Reportage

Dit is wat Van Marwijk wil: werken en zich opwinden, zoals nu bij de Arab Cup in Qatar

Bert van Marwijk, een van de grootste Nederlandse trainers van deze eeuw, bereikte in de luwte van het topvoetbal de kwartfinales van de Arab Cup, als bondscoach van de Verenigde Arabische Emiraten.

Willem Vissers
Bert van Marwijk windt zich op aan de zijlijn tijdens de wedstrijd van de ploeg waarvan hij bondscoach is, de Verenigde Arabische Emiraten, tegen Tunesië in het kader van de Arab Cup. Beeld REUTERS
Bert van Marwijk windt zich op aan de zijlijn tijdens de wedstrijd van de ploeg waarvan hij bondscoach is, de Verenigde Arabische Emiraten, tegen Tunesië in het kader van de Arab Cup.Beeld REUTERS

Lambertus van Marwijk, woonachtig te Meerssen, geboren in Deventer, 69 jaar inmiddels, windt zich vreselijk op deze maandag in Doha. Het halfvolle stadion Al Thumama maakt lawaai voor twee stadions en Van Marwijk stampvoet door zijn vak, of waagt zich buiten de lijnen.

Handen in de zakken soms, met zijn typerende, trage tred. Hoofd naar de grond als het spel even stilligt, alsof hij broedt op een oplossing. En dan, eureka, roept of schreeuwt hij als het nodig is. Hij wijst, verbetert het Qatarese record wegwerpgebaren maken en is voortdurend in discussie met de vierde man, de scheidsrechter of diens andere assistenten.

Verliezen, onrecht voelen. Dat blijft hem tergen, zeker in zo’n wedstrijd van alles of niets: Tunesië - Verenigde Arabische Emiraten, met de kwartfinales van de Arab Cup als inzet. ‘Ergens na ongeveer een half uur in de eerste helft floot de scheidsrechter tegen ons, waarop Tunesië een grote kans kreeg. Voor hetzelfde geld is het dan 2-0. De grensrechter zei even later dat ik gelijk had. Normaal wind ik me niet zo op, maar soms is dat gewoon nodig.’ Tunesië wint met slechts 1-0, maar Van Marwijk had al zes punten en mag naar de kwartfinales.

Hij oogt afgetraind als altijd. Dat typerende grijze haar is niet al te veel dunner dan pakweg tien jaar geleden, toen hij bondscoach was van het Nederlands elftal. Het rode, strakke trainingsvest staat hem goed, boven de donkere broek. Zijn assistenten zijn in de buurt voor overleg, de Nederlandse enclave: John Metgod, Roel Coumans, en op de tribune technisch manager Taco van den Velde, de voormalige journalist.

Plaatsing voor WK

Zo kan het gaan. Hij werd in december 2019 ontslagen bij de Emiraten en keerde een jaar later, drie bondscoaches verder, terug. Belangrijkste taak: plaatsing voor het WK. Dat kan nog steeds, zij het alleen via een play-off. Dit is precies wat hij nog wil als trainer: werken, veel thuis kunnen zijn in Meerssen. Af en toe uitvliegen in interlandperiodes, zich opwinden en veel geld verdienen. Heel veel geld.

Zijn elftal voetbalt sierlijk en mooi, zonder veel kansen overigens, al is het dan in de schaduw van het topvoetbal. De internationals spelen bijna allemaal in de Emiraten, waar ze rijk genoeg zijn om niet per se naar het buitenland te hoeven. Een paar internationals zijn genaturaliseerd.

Van Marwijk is vrolijk na afloop, al maakt hij de laatste jaren soms een verbitterde indruk, van de miskende trainer. ‘Ik geef geen interviews meer’, laat hij al voor het toernooi weten via een app. Na de wedstrijd is het opeens: ‘Ik heb je bericht van deze week pas net gezien. Wanneer ga je naar huis? Ik gebruik hier meestal een lokaal nummer.’

Beu

Hij is de kritiek trouwens beu. Wat heeft hij niet laten zien? De laatste Europa Cup voor Nederland, met Feyenoord in 2002? Hij was trainer. Laatste van drie WK-finales met Nederland? Hij was bondscoach. De grote club kwam niet na het WK van 2010, toen hij met redelijk bescheiden materiaal de finale haalde. Hij bleef bij Oranje, moest weg na het mislukte EK van 2012 en vond als analist voor de NOS in 2014 dat Louis van Gaal veel meer waardering kreeg voor zijn prestatie (derde) dan hij vier jaar eerder. Hij verkocht zichzelf nooit met woorden, eerder met daden.

Zo ging het verder: Hamburg, Saoedi-Arabië. Bondscoach, met plaatsing voor het WK van 2018, maar uiteindelijk bij Australië op de bank zitten in Rusland. Hij kon totaal niet tegen de kritiek op het bondscoachschap bij Saoedi-Arabië, want hij vond dat politiek en sport niets met elkaar te maken mogen hebben, hoewel dat standpunt in Nederland moeilijk ligt.

En maandag in Doha staat hij dus langs de lijn. Drie landen kunnen voor de aftrap op zes punten eindigen. Als dat gebeurt, ligt Van Marwijk eruit vanwege het doelsaldo. Maar Mauritanië wint verrassend van Syrië en dus heeft de nederlaag tegen Tunesië geen gevolgen. ‘Wij verdienden het ook. Ons probleem is scoren, zeker tegen een ploeg die op papier beter is dan wij. Wij staan 70ste op de wereldranglijst, Tunesië 29.’ Maar mede dankzij de mooie, linksbenige spelers die enigszins lijken op de voetballer die hijzelf was, laat zijn ploeg het stadion ook genieten. ‘Linksbenige spelers zijn meestal creatief.’ En weg is hij. Vrijdag tegen Qatar, in de kwartfinales.

Bert van Marwijk (r) in Qatar. Beeld FIFA via Getty Images
Bert van Marwijk (r) in Qatar.Beeld FIFA via Getty Images
Meer over