De schaatsvrouw met de fikse komkommer

Waar is Achilles, dat literaire sportgeschiedenisblad in de vorm van een boek, eigenlijk gebleven? Toevallig dat je erover begint. Achilles is niet meer....

Dat viel te verwachten. Het laatste nummer, dat werd gewijd aan het Nederlandse boksen, was origineler, dat klopt. Maar de keuze voor een schaatseditie valt te begrijpen. De sport zit vol verhalen die het verdienen nader uitgezocht te worden. De mislukte wissel van Kramer op de 10 kilometer in Vancouver is eigenlijk nu al een reconstructie waard.

Maar daar gaat deze uitgave niet over. Gerard van Velde is de laatst actieve schaatser aan wie een hoofdstuk wordt besteed. Zijn olympische kilometer in Salt Lake City is een van de zeven ‘Races van de eeuw’ die het boek kent. De andere verhalen zijn verhalen zoals we ze uit Achilles kennen. Oude en nieuwe informatie in een geheel gegoten.

Licht eens een hoofdpersoon uit. Het meest bizarre verhaal is zonder meer de zoektocht naar Hans van Helden door Leo Verheul. De geschiedenis begint als de nog jonge Verheul naar Friesland reist om Van Helden in zijn caravan te interviewen. De schaatser is niet thuis. Wel zijn vrouw die, zo blijkt als Verheul de deur opent, met een ‘fikse’ komkommer ligt te spelen. Verheul wordt het bed in getrokken en hoort nadat hij is klaargekomen, de stem van Van Helden boven zich: ‘Waar wou je het met me over gaan hebben, knul?’

Via via verneemt Verheul jaren later dat Van Helden naar Zuid-Frankrijk is verhuisd met zijn Franse vrouw. Na een lange reis belt hij eindelijk aan bij wat het juiste adres moet zijn, maar een gesprek met de altijd wat zonderling gebleven oud-schaatser kan hij vergeten.

Zijn alle schaatsers niet een beetje zonderling? Alle topsporters zijn een beetje zonderling. Dat moet ook wel als je het als topsporter wilt volhouden. Maar schaatsers spannen toch wel de kroon. Wiep Idzenga doet een poging Hilbert van der Duim zo gewoon mogelijk te portretteren, maar kan toch niet om alle idiote gebeurtenissen (vogelpoepaffaire, regenboogpak, poepen in de wasmachine waarin de hockeysters hun kleding wasten, auto-ongeluk) heen bij de man die zo geweldig kon schaatsen.

Hebben de hoofdpersonen wat gemeen? Mannen als Heiden en Pesman en vrouwen als Geijssen en Borckink hebben windmolens moeten verslaan om de Spelen te bereiken. De tegenwerking kwam vooral van hun eigen bond die schaatsers schorste of verbande als ze aan illegale sponsoring deden of zich kritisch over de bond uitlieten. Je ziet het de KNSB niet meer doen als Kramer eens flink uithaalt.

vk.nl/boeken

Meer over