Profiel

Dankzij zijn dribbel, schot en passing is basketballer Doncic fenomeen in de NBA

Toen hij 8 was, zagen zijn jeugdtrainers het meteen: Luka Doncic kan basketballen. Op zijn 19de haalde Dallas Mavericks hem naar Amerika en als 23-jarige is de Sloveen de ster in de play-offs van de NBA.

Koen van der Velden
Luka Doncic bepaalt vaak eigenhandig het tempo van Dallas Mavericks.  Beeld AFP
Luka Doncic bepaalt vaak eigenhandig het tempo van Dallas Mavericks.Beeld AFP

In een spontaan vragenuurtje op Twitter onthulde LeBron James, vaandeldrager van de Amerikaanse basketbalcompetitie NBA, deze week wie zijn favoriete jonge speler van het moment was: Luka Doncic. De pas 23-jarige Sloveen van Dallas Mavericks is momenteel onbetwist de beste speler in de play-offs. Woensdagnacht begon hij aan de halve finale tegen Golden State Warriors.

In de kwartfinale maakte Doncic indruk door het beste team van het reguliere seizoen, Phoenix Suns, met groot machtsvertoon te ontmantelen. De zevende en beslissende wedstrijd in Phoenix was bij rust beslist. Doncic stond halverwege op 27 punten, evenveel als het complete team van zijn tegenstander.

In het laatste kwart hoefde hij niet meer in actie te komen, want de klus was geklaard: 123-90. Het betrof de grootste winstmarge in een beslissingswedstrijd sinds begin jaren tachtig.

Mededogen toonde Dončić niet. Na elke score keek hij de radeloze verdedigers van Phoenix met een sardonische grijns in de ogen. Soms snauwde hij wat naar een supporter. De Sloveense spelverdeler, 2.01 meter, was zichtbaar in zijn element. ‘Luka houdt van dit podium’, sprak zijn coach Jason Kidd. ‘Hoe belangrijker de wedstrijd, hoe beter hij wordt.’

In Europa stond de Sloveen als tiener al voor de heetste vuren. Als 16-jarige maakte de jongen uit de Sloveense hoofdstad Ljubljana zijn profdebuut voor de Spaanse grootmacht Real Madrid. Doncic werd bestempeld als wonderkind. Een fenomeen. Tussen de volwassen kerels in de Spaanse competitie en de Euroleague, de Champions League van het Europese basketbal, was hij een van de besten.

Met de paplepel

Als zoon van een profbasketballer hielp Doncic in zijn kinderjaren als ballenjongen bij wedstrijden in de Sloveense competitie. Tijdens onderbrekingen dribbelde hij rond de middencirkel en schoot hij zijn schotjes.

De kleine Luka had talent. Toen hij op zijn 8ste aansloot bij Olimpija Ljubljana, hadden zijn coaches na een kwartiertje genoeg gezien. Hij werd meteen doorgeschoven naar een de oudere kinderen. Al op zijn 13de tekende hij een contract bij Real Madrid.

In 2018, zijn laatste jaar in Europa, loodste hij de Spaanse club naar winst in de Euroleague. Ook hielp hij de Sloveense nationale ploeg verrassend aan een Europese titel. Scouts in de Verenigde Staten waren lyrisch, maar ook was er scepsis. Zou hij het ook kunnen in de NBA?

Dallas Mavericks, een club met oog voor Europees talent, schatte hem op waarde en koos de toen 19-jarige Doncic in 2018 als derde bij de jaarlijkse draft, de selectieronde voor nieuwe aanwas. Het bleek een voltreffer.

Luka Doncic loopt bijna moeiteloos langs Jae Crowder van Phoenix Suns.  Beeld AP
Luka Doncic loopt bijna moeiteloos langs Jae Crowder van Phoenix Suns.Beeld AP

Aanpassingsproblemen kende hij niet. Vrijwel meteen kon hij zich meten met toppers uit de Amerikaanse competitie. ‘Hij is nu al beter dan ik ooit geweest ben’, klonk onlangs het oordeel van Dirk Nowitzki, de Duitser die Dallas in 2011 aan een kampioenschap hielp. In zijn laatste seizoen, 2018-2019, speelde hij samen met Doncic. ‘Het is ongelofelijk hoe veelzijdig en gepolijst hij nu al is.’

Vaak wordt de spelverdeler vergeleken met voormalige grootheden Larry Bird (Boston Celtics) en Earvin ‘Magic’ Johnson (Los Angeles Lakers) of een combinatie van de twee. Ook aan James wordt hij gespiegeld, al ontbeert de Sloveen diens explosiviteit. Wel is hij een betere schutter.

Elke aanval van Dallas begint bij hem. Doncic heeft de hoogste ‘usage rate’ in de NBA, een statistiek om te duiden hoe vaak een speler een aandeel heeft in een bepaalde spelsituatie. Vaak bepaalt hij eigenhandig het tempo van een wedstrijd. Geduldig dribbelend en slalommend zoekt hij naar gaten in de verdediging of vrijstaande teamgenoten.

Dončić blinkt uit met zijn passing. Op de creatiefste manieren weet hij ploeggenoten te vinden. ‘Soms kijkt hij niet eens en gooit hij de bal over zijn schouder naar je toe’, sprak zijn Duitse teamgenoot Maxi Kleber. ‘Hij wéét gewoon dat je er staat.’

Neiging tot overgewicht

Dit seizoen baarde de spelverdeler opzien met een op het oog onmogelijke pass die hij als een werper in het honkbal met effect om een tegenstander heen krulde.

Volgens kenners kan Doncic de komende jaren uitgroeien tot de beste speler in de NBA. Hij zal aan zijn verdediging moeten werken en in de zomer op zijn dieet moeten letten; ook dit seizoen meldde hij zich met overtollige kilo’s bij zijn club. De mogelijkheden van zijn talent lijken onbegrensd, een kampioenschap een kwestie van tijd.

Tot dit seizoen kwam hij nooit verder dan de eerste ronde van de play-offs. Aan hem lag het niet. Alleen de illustere Michael Jordan noteerde over zijn gehele carrière gemiddeld meer punten in de play-offs dan Doncic in zijn eerste vier seizoenen deed. Jordan deed het over een periode van dertien seizoenen met 179 wedstrijden, maar hij en Doncic zijn vooralsnog de enige twee spelers die boven de grens van dertig punten blijven.

Aan Golden State Warriors de ondankbare taak om Doncic in de halve finale tegen Dallas aan banden te leggen. De bewezen kampioensploeg rondom sterspeler Stephen Curry vormt een nieuwe uitdaging voor het fenomeen uit Ljubljana. Hij zal er klaar voor zijn, wist ploeggenoot Spencer Dinwiddie na de uitschakeling van Phoenix. ‘Luka leeft voor dit soort momenten.’

Meer over