Confrontatie uit de oertijd van 't voetbal

Het domme lot lijkt soms begiftigd met krachtig historisch besef. Zoals woensdag in Aken, toen eerst Schotland en vervolgens Engeland uit de hoge hoed kwam bij de loting voor de duels waarin de laatste vier deelnametickets voor het EK voetbal 2000 op het spel staan....

Israël - Denemarken, Slovenië - Oekraïne en Ierland - Turkije: het zijn aardige wedstrijden, maar ze staan in geen vergelijk met de botsingen die op 13 en 17 november zullen plaatsvinden tussen Schotland en Engeland, een zwaar beladen confrontatie die teruggaat tot de oertijd van het voetbal.

'Ik ben niet verrast door de loting', zei de Schotse coach Craig Brown, alsof het duel in de sterren stond geschreven. 'Het ongelukkige voor Engeland is dat maar één van ons tweeën door kan gaan naar het EK. Niet dat we ze onderschatten. Ze zijn aanvallend sterk en hebben een ervaren verdediging.'

Zijn Engelse collega Kevin Keegan, coach met een romantisch voetbalhart, maakte zich de afgelopen maanden sterk voor het in ere herstellen van de regelmatige ontmoetingen tussen Engeland en Schotland, in zijn ogen 'de mooiste wedstrijden die er bestaan'. Keegan was dolblij met de loting. 'We hebben allebei de jackpot gewonnen', zei hij. 'Dit worden twee Cupfinals. Er staat veel op het spel, en vooral trots.'

Een meer historisch beladen wedstrijd dan Schotland - Engeland bestaat in het voetbal niet. Schotland - Engeland was de eerste voetbalinterland in de geschiedenis, op 30 november 1872, in Glasgow gespeeld (0-0). Tot in de jaren zeventig bleef het duel voor veel Britten de belangrijkste wedstrijd van het seizoen.

Tot 1984 werd er jaarlijks gestreden, in het kader van het British Home Championship. De twee landen ontmoetten elkaar voor de 108ste en laatste keer tijdens het EK van 1996. Op Wembley won Engeland met 2-0.

De emoties lopen tijdens de wedstrijden steevast hoog op. In Glasgow wordt het duel altijd gespeeld op Hampden Park, lang 's werelds grootste voetbalstadion, tot in 1950 in Rio de Janeiro het Maracana werd gebouwd.

Op 17 april 1937 keken er officieel 149.547 (en officieus minimaal 160 duizend) mensen naar Schotland - Engeland, een record in de serie. Sinds de recente modernisering heeft Hampden Park een capaciteit van 52 duizend zitplaatsen.

Het oude Hampden Park werd door Engelse voetballers gevreesd, vooral vanwege het verbijsterende lawaai dat de Schotse fans maakten, een intimiderende hel van geluid die bekend stond als de Hampden Roar.

Voor de uitwedstrijden reisden immer tienduizenden Schotten naar Wembley. In 1977, nadat Schotland daar met 2-1 had gewonnen, trokken de Schotten uit pure vreugde de doelen uit de grond en namen die in de trein mee terug naar Schotland. Ook een belangrijk deel van de heilige grasmat werd ontvreemd.

De rivaliteit tussen de twee voetbalnaties, en het olifantengeheugen van de fans, is onvoorstelbaar. Bobby Charlton, de legendarische Engelse middenvelder, herinnerde zich woensdag hoe bij uitwedstrijden de Engelse spelersbus, op weg naar Hampden Park, zich vele kilometers lang door een haag van uitzinnig loeiende Schotten moest ploegen.

En de bikkelharde verdediger Emlyn Hughes zei nooit helemaal te zijn hersteld van de aanblik van een reusachtige, in kilt geklede, Schot die na aankomst van de Engelsen bij Hampden Park naar voren stapte, en de bus een kopstoot gaf.

Schotland - Engeland is Holland - België in het kwadraat, keer tien. De 9-3 nederlaag die de Schotten op 15 april 1961 op Wembley leden, laat zich in hun herinnering slechts vergelijken met de slachting bij Culloden, in 1746. Keeper Haffey emigreerde na de vernedering naar Australië.

De 5-1 zege van de Wembley Wizards uit 1928, behoort tot de Schotse mythologie. 'Dit is een ander soort wedstrijd', zei Keegan. 'Dit is meer. Veel en veel meer.'

Meer over