NieuwsNederlands elftal

Bondscoach Van Gaal wil winnen en wereldkampioen worden, al is het dan in Qatar

Louis van Gaal kapittelde het WK in Qatar, behandelde corona en besprak de cirkelpressing en de omgekeerde driehoek. Het WK-jaar is begonnen.

Willem Vissers
De Oranje-selectie doet een warming-up, bondscoach Louis van Gaal (m) overlegt met zijn assistent Danny Blind (op de rug gezien). Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
De Oranje-selectie doet een warming-up, bondscoach Louis van Gaal (m) overlegt met zijn assistent Danny Blind (op de rug gezien).Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

In zijn laatste jaar als trainer, in het jaar dat hij zal pogen de wereldtitel te winnen met Oranje, trapte bondscoach Louis van Gaal af met flair. Wie had anders verwacht? Ja, hij had zich altijd al uitgesproken tegen het WK in Qatar, tien jaar en langer geleden reeds, maar nu was hij fel. De term ‘belachelijk’ viel, en toen ging het niet eens specifiek over het lot van de arbeiders die de stadions en andere WK-infrastructuur bouwen, maar gewoon, om het kale feit dat het WK überhaupt plaatsvindt in het golfstaatje. ‘De Fifa zegt het voetbal daar te willen ontwikkelen, maar dat is bullshit. Het gaat om geld, om commerciële belangen.’ Maar zelfs zijn geprononceerde mening helpt de wereld niet van het probleem af, beseft hij.

Niet voor niets zegt hij altijd nee tegen zitting in commissies. Van Gaal verzet zich al dertig jaar tegen commercialisering, in het besef dat hij de sluipweg van het grote geld door de loopgraven van het voetbal niet tegenhoudt. Ook qua Qatar is hij zonder illusies. Wat hij ook zegt, variërend van belachelijk tot bullshit, het WK zal daar plaatsvinden. Hij volgt wat de commissie bij de KNVB onder leiding van secretaris-generaal Gijs de Jong bespreekt en zal handelen waar ze dat van hem vragen.

In november nog in een rolstoel

‘Zwaai even naar het publiek’, geeft Van Gaal na de persconferentie mee aan de spelers, bij het begin van de eerste training. Bij de kwalificatie in november zat hij in een rolstoel na een valpartij met de fiets, nu is hij weer fit, voor zover mogelijk: ‘Als je 70 bent, ben je nooit helemaal kwiek.’ De start van de campagne gaat gepaard met oefenduels tegen Denemarken (zaterdag) en Duitsland (volgende week dinsdag) in de Arena. Het is de hoogste tijd voor de implementatie van de wetten van Van Gaal, voor nadenken, imagineren en evalueren. Wie wil mee, wie niet? Ook geblesseerden als Cody Gakpo en Jurriën Timber zijn in Zeist, om bij de groep te zijn, want teamgeest is beslissend op een toernooi.

Van Gaal bespreekt de invoering van het beoogde ‘nieuwe’ systeem, zeg maar 5-3-2, al noemt Van Gaal het liever 3-4-3, omdat 5-3-2 in een land van de aanval meteen een negatieve connotatie heeft. Het ging in Zeist even over de cirkelpressing tegen Noorwegen, toen Oranje nog 4-3-3 speelde, het systeem dat ‘in het Nederlandse brein is gegoten’. Zo van: laat ze maar opkomen, dan ligt de ruimte achter hun defensie. Daarvan profiteerde met name Steven Bergwijn.

Van Gaal memoreerde ook de omgekeerde driehoek, als onderdeel van het nieuwe systeem, mits dat landt. De spelers moeten het uitvoeren en hij is geen dictator. Hij schoof met flesjes en kopjes over tafel, om de speelwijze te illustreren. Niet twee aanvallende buitenspelers en een diepe spits, zoals traditioneel in Nederland, doch twee aanvallers centraal wat dichter bij elkaar en eentje daarachter, met ruimte aan de zijkanten voor anderen. Zo ging het ongeveer in 2014, toen Robin van Persie en Arjen Robben de vaste aanvallers waren en Wesley Sneijder daar kort achter acteerde. Zij maakten makkelijk een doelpunt, ‘en een goalgetter is wel handig in voetbal’.

Afgestapt van principes

Nu scoort vooral Memphis Depay, de laatste tijd meestal reserve bij Barcelona. Voorheen was de kans dan klein in een elftal van Van Gaal te voetballen, maar de bondscoach is door de nood gedwongen afgestapt van principes. ‘Memphis is onze topscorer en degene met de meeste assists. Hij wil Bergkamp en Van Persie uit de boeken spelen. Moet ik hem dan niet opstellen omdat hij niet speelt bij Barcelona?’

Zo was Van Gaal verhelderend op zijn eerste dag van het eerste trainingskamp in zijn laatste jaar. Met de spelers sprak hij over corona. Stel dat weer een virus de kop opsteekt, dan is het handig als ze zijn gevaccineerd. Van Gaal wil geen verplichting opleggen, hetgeen volgens hem ook niet echt nodig is. Omikron is niet zo ziekmakend, zeker niet voor jonge sporters, en iedereen is gevaccineerd dan wel heeft corona gehad.

De nieuwsshow van Van Gaal duurde een half uur. Mark Flekken zal tegen de Denen vermoedelijk debuteren als doelman in Oranje en Van Gaal sprak alvast de zegen uit over zijn opvolger. De KNVB spreekt met Ronald Koeman, die anderhalf jaar geleden naar Barcelona vertrok en liet weten open te staan voor een terugkeer. Van Gaal ziet in hem de ideale opvolger. Maar eerst wil hij zelf nog één keer presteren, al is het in Qatar.

Mark Flekken (l) is waarschijnlijk de doelman van Oranje tijdens deze oefencampagne, hij lijkt ontspannen samen te zijn met Noa Lang van Brugge.
 Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Mark Flekken (l) is waarschijnlijk de doelman van Oranje tijdens deze oefencampagne, hij lijkt ontspannen samen te zijn met Noa Lang van Brugge.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant