De Everest van de zee

Vier jaar geleden barstte de 40-jarige Roland ‘Bilou’ Jourdain voor de camera’s in tranen uit. De Franse beroepszeiler, populair in zijn vaderland vanwege zijn opgeruimde natuur, had 900 zeemijl (1670 kilometer) ten zuiden van Australië scheuren ontdekt bij zijn kiel.

Een editie van de Vendée later moet hij weer grote emoties hebben doorstaan, al is daarvan nu geen opname beschikbaar. Afgelopen donderdag voelde hij een schok door zijn 18,28 meter lange racejacht gaan. Hij legde de ‘Veolia Environnement’ stil, kon niks vinden, maar merkte bij het aantrekken van de schoten dat zijn boot ongewoon veel slagzij maakte.

Jourdain had midden in de Atlantische Oceaan, een week voor zijn verwachte aankomst, zijn kiel verloren, of in elk geval een groot deel daarvan. Een maand lang had het er naar uitgezien dat hij tweede zou worden. Nu strompelt hij naar de Azoren en vergrendelt hij voor het slapen gaan de deuren van zijn kajuit. Mocht hij plotseling kapseizen, dan heeft hij nog een kans te overleven in de luchtbel.

De Vendée Globe heeft zijn bijnaam, L’Everest des Mers (De Everest van de zee), weer alle eer aangedaan.

Dertig deelnemers waren op 9 november gestart, een recordaantal. Vrijwel iedereen die iets betekent in het soloracen, had zich ingeschreven voor de eenzame marathon over de Atlantische, Indische én Grote Oceaan. Per etmaal slapen de schippers gemiddeld vijf uur, maar nimmer in één ruk: voortdurend moeten zeilen worden gewisseld of getrimd om zo hard mogelijk te blijven gaan.

De boten zitten vol elektronica en dragen zoveel zeil dat mastbreuk voortdurend op de loer ligt. Bij schade mag advies worden ingewonnen, maar op fysieke hulp van buiten staat diskwalificatie.

Een kleine drie maanden later is duidelijk hoe zwaar deze zesde editie van de Vendée is: slechts twaalf deelnemers zijn nog over, wat de spanning in deze race bepaald niet ten goede is gekomen. Jourdain dreigt abandon (opgave) nummer 19 te worden, al wil hij alles op alles zetten om toch de eindstreep te halen.

De slachting begon kort na de start. In de Golf van Biskaje stond windkracht negen. Yannick Bestaven, Kito de Pavant en Marc Thiercelin braken hun mast. Alex Thomson liep een vijf meter lange scheur in zijn romp op.

Daarna is de lijst met uitvallers gestaag gegroeid. Jérémie Beyou: schade aan zalingen. Unai Basurko: problemen met een van de twee roeren. Dominique Wavre; bijna zijn kiel verloren. Bernard Stamm: op de rotsen gelopen toen hij bij de Kerguelen Eilanden rustig water zocht om zijn roeren te repareren. Loïck Peyron: mast overboord. Jean-Baptiste Dejaunty: complicaties met zijn automatische piloten en met zijn vallen. Mike Golding: mast verloren. Yann Eliès: linker dijbeen gebroken, door Australische marine van boord gehaald, verlaten jacht daarna vermoedelijk gezonken. Sébastien Josse: roeren en vaste buiskap ontwricht nadat zijn boot door een monstergolf op zijn zij was gegooid. Derek Hatfield: zalingen gebroken nadat zijn jacht door een golf was omvergeduwd. Jean-Pierre Dick: linkerroer verloren na een aanvaring met een ‘UFO’ (Unidentified Floating Object). Jonny Malbon: onherstelbare averij aan het grootzeil. Jean Le Cam: boot vlak voor Kaap Hoorn ondersteboven gedraaid nadat een deel van zijn kiel was afgebroken. Hij werd door zijn collega-zeiler en vriend Vincent Riou gered, die als gevolg van deze actie een dag later zijn mast verloor (maar wel de derde plaats kreeg toegewezen). De boot van Le Cam is vermoedelijk gezonken.

Eén deelnemer leek aan alle rampspoed te ontkomen. Michel Desjoyeaux (43) finishte zondagmiddag als eerste bij Les Sables d’Olonne, de Franse kustplaats waar hij 84 dagen eerder was gestart – een recordtijd.

Desjoyeaux wordt in zijn vaderland Le Professeur genoemd vanwege de methodische wijze waarop hij elke race voorbereidt. Hij had alle grote prijzen voor solozeilers al op zak, nu is hij ook nog de eerste die de Vendée Globe twee keer heeft gewonnen. Met zijn tweede zege streek hij 150 duizend euro prijzengeld op.

Vanwege zijn onverstoorbaarheid is ‘Mich Desj’ niet de sympathiekste deelnemer, toch zijn vriend en vijand het erover eens dat hem de overwinning toekomt. Hij moest vanwege een reparatie voor de tweede keer starten, maakte een grote achterstand goed en lag sinds 16 december continu aan kop. Maar dat had ook veel te maken met de aftocht van de andere favorieten, wiens peperdure racemachines niet tegen het zeegeweld bleken te zijn opgewassen.

En bijna was de professor ook voor de bijl gegaan. Desjoyeaux onthulde vorige week dat hij tijdens een storm op Eerste Kerstdag (dezelfde die Josse deed kenteren) forse schade aan een van zijn roeren had opgelopen. ‘Het probleem dat ik had, had mijn race kunnen beëindigen’, stelde hij. ‘Ik had geluk.’

De Vendee Globe (AFP) Beeld
De Vendee Globe (AFP)
Meer over