Nieuws

Bondscoach Louis van Gaal in zijn eerste persconferentie: ‘Wie zou het anders moeten doen?’

Bij zijn officiële presentatie als bondscoach sprak Louis van Gaal de pers als vanouds toe. ‘Dat het volk zich achter mij heeft geschaard, doet me deugd.’ Op 1 september wacht Noorwegen.

Een goedgeluimde Van Gaal tijdens de hernieuwde kennismaking met zijn ‘vrienden van de media’. Beeld ANP
Een goedgeluimde Van Gaal tijdens de hernieuwde kennismaking met zijn ‘vrienden van de media’.Beeld ANP

Als Louis van Gaal de KNVB was geweest, was hij ook bij zichzelf uitgekomen als bondscoach. Van Gaal (70) was helemaal Van Gaal, dinsdag in Zeist, bij zijn derde aanstelling als trainer van Oranje.

Hoewel? De perfectionist, de man van controle, wijkt af van zijn normale werkwijze. Hij beseft dat het WK in Qatar van 2022 bereiken een hachelijke onderneming is en dat zijn instappen tijdens de kwalificatiereeks, als opvolger van de na het EK ontslagen Frank de Boer, niet ‘des Van Gaals’ is. ‘Het is een grote gok.’

Hij is de procescoach die nu opeens, met een tussenstand van zes punten uit drie duels, na twee dagen samenzijn een topprestatie dient te leveren in Noorwegen. En zo gaat het in recordtempo verder. Montenegro-thuis, Turkije-thuis, tot het WK. Een omstreden WK bovendien, waarvan hij in de basis tegenstander is, want hij vindt het ‘heel erg’ wat er gebeurt met de arbeiders in Qatar, maar het is aan bonden om daaraan iets te doen. Niet aan spelers of trainers.

Hier zit hij dus weer, nadat hij om 15.03 uur tussen het geopende gordijn vandaan is gekomen en het podium in Zeist heeft betreden. Zelfbewust, op zijn hoede ook, bekend met zijn pappenheimers van de media. Ogenschijnlijk ook rustiger dan voorheen. Gul lachend, anderen en zichzelf prijzend. Af en toe met een grap, of een opmerking over ‘het krantje’ van een verslaggever (De Telegraaf). Hij draagt een oranje stropdas met spikkels. Al na een paar zinnen: ‘Wie zou het anders moeten doen?’ Daarbij, zo begreep hij uit polls, ‘schaarde het volk’ zich achter hem.

Hij was 48 jaar bij zijn eerste presentatie als bondscoach, in juli 2000. ‘U ziet een gelukkig mens. Mijn ambitie is wereldkampioen worden’, zei hij destijds. Na ruim één jaar, op 1 september 2001, verloor hij in Dublin van Ierland en gingen de WK-kansen verloren. Daarop kreeg hij zijn herkansing, met de aanstelling in augustus 2012, net 61 jaar oud. ‘Het is een geweldige uitdaging, een eer. Ik heb hier op gewacht’, was toen een uitspraak. Oranje eindigde als derde op het WK in Brazilië.

Na het vertrek van Ronald Koeman naar Barcelona, vorig jaar, paste hij niet in het proces, zo stelde directeur topvoetbal Nico-Jan Hoogma van de KNVB, en kwam de bond uit bij Frank de Boer. Uit de spelersgroep zouden destijds geluiden zijn gehoord dat spelers tegen de komst van Van Gaal waren, omdat ze zelf meer verantwoordelijkheid wilden dragen.

Behoefte aan duidelijkheid

Van Gaal heeft het ze op de man af gevraagd, de vijf spelers die hij alvorens te tekenen ‘met verve’ sprak via moderne technologie. Ze waren enthousiaster dan hij had gedacht. ‘Zeker drie spelers zeiden dat er behoefte is aan duidelijkheid.’

En dat is hij al jaren, duidelijk, eerlijk en rechtvaardig. Teambuilder pur sang. Het team is altijd belangrijker dan het individu. Hij heeft alleen geen tijd, zoals de vorige keer, toen hij een rondetafelconferentie hield om onvrede van een mislukt EK (2012) weg te masseren.

Hij wil niet achterom kijken, naar het laatste EK, hij begint meteen met de toekomst. Maandag 30 augustus komt de groep bij elkaar, terwijl sommige spelers nauwelijks ritme hebben en hij toch gedwongen is ze op te roepen. Ook dat is niet des Van Gaals.

Twee keer trainen, dan is het duel in Noorwegen, op 1 september nota bene, precies twintig jaar na die legendarische nederlaag in Dublin. Van Gaal, de ‘procestrainer’, kneedt normaal als een banketbakker en kijkt zorgvuldig naar het rijzen van het deeg. Hij gaat nu bij wijze van spreken met afbakbroodjes in de weer, zo snel als alles moet gaan. Daar stelt hij ervaring tegenover, met zijn staf. ‘Het is vooruitkijken. Daarin ben ik wel sterk.’

Waarom hij dat op zijn hals haalt, als pensionado, als ingezetene van Quinta do Lago in de Algarve? ‘Ik heb veel aan het Nederlandse voetbal te danken. Als speler en als trainer.’ Hij wil iets terug doen. ‘En ik zie de noodzaak in.’ Want hij ziet dus niet zo snel een ander die het zou kunnen, hoewel die opvatting tegenstrijdig is aan zijn opmerking dat hij vooral proces­trainer is.

Afhankelijk van toeval

Ook hij zal, meer dan hem lief is, afhankelijk zijn van toeval. ‘Als Malen had gescoord tegen Tsjechië, had ik hier nu niet gezeten.’ Donyell Malen miste in de achtste finale van het EK de kans op 1-0. Een minuut later kreeg De Ligt een rode kaart, weer even later viel de 1-0 voor Tsjechië, volgde uitschakeling en ontdeed de KNVB zich van De Boer.

Van Gaal vroeg de vijf spelers ook naar hun favoriete speelwijze. Ze houden het meest van het oer-Hollandse 4-3-3, terwijl hijzelf 3-5-2 omarmt. Voor 4-3-3, zo zei hij, mist Nederland de ideale doelman (goed meevoetballen) en buitenspelers van de buitencategorie. Dus welk systeem het wordt, dat is nog niet duidelijk.

Wat wel zeker is? ‘Ik vind het nog veel meer een eer dan in 2000.’ In vijf jaar pensioen heeft hij alles bijgehouden. Hij begrijpt dat de huidige prof misschien nog meer dan de vorige generaties leeft voor het vak. Hij hoorde dat zeker elf, twaalf spelers activatietraining doen op de dag van de wedstrijd. In zijn laatste periode zag hij dat alleen van Robben.

Wie weet, past Van Gaal wel helemaal bij deze tijd. ‘Mijn persoonlijke doel is wereldkampioen worden, maar ik doe het niet voor mezelf. Ik doe het om het Nederlandse voetbal te helpen.’

Meer over