend middel meldonium.

'Het probleem is wel dat het bij deze laatste, zeer grove beschuldigingen gaat om één bron. Aan de andere kant, Rodsjenkov was altijd een gerespecteerd lid van het gilde. Mijn collega Olivier de Hon heeft veel met hem samengewerkt. Het is een man die we altijd serieus hebben genomen.'

Herman Ram van de Nederlandse dopingautoriteit Beeld anp
Herman Ram van de Nederlandse dopingautoriteitBeeld anp

Angst

Rodsjenkov vluchtte na het rapport van WADA met hulp van een Amerikaanse documentairemaker naar Los Angeles. Uit angst voor repercussies. Vlak na zijn vertrek kwamen twee van zijn naaste collega's onverwachts om het leven: de voormalige baas van het Russische antidopingagentschap Nikita Kamajev en diens voorganger Vjatsjeslav Sinev overleden beiden in februari.

Ram: 'Daarom zullen we deze verhalen onmogelijk bevestigd krijgen. Het selecte clubje van Russische antidopingexperts dat in het lab werkte, zal zeker niet uit de school klappen. En de gerespecteerde toezichthouder Van Eenoo heeft ook geen bewijzen gevonden. Aan de procedures werd gewoon voldaan.'

Wordt Rusland uitgesloten van Zomerspelen 2016?

Het is de vraag nadat bekend is geworden dat Rusland jarenlang heeft gesjoemeld met dopingtests. Lees hier de analyse.

'Vuile en schone urine'

De antidopingexperts zouden hebben samengewerkt met leden van de Russische geheime diensten. Zij wisselden 's nachts de 'vuile' urine van de Russische sporters om voor 'schone' urine die de sporters maanden eerder afgegeven hadden. De schone urine werd aangereikt via een gat in de muur.

Zo ruilden de Russische ambtenaren in de nachten tijdens het toernooi urenlang urinestaven om. In totaal zouden meer dan honderd vuile urinestalen weggehaald zijn. Het programma 'werkte als een Zwitsers horloge', aldus Rodsjenkov die na de Spelen de prestigieuze Orde van de Vriendschap opgespeld kreeg door Vladimir Poetin.

De Russische regering ontkent het verhaal van Rodsjenkov. Donderdag liet sportminister Vitaly Moetko weten dat de onthullingen een 'informatieaanval op de Russische sport' zijn.

Non-compliant

Geert Slot, woordvoerder van het NOC*NSF, reageert terughoudend. 'Laten we eerst het onderzoek afwachten. We gaan er vanuit dat WADA en het internationaal Olympisch comité IOC zorgvuldig onderzoek doen naar de serieuze beschuldigingen.'

Dat is bijna onmogelijk, zegt dopingonderzoeker Ram. 'Mijn Britse collega moet daar nu een goed functionerend, onafhankelijk antidopingprogramma opzetten omdat het Russische programma is opgeheven. In jargon: 'non-compliant' is verklaard. Hij moet dat doen met zo'n 15 Russische sprekende controleurs in een van de grootste landen ter wereld.'

'Dat is ook de ironie: als een land het zo bont maakt als Rusland, worden de controles alleen maar minder.'

Welke sporters zaten in het dopingprogramma?

Zeker een derde van alle Russische medaillewinnaars in Sotsji zou meegedaan hebben aan het bedrog. De namen van de atleten staan op een spreadsheet die Rodsjenkov aan The New York Times getoond heeft. Op de lijst staat onder anderen Alexander Zubkov, een bobsleeër die twee keer goud won. Ook op de lijst: Alexander Legkov, een langlaufer die goud en zilver won, en Alexander Tretjakov, goudenmedaillewinnaar bij het skeleton. Onder de tientallen sporters zitten ook olympiërs die geen medaille wonnen. Zo zou het hele Russische vrouwenijshockeyteam doping hebben genomen. Nog geen van de sporters heeft gereageerd op de beschuldigingen.

Meer over