ProfielMarianne van Leeuwen

De voorzitter van een amateurclub die het profvoetbal uit het slop moet trekken

De nieuwe directeur betaald voetbal bij de KNVB is relatief onbekend, maar heeft haar sporen verdiend. In de sport én in het bedrijfsleven.

Marianne van Leeuwen, de aanstaande directeur betaald voetbal bij de KNVB. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Marianne van Leeuwen, de aanstaande directeur betaald voetbal bij de KNVB.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Marianne van Leeuwen (60) wordt de eerste vrouwelijke bestuurder op een toppositie bij voetbalbond KNVB. Dat heeft de nationale voetbalbond vrijdagochtend bevestigd.

De huidige, Eric Gudde (66), vertrekt na de zomer. Zijn opvolger – de KNVB doet er nu formeel geen mededeling over – wordt half juni door de algemene ledenraad van de sectie betaald voetbal aangesteld. Voordat hij in de Zeister bossen belandde, genoot Gudde bekendheid als directeur van Feyenoord. Maar wie is Marianne van Leeuwen?

Een vrouw dus, om te beginnen. O jee, horen we daar in de verte al de vertrouwde, masculiene ginnegapperij aan de borreltafels van de voetbalanalisten?

Ze woont in Amsterdam. Ja hoor, weer die hoofdstedelijke dominantie, gaat het al rond op sociale media, want ze is natuurlijk voor ‘die ene club’.

Ook vermeldenswaard: ze heeft haar sporen verdiend in het bedrijfsleven, de laatste jaren als commissaris, voordien als ceo. Tuurlijk, schampert de zwartkijker, weer zo’n manager uit de businesssector die zonodig tot de mediagenieke bedrijfstak voetbal moet toetreden.

Felicitaties en waarschuwing

‘Heel verfrissend! Haar betrokkenheid bij voetbal, sport in het algemeen, is heel groot’, werpt journalist Frits Barend alvast tegen. Barend en Van Leeuwen kennen elkaar al jaren van de Amsterdamse Sportraad, een adviesorgaan voor het gemeentebestuur.

‘Ze heeft een echt voetbalhart, was leider van het team van een van de kids. Die twee zoons spelen nu in de derde divisie in Cyprus’, zegt Huub Wilbrink, vicevoorzitter van Zeeburgia over de (nu nog) voorzitter van die Amsterdamse amateurclub.

Van Gaston Sporre, hij was collega-commissaris bij het Amsterdamse afvalverwerkingsbedrijf AEB én voorzitter van betaaldvoetbalclubs als FC Zwolle en Heerenveen, krijgt Marianne van Leeuwen, na felicitaties, deze waarschuwing mee: ‘Weet dat de aansturing van een voetbalbedrijf haar eigen dynamiek heeft, in een bijzondere cultuur, en de uitkomst valt niet altijd mee.’

Ruzie bij Zeeburgia

Dat de ‘voetballerij’, niet alleen op betaald maar ook op amateurniveau, een hypergevoelige wereld is, hoeft niemand Van Leeuwen te vertellen. Zeven jaar geleden – in de tijd dat ze als voetbalmoeder een paar keer per week haar zonen Amadou en Dema begeleidde op het sportpark in Amsterdam-Oost – brak er bij Zeeburgia een hevige ruzie uit.

Aanleiding was het ontslag van hoofd opleiding Mike Kolf, een spil in een voetbalclub die te boek staat als goed opleidingsinstituut. Dat ontslag werd teruggedraaid, in het bestuur vond een wisseling van de wacht plaats, en voor ze het wist was Van Leeuwen voorzitter van een voetbalclub. ‘Ze is gevraagd, was verrast, wende snel aan het idee en wilde de club helpen zich weer op te richten’, blikt collega-bestuurder Wilbrink terug. ‘Ze is iemand die van betekenis wil zijn.’

Zeven jaar staat Van Leeuwen nu aan het hoofd de 102-jarige amateurclub. Oud-Ajacied Barry Hulshoff stond er jarenlang op het veld, en ook de dit seizoen bij Ajax doorgebroken international Ryan Gravenberch. In die ­zeven jaar verdubbelde het ledental naar 1.200. Wilbrink: ‘Ze laat hier een heel stabiele, bijna professionele tent achter. En ze is goed in commercie: tijdens haar voorzitterschap zijn de inkomsten daaruit bijna vervijfvoudigd.’

FC Smeltkroes

Die kwaliteit zal geen verbazing wekken. Van Leeuwen is ‘thuis’ in het bedrijfsleven. Ze studeerde rechten en volgde opleidingen aan de Harvard Business School en Nyenrode. Werkte als baas in de uitgeverswereld (Reed Elsevier, Reed Business, ook in Frankrijk en de Verenigde Staten) en bekleedde tal van commissariaten. Nu is ze nog steeds commissaris van onder meer de Sligro Food Group en de Van Egmond Groep.

Maar de klassieke manager, die als kind niet met een rammelaar maar de voorzittershamer speelde, is ze niet, verzekert Frits Barend, die met de Amsterdamse Sportraad ook enkele keren te gast was op het Zeeburgia-complex. ‘Dan houd je het ook niet zo lang vol bij zo’n multiculturele club als Zeeburgia’, zegt hij over de club die Van Leeuwen zelf lieflijk ‘FC Smeltkroes’ heeft gedoopt.

‘De voorzitter is ook maar een vrijwilliger. Je moet met mensen van allerlei standen omgaan. Veel gezeur van ouders. Eigenlijk is het voorzitterschap van Zeeburgia een veel zwaardere klus dan die ze straks in Zeist krijgt.’

Slangenkuil in Zeist

Veel ervaring met de gang van zaken bij de voetbalbond heeft ze niet. Het opvallendste wapenfeit is haar optreden in november 2019, toen ze er binnen de KNVB op aandrong veel meer oog te hebben voor incidenten van racistische aard binnen het amateurvoetbal.

Nu zal haar moeilijkste opdracht zijn de penibele financiële positie van de sector te verbeteren, beklemtoont Gaston Sporre. Hij wijst erop dat de kwaliteit van het binnenlandse betaald voetbal onder druk staat en dat Nederlandse clubs (op Ajax na) de aansluiting met het buitenland verliezen. En dan is Zeist ook nog eens een slangenkuil, taxeert Sporre. ‘In de bossen daar ligt het kerkhof vol met gesneuvelde bestuurders uit het bedrijfsleven.’

Drie keer Marianne van Leeuwen

In haar jongere jaren kwam de in Rotterdam geboren Van Leeuwen heel vaak in de Kuip. Vanwege haar vader, directeur van Stad Verzekeringen Rotterdam, het bedrijf dat Feyenoord jarenlang sponsorde. ‘Maar ik ben geen hardcore Feyenoord-fan of zo.’

Na werk in het buitenland – Frankrijk en de Verenigde Staten – vestigde Van Leeuwen zich in Amsterdam. Toen haar zoontjes 5 en 6 jaar waren, werden ze lid van AFC, de chique club bij de ­Amsterdamse Zuidas. ‘Nee, ik heb niks voor die club gedaan. Ja, mijn kinderen ernaartoe gebracht.’

Daarna ging het naar Zeeburgia, een club met een heel andere signatuur in Amsterdam-Oost. Daar heeft ze de afgelopen jaren veel energie gestoken in meisjesvoetbal. En zich sterk gemaakt voor bestrijding van racisme. In november 2019 roept ze in de NRC in herinnering hoe een meisjesteam ooit werd verwelkomd in de kantine van de tegenstander: ‘Daar zijn onze Zwarte Pieten.’

Meer over