De technische school heeft de toekomst

De vier halve-finalisten van het WK zijn voetballanden die in hun opleiding de techniek laten prevaleren. Brazilië en Nederland zijn puur aanvallend ingesteld....

Van onze verslaggever

MARSEILLE

Als het WK school maakt, dan is de toekomst aan landen met een technisch geöriënteerde opleiding. Italië, Duitsland en Argentinië, voetbalnaties waar het resultaat de speelstijl altijd sterk heeft beïnvloed, zijn in de kwartfinales al naar huis gestuurd.

Van de vier overblijvers heeft Brazilië de meest romantische school. De talenten uit de nooit opdrogende bron van dat Zuid-Amerikaanse land komen van de straat, van de parkjes waar nog op blote voeten wordt gespeeld, waar de bal over hobbels en door kuilen moet worden gespeeld.

Voetbal is heilig in het grootste voetballand ter wereld en biedt de jongeren van de favelas een lucratieve ontsnappingsroute. Zolang dat talent kan rijpen bij Europese topclubs, zullen de Brazilianen hun plaats aan de top behouden.

Het land met de best gestructureerde opleiding van het moment is Frankrijk. Door het hele land zijn regionale internaten opgezet, centres de formation. De export van Franse voetballers draait op volle toeren.

Het project loopt al 25 jaar. Het is volop bekritiseerd. De centra zouden te veel stereotype spelers voortbrengen. Aan het begin van de jaren negentig werd een vooropleiding voor 13 tot 15-jarigen gestart. De Franse voetbalschool is gebaseerd op techniek en wordt allerwegen met bewondering gevolgd.

Techniek is ook de basis van het Joegoslavische voetbal. De Serviërs en Montenegrijnen werden in de achtste finale tegen Nederland gestraft voor hun lafheid. De Kroaten, afkomstig uit dezelfde school, kregen moed tegen de Duitsers en demonstreerden hun natuurlijke gave met de bal.

Het succes van het Nederlands elftal vestigt weer eens de aandacht op de unieke opleiding van Ajax. Het team van zaterdag herbergde acht spelers met een Amsterdamse achtergrond. De principes van de Ajax-school worden vervat in de afkorting TIPS, de 't' van techniek staat voorop.

Cruijff mag klagen en waarschuwen, maar het Nederlands elftal kan nog even vooruit met talenten als Kluivert, Davids en Seedorf. Toch is als gevolg van de buitenlandse import waakzaamheid gewenst. Als de Amsterdamse club de nationaal geöriënteerde scouting en opleiding afbouwt, dan staat de positie van Nederland als topvoetballand direct op de tocht.

Buiten opleiding, talent en techniek telt in de top vooral ervaring. Wat opvalt bij nadere beschouwing van de vier toplanden van dit WK, is dat hun gekwalificeerde spelers de routine vooral hebben opgedaan in het buitenland.

Spanje, Italië, Engeland en een beetje Duitsland zijn landen met sterke clubcompetities en hoge gages. Deze landen zijn uitgeschakeld, maar weten wel dat zij in hun competities de spelers hebben opgeleid die straks om de belangrijkste titel knokken.

Brazilianen, Nederlanders, Kroaten en Fransen spelen om economische en sportieve redenen niet in eigen land. Van de basis-44 zijn er nog twaalf die voor een nationale club spelen (Taffarel, Baiano, Bebeto, Barthez, Blanc, Guivarc'h, Ladic, Simic, Van der Sar, Jonk en de tweeling De Boer).

In de halve finales gaan de vorm van de dag en het fortuin een rol spelen. Zeker als wedstrijden beslist gaan worden in verlengingen of via strafschoppenseries. In '90 werden beide halve finales (Duitsland-Engeland, Argentinië-Italië) vanaf de elf-meterstip beëindigd. Vier jaar geleden was dat opwindende leed slechts in de achtste (Bulgarije-Mexico) en kwartfinales (Zweden-Roemenië) te zien.

Het schotloze Frankrijk is op het eigen WK de enige ploeg die een verlenging (tegen Paraguay) en een strafschoppenserie (tegen Italië) heeft meegemaakt. En tot een goed einde heeft gebracht.

De grote vorm ontbreekt bij de nerveuze Fransen die dezer dagen pijnlijk worden herinnerd aan vier knock-out duels op rij waarin zij in de gewone speeltijd geen goal hebben kunnen maken. De Kroaten worden al vergeleken met de Tsjechen die de Fransen de toegang tot de EK-finale versperden.

Nederland staat in de WK-statistieken nergens genoteerd als land met ervaring in zenuwslopende apotheoses. De ervaring met die stress komt uit de Europese toernooien. In '92 miste specialist Van Basten in de halve finale tegen Denemarken; in '96 gooide de wat minder gespecialiseerde Seedorf in de EK-kwartfinale met een slap schot de deur in het slot.

John Volkers

Meer over