De gekte van de Tour troost gepijnigde ziel Den Hertog

De scheiding van zijn ouders deed hem 'vluchten' in de aanschaf van een racefiets. Hij wilde alleen zijn, 'thuis was er geen liefde.' Nu, 34 jaar later, ligt hijzelf in scheiding en wederom brengt het wielrennen troost....

Van onze verslaggever

Marcel van Lieshout

ROUEN

Fedor den Hertog (51) is zielsgelukkig terug te zijn in Rouen, de stad waar hij twintig jaar geleden zijn enige Touretappe-zege boekte. Als wielrenner stond hij te boek als een kluizenaar, nu zoekt hij welbewust de gekte van het massa-evenement op.

Hij is gast van de NOS, loopt een paar dagen in het Tour-circus rond en daar is het een kwestie van veel handen schudden. 'De mensen vinden dat ik me goed geconserveerd heb.' Hij heeft zich altijd goed verzorgd, at veel zeewier. In zijn hoofd zit een 'lade met spreuken': 'Je moet altijd goed eten. De dood huist in de darmen.'

Praat hij over zijn scheiding dan biggelen er tranen over zijn wangen. Een huwelijk van 22 jaar beëindig je niet pijnloos. Zijn verbouwde boerderij in Belgisch Limburg, woning en fietsenzaak tegelijk, is hij kwijt. De afgelopen maanden mocht hij van zijn bijna-ex alleen maar in de vrijwel leeggehaalde winkel slapen. De enige winst van die periode: hij heeft stapels oude wielerplakboeken doorgenomen.

Niet dat hij zelf ook maar iets had bewaard. De plakboeken werden hem toegestuurd door een trouwe fan die de hele carrière (1964-1980) had uitgeknipt. Al lezend realiseerde Den Hertog zich weer hoezeer hij verknocht is aan de fiets. Sinds hij in scheiding ligt fietst hij enorm veel.

In de plakboeken vond Den Hertog ook knipsels over die snikhete julidag in 1977. De Tour voerde van Bagnols de L'Orne naar Rouen. Den Hertog, befaamd om zijn lange ontsnappingen, maakte deel uit van de Frisol-ploeg, zoals ook Raas en Ocana. Die tiende etappe van de Tour van '77 staat nog kraakhelder op het netvlies.

Op souplesse verliet hij het peloton, in een afdaling, om de laatste 25 kilometer solo naar de finish te rijden. Hij vloog met zijn fiets over een spoorbaan, waar de volgers in de remmen knepen. Ja, dat was roekeloos gedrag, maar dat kwam zo: het was die dag zo heet dat het volgens Jan Raas een goed idee was de drinkbussen van de Frisol-ploeg met ijskoude champagne te vullen.

'Ik kreeg van Theo Smit een drinkbus voor een slokje, maar heb ik heb die hele bus in één teug leeggedronken.' Sindsdien weet Den Hertog het zeker: champagne is 'huppelwater, er zit levenskracht in.'

Wat gebeuren er toch een gekke dingen in de sport, bepeinst Den Hertog daar in Rouen. 'Ik won die etappe, terwijl ik die dag onmiddellijk na het vertrek werd gelost. In die tijd werd er altijd rustig vertrokken, maar juist op die dag gebeurde dat niet.' Hij lette even niet op. Altijd een dromer geweest. 'Dat filosofische zat er al vroeg in.'

Deze zaterdag, kort voor aanvang van de proloog van de Tour, legt Den Hertog het nog één keer uit: je hebt fenomenen en je hebt kweekrenners. Hij rekent zichzelf tot de eerste soort. 'Ik had nu eenmaal een enorme souplesse. Als jochie reed ik op een damesfietsje al probleemloos achter een brommer aan, boven de veertig kilometer per uur. Voor mij was dat geen enkel probleem.'

Dan, vol zelfkritiek: 'Maar als profrenner heb ik natuurlijk gefaald.' De grote amateur (Olympisch kampioen in de ploegentijdrit van 1968) kon niet aarden in het profmilieu. Hij wilde ook eigenlijk helemaal geen beroepsrenner worden. Geld, sponsors, geleefd worden, het was en het is nog steeds zijn wereld niet.

Toch heeft hij tien jaar als professional gereden. De lade in het hoofd wordt weer aangesproken: 'Iedere vogel is te vangen als je het lokaas maar kent.'

Hij gelooft heilig in 'zelfgenezing', dus de scheiding komt hij wel te boven. Hij is weliswaar brodeloos en berooid, maar er naakt iets moois. Een kennis van hem, importeur van Italiaanse sportvoeding, zet een nieuwe wielerploeg voor dames op. Zijn oudste dochter van 21 gaat voor die ploeg rijden 'en misschien kan ik hulpje bij de ploegleiding worden.'

Fedor den Hertog, alias Iwan de verschrikkelijke, leeft op optimisme. De bijnaam dankte hij aan zijn vaardigheid om lang en hard alleen te rijden en aan het feit dat hij als jongetje jarenlang in Oekraïne heeft gewoond. Zijn vader was gevallen voor de communistische leer en meende eind jaren vijftig een boerderij te kunnen beginnen in Oekraine.

'Mijn vader is streng-hervormd, een godsdienstwaanzinnige. Mijn moeder was Grieks-orthodox, mijn vrouw katholiek. Ik geloof in de natuur.' Hij draagt een T-shirt met het opschrift: Save the planet. We love it too.

Nog even paar dagen Tour en dan keert hij terug naar Heerlen, naar het huis van een vriend waar hij tijdelijk woont. Nog een paar dagen drukte, fietsen en praten en dan is ook aan deze ontsnapping van Fedor den Hertog, helaas, een einde gekomen.

Meer over