interview

'Dat Nederland belde, is een eer'

De in Frankrijk geboren center van het Nederlands team spreekt geen Nederlands en kende één teamgenoot van naam toen hij deze zomer aansloot voor het EK. Nu geniet hij volop.

Lisette van der Geest
Nicolas de Jong (rechts). Beeld Klaas Jan van der Weij
Nicolas de Jong (rechts).Beeld Klaas Jan van der Weij

Nog geen jaar geleden zei Nicolas de Jong tegen zijn Franse agent: zullen we het Nederlandse nationale team bellen? Dat die ploeg zich volkomen onverwachts zou kwalificeren voor het EK, waar woensdagavond met 78-72 werd verloren van Kroatië, wist hij toen nog niet. Het idee om zijn Nederlandse paspoort te gebruiken speelde gewoon al langer door zijn hoofd. Door blessures was het er alleen nooit van gekomen.

Voordat De Jong zelf kon bellen, was Peter van Noord, de teammanager van de Nederlandse ploeg, hem al voor. In Frankrijk ging men er jaren vanuit dat de achternaam van basketballer Nicolas de Jong Frans is, maar Van Noord wist wel beter.

De Jong: 'In Frankrijk spreken ze mijn naam uit als 'Dèszjong'. Ik probeer niet eens uit te leggen dat het anders is. Niemand daar doet enige moeite om het te zeggen zoals het hoort. Men zag mij als Fransman. Pas toen ik werd geselecteerd voor het Nederlands team, en vervolgens voor het EK, werd ik ineens Nederlands-Frans genoemd.'

Trots

'Ik ben er trots op Nederlander te zijn', zegt De Jong (27) in het Engels met duidelijk Franse tongval. Nederlands spreekt hij nauwelijks, op een paar woorden na: 'Alles goed?' en 'goedemorgen', weliswaar mét zachte g.

De Jong speelt in Cholet, nabij Nantes, waar hij ook woont. Op de laatste maanden na althans, toen verbleef hij tijdelijk in Leiden. Daar vonden de trainingen plaats van het Nederlands team, dat zich vorig jaar volkomen onverwachts kwalificeerde voor het EK en waar hij sinds een paar maanden deel van uitmaakt.

De basketballer is de zoon van een Nederlandse vader en een Franse moeder. Zijn ouders kwamen elkaar tegen op reis in Scandinavië en vestigden zich in Frankrijk, waar De Jong samen met twee broers opgroeide.

Min of meer toevallig werd hij prof in de sport die hij op zijn 11de tijdelijk beoefende. 'Pas op mijn 17de pakte ik de bal weer op, voor de lol. Ik volgde twee jaar lang een rechtenstudie, totdat een coach rond mijn 20ste zei: jij kunt meer met jouw lengte van 2.10 meter. 20 is een late leeftijd om prof te worden, maar hij kreeg gelijk.'

Zwaarder

In Frankrijk speelt hij standaard voor minstens 4.000 man publiek. Ook financieel staat het basketbal in Frankrijk er anders voor dan in Nederland. 'Het gemiddelde budget bij mij in de eerste klasse is 4,4 miljoen euro per team. In Nederland stopt het bij 1 miljoen euro.'

De Franse competitie is beduidend zwaarder dan die in Nederland. 'Ik had kunnen wachten op een plek in het Franse nationale team, al kwam dit EK voor mij te vroeg. Het niveau in Frankrijk is zeer hoog. Maar de Nederlanders belden mij, dat is een eer. Natuurlijk zeg je dan ja!

'Ik wist dat ik het niveau had om in dit team te spelen, maar je kunt niet toetreden tot een team en zeggen: ik verdien speelminuten. Dat moet je verdienen. Ik wil bij de groep horen en hoop vervolgens dat ik zo lang en zo veel mogelijk mag spelen.'

Daarvoor is hij bereid te investeren. De Jong: 'Ik verbleef de laatste tweeënhalve maand in een land waarvan ik hou, maar waarvan ik de taal niet spreek. Ik liet mijn vrouw en mijn 9 maanden oude dochter achter in Frankrijk. Dat is moeilijk.'

Henk Norel

De enige naam die De Jong kende toen hij deze zomer aansloot bij het Nederlands team, was die van Henk Norel, de speler die ooit gedraft werd door een Amerikaanse profclub. Verder was iedereen nieuw voor hem.

En dan was er de taalbarrière. De Jong heeft het zijn vader regelmatig verweten: waarom heb je mij geen Nederlands geleerd vroeger, toen het makkelijk kon? Een duidelijk antwoord kreeg hij nooit. Communiceren met zijn grootouders ging via behulpzame neven en nichten. Een paar jaar geleden wilde De Jong alsnog een poging doen om Nederlands te leren. 'Maar probeer eens een leraar Nederlands te vinden in een stadje ver in Frankrijk.'

'Als mijn teamgenoten onderling Nederlands spreken, moet ik wachten op een volledige vertaling. Of ik vraag wat het woord betekent dat ik niet begrijp. Dat gebeurt steeds minder vaak; ik ken de Nederlandse basketbaltermen al aardig.'

De Jong is de enige in het team die geen Nederlands spreekt. Zijn achternaam is juist de enige dubbeling binnen het team. Zijn kamergenoot is Worthy de Jong. 'De Jongs moeten samenspannen', zegt hij met een lach. 'Ergens in onze stamboom is een gemeenschappelijke zus te vinden, zeggen we. Daar grappen we over, helemaal omdat ik blank ben en hij niet.'

Uiteindelijk wordt hij een betere basketballer door voor Nederland te spelen, weet hij. Dat bleek zondag al, toen hij topscorer was in het verloren duel met Macedonië. Bondscoach Toon van Helfteren stond in zijn tijd als speler op dezelfde positie als De Jong. 'Hij leert mij veel. Daarnaast word je beter door tegen goede spelers te spelen. Dat is het geval hier op het EK, waar spelers rondlopen uit de NBA (de Amerikaanse profcompetitie, red.). Zo'n EK is een van de hoogst aangeschreven competities die er zijn, en daar mag ik aan meedoen.'

Meer over