ReportageVoetbal in coronatijd

De Kuip is een tempel waaruit de gelovigen zijn vertrokken, op een enkele prevelende supporter na

Supporters van Feyenoord tijdens de oefenwedstrijd tegen FC Twente.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Voetbal met een handvol supporters die niet mogen juichen is een optater voor de volkssport. Feyenoord – FC Twente was een verzoeking, zelfs voor een oefenduel.

Als je zondag de ogen sluit in de Kuip, hoor je het openluchtzwembad tijdens de clubkampioenschappen van Groot-Rotterdam. Finale 100 meter vrije slag. Toeters en ritmisch geklap. Open je de ogen, dan zie je opeens voetballers in het zweet des aanschijns.

Trainer Dick Advocaat snapt dat niet eens de geoorloofde vijfduizend man zijn komen opdagen voor Feyenoord – FC Twente, een doodsaaie 0-0 ook nog eens in de bloedhitte. ‘Als je dan drie meter uit elkaar moet zitten met een mondkapje voor… Voetbal is een emotiesport waarin je vreugde en verdriet met elkaar deelt. Nu kijk je elkaar aan met zo’n dingetje voor je mond.’

Het is een vreemde paradox. Normaal gesproken is voetbal in een stadion bijna altijd mooier dan voetbal voor tv, vanwege beleving, gezelligheid, de terloopse grap van een vriend, alsmede de interactie tussen toeschouwers en spelers. Dat dreigt te veranderen door corona. Terwijl de regisseur de lege stadions op tv weet te maskeren met een geluidje hier en handig camerawerk daar, is het in het stadion, zelfs met weinig publiek, sfeerloos. Terwijl het in de Kuip pas bij twaalfduizend toeschouwers of meer rendabel wordt in de competitie, vanwege de veel hogere organisatiekosten nu.

Zo braaf als het legioennetje zich gedraagt, murw geslagen door hitte en mondkapje. Juichen is verboden door de premier. Het is strenge steriliteit in zijn puurste vorm. De wedstrijd is een verzoeking, zelfs voor een oefenduel. Als deze situatie lang blijft voortduren, krijgt de volkssport een optater in elk opzicht. 

Trainer Dick Advocaat zit relaxed op de bank met zijn assistenten De Wolf en Petrovic.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Grootste slachtoffers

Sport en cultuur, zo afhankelijk van empathie, publiek en beleving, zijn in economisch opzicht de grootste slachtoffers van de neergang, bleek uit onderzoek. In de Kuip is te zien waarom. De Kuip oogt als een tempel waaruit de gelovigen zijn vertrokken, op een enkele prevelende supporter na.

En zelfs bij voetbal op tv was junk Advocaat weggezapt dit weekeinde. ‘Ik haakte af tijdens de tweede helft van City – Lyon. Ik zag gewoon veel te weinig beleving. Sport is beleving.’ Voetbal in het stadion is daarbij de maatschappij in het klein. Wat mag? Wat is verboden? Premier Rutte wil geen dictator zijn, zegt hij telkens, maar hij verbood juichen op de vrijplaats van de catharsis.

Burgemeester Aboutaleb van Rotterdam schreef voor de zekerheid mondkapjes voor in het stadion, in tegenstelling tot bijvoorbeeld collega Halsema in Amsterdam. Daar droeg alleen personeel mondkapjes, aanhangers niet. Als die maar anderhalve meter afstand hielden.

Het virus houdt iedereen in de greep. Ajax had besmettingen, Feyenoord een paar weken geleden ook. Voetballers worden om de haverklap getest. Middenvelder Jens Toornstra van Feyenoord: ‘Je moet heel voorzichtig zijn, ook als je niet op de club bent.’ Verdediger Eric Botteghin: ‘We moeten meer oppassen met ons nieuwe leven.’

Een familie van Feyenoordsupporters heeft zich beschermd tegen hitte en corona.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Seizoen verstoord

Zaterdag vertelt perschef Koen Jans van ADO Den Haag dat de wedstrijd tegen NAC is afgelast, door vier positieve testen, drie spelers en een begeleider. ‘We besloten geen risico te nemen.’ Hij vindt het ook sneu voor NAC, dat al zijn tweede wedstrijd ziet afgelast vanwege coronagevallen en zo zijn voorbereiding op het seizoen verstoord ziet. 

Hoe het kan, al die positieve testen bij die waakzame voetballers, Jans weet het niet. ‘En het Nederlandse voetbal heeft nog geen Disneyland gereserveerd.’ Zoiets gebeurde in de Verenigde Staten om een toernooi te houden.

Hoe het verder gaat, weet niemand met al die besmettingen hier en daar. In de profcompetitie zullen wedstrijden alleen worden afgelast als een club geen elftal op de been kan brengen. Bij de amateurclub staan mensen zaterdag lijf aan lijf langs de lijn zonder mondkapje. Lekker bijkletsen over de vakantie. 

Een oefenduel van een jeugdteam gaat niet door, vanwege één coronageval bij de tegenstander. Een vader vertelt dat het trainingskamp van zijn hockeyende dochter in Zeeland is afgelast, want met vijf begeleidende ouders van verschillende meiden in één huis, hoe moet dat dan?

Advocaat, met zijn 72 jaar behorend tot de risicogroep, heeft een week eerder al verteld over volle stranden met duizenden mensen zonder mondkapjes. Dat is het verschil met die plukjes mensen in het stadion wel heel groot. Ja, het is heet. Ja het is einde vakantie. Maar het is ook zo’n gedoe. Bij Ajax moest je kiezen uit een tijdslot. A was als eerste arriveren en als eerste weg, E als laatste aankomen en als laatste vertrekken.

Het voetbal voltrekt zich zondag vrijwel geruisloos. Er gebeurt nagenoeg niets. Juichen is officieel verboden. Bij beide ploegen doen veel jonge spelers mee, nu clubs selecties in tijden van crisis aanvullen met weinig verdienende jeugd. Het blijft dus 0-0. Bij de clubkampioenschappen zwemmen heb je tenminste een winnaar.

Lees ook

FC Nieuw Normaal is gewend te spelen zonder publiek
Het voetbal komt weer op stoom. Alleen nog wel zonder publiek in de stadions. Wat doet dat met de tv-kijker, de analist, de uitslagen en de spelers?

Meer over