Verliezer van de dagCaster Semenya

Caster Semenya niet op Spelen, maar discussie over testosteron-gehalte van atletes blijft

Iedere dag in Tokio kent winnaars en verliezers. Atlete Caster Semenya deed niet mee, maar zal toch verslagen naar de televisie hebben gekeken.

 Caster Semenya tijdens het Zuid-Afrikaanse kampioenschap op de 5000 meter, eerder dit jaar Beeld AP
Caster Semenya tijdens het Zuid-Afrikaanse kampioenschap op de 5000 meter, eerder dit jaarBeeld AP

Het contrast in lichaamsbouw kan nauwelijks groter. Vijf jaar geleden won Caster Semenya met vierkante schouders en krachtige passen goud op de 800 meter. Dinsdag snelde de ranke Athing Mu met lange ledematen en vloeiende tred naar de zege. Het tijdsverschil was minimaal. De Zuid-Afrikaanse Semenya won in 1.55,28, de Soedanees-Amerikaanse Mu in 1.55,21.

Het kleine verschil kon de grote symbolische betekenis niet verhullen. De 800 meter is na ruim een decennium weer het terrein van atletes die er vrouwelijk uitzien.

Niet alleen Semenya (30) ontbrak in Tokio. Ook Francine Niyonsaba uit Burundi en Margaret Wambui uit Kenia, die haar vijf jaar geleden vergezelden op het olympische erepodium, werden geweerd. Het drietal heeft van nature een hoog testosterongehalte. Te hoog volgens de regels van atletiekfederatie World Athletics, die meent dat het de vrouwen oneigenlijk voordeel oplevert.

Semenya voert nog altijd een juridische strijd tegen de omstreden regel. Ze weigert haar testosteronspiegel omlaag te brengen met behulp van hormonen, zoals World Athletics eist. Tegelijkertijd probeerde ze zich te plaatsen voor Tokio. De testosteronregel geldt alleen op afstanden van 400 tot de Engelse mijl: op kortere en langere afstanden zou het voordeel verwaarloosbaar zijn.

Semenya bleek zowel op de 200 meter als de 5.000 meter ze niet snel genoeg voor Tokio. Maar daarmee was de testosteronkwestie allerminst van tafel.

World Athletics zag met lede ogen hoe twee 18-jarige nieuwkomers, Christine Mboma en Beatrice Masilingi uit Namibië, dit seizoen razendsnel doorbraken op de 400 meter. Het deed denken aan de opkomst van Semenya, die als onbekende 18-jarige wereldkampioen werd en een enorme controverse ontketende. Kort voor Tokio kwam het verdict: het tweetal mocht niet meedoen aan de 400 meter vanwege een te hoog testosterongehalte.

Anders dan Semenya bleek het duo wel over aanleg voor de 200 meter te beschikken. Dinsdag volgde de bekroning. Mboma snelde met een onwaarschijnlijk eindschot in 21,81 naar de tweede plaats achter de winnares Elaine Thompson-Herah. Leeftijdgenote Masilingi werd zesde in 22,28.

Hormonen weigeren de tieners te slikken. ‘Mijn lichaam werkt op een normale manier. Als ik iets anders probeer gaat er misschien iets verkeerd met mijn lichaam’, aldus Masilingi tegen de BBC. De atletes hebben zich voorgenomen de regel van World Athletics juridisch aan te vechten, net als Semenya.

Dat is slecht nieuws voor de atletiekfederatie. Die heeft plotseling twee vragen. Is de testosteronmaatregel juridisch en moreel houdbaar? Maar ook: moet die worden uitgebreid naar de 200 meter?

Meer over