De kwestie Pantelic: vergane glorie versus zelfverklaarde grootheid Bart Jungmann

De lege tribunes in wat vroeger zijn vaderland was, inspireerden Marko Pantelic donderdag tot zijn beste wedstrijd voor Ajax tot nu toe....

Bart Jungmann

Dat de wedstrijd daarmee was beslist, dankte Ajax voor een groot deel aan Marko Pantelic. Hij creëerde de ruimte voor zijn medespelers, was vaak het laatste station in een kansrijke aanval en hield de verhoudingen met zijn ex-landgenoten goed door de vrolijke Frans uit te hangen. Als je niet beter wist, zou het oordeel luiden: prima speler.

In de afgelopen weken is Marko Pantelic echter uitgegroeid tot veel meer dan een speler. Hij is de inzet van discussies over opvattingen. Marko Pantelic werd een kwestie.

De laatste competitiewedstrijd van Ajax, die tegen Feyenoord, stond helemaal in zijn teken. De eigen aanhang floot Marko Pantelic bij zijn eerste mislukte actie al uit. Tribunes kunnen in deze fase van zijn loopbaan kennelijk beter leeg blijven.

Ook na afloop ging het vrijwel alleen maar over Pantelic. Hij had zijn bijdrage aan de overwinning ruimschoots geleverd, maar er werd vooral gemopperd over wat mis ging. Vanwaar de weerzin?

Een maand na zijn aantreden at ik met vrienden die Ajax aanhangen. Verstand stond tegenover emotie toen het over de nieuwste aanwinst van Ajax ging. Degene die graag de wijste is, meende dat het te vroeg was om te oordelen, Ajax moest eindelijk een keer geduld hebben in de lange keten van mislukte aankopen voor de spitspositie. De naam Charisteas viel.

De ander, die nog altijd smelt bij herinneringen aan het knuffelkonijn Stefan Pettersson, vond Pantelic bij voorbaat een ramp. Aanvallers van Ajax heten Marco, geen Marko. Zijn definitie van Pantelic: fout hoofd, fout haar.

Net als zo veel anderen ergerde hij zich blauw aan diens opgestoken duimen en bemoedigend applaus na gestrande pogingen van teamgenoten. Ajacieden zijn namelijk heel precies in de do’s en don’ts van het voetbal. Wie zelf geen deuk in een pakkie boter schopt, dient zich gedeisd te houden.

De heftigheid waarmee de kwestie Pantelic wordt besproken, zegt in feite alles over Ajax. Vergane glorie botst op zelfverklaarde grootheid. Daarom is het ook zo’n leuke kwestie.

Ajax is een club die teert op het verleden. Wikipedia, de encyclopedie van het internet, karakteriseert de afgelopen dertien jaar als ‘de zwakke periode’. Dat lijkt in het licht van eerdere periodes een juiste karakterisering.

In 1995 was de club voor het laatst toonaangevend in Europa. Roem kan behoorlijk vergankelijk zijn, maar wordt in ons kleine verband gekoesterd. De wedstrijd die ze De Klassieker noemen, is niet meer dan het najagen van een mythe.

Grappig genoeg begon de opkomst van Marko Pantelic zo’n beetje met de neergang van Ajax. Zijn eerste club in het buitenland was het Griekse Iraklis en zo sudderde hij nog een tijdje door.

Pantelic was een laagvlieger gebleven als hij zich in zijn voorlaatste dienstverband bij Hertha BSC niet als goalgetter ontpopte. Uit artikelen in de Duitse pers komt Mario Pantelic te voorschijn als een publiekslieveling. Maar hij was ook een theatrale lastpost die trainer Favre graag aan de kant zette toen de Oekraïner Voronin kon worden gehuurd.

En dus mocht Pantelic vertrekken uit Berlijn. Dat wilde hij zelf ook omdat het vaderland wenkt. Servië is WK-deelnemer en Pantelic kandidaat-international. Hij zal voor Ajax hebben gekozen omdat de Nederlandse competitie een best podium is om die kandidatuur te onderstrepen.

In interviews doet Marko Pantelic het nu voorkomen alsof hij voor Ajax een lot uit de loterij is, een grootheid die uit de internationale top is neergedaald om dit jonge team op sleeptouw te nemen. Dat is even grotesk als het boegeroep na zijn eerste pogingen daartoe.

Maar het duel met Dinamo Zagreb was wel een aanwijzing dat speler en club wat aan elkaar hebben. ‘Pantelic is de spits die Ajax nodig heeft’, schreef Gideon Kaufmann deze week in een mail aan de krant. Kaufmann is een Ajax-supporter die zich heeft geërgerd aan dat boegeroep.

Zo groot als Ibrahimovic zal Pantelic niet worden, schrijft Kaufmann. Maar als aanspeelpunt maakt hij Ajax minder afhankelijk van Suarez. Het hoeft dus niemand te verbazen wanneer in mei, als Marko Pantelic een punt zet achter zijn eenjarig dienstverband bij Ajax, een dankbaar applaus van de tribunes rolt.

jungmann@volkskrant.nl

Meer over