Boer en sportman, geen Pipo de Clown

Zaterdag klinkt op de kunstijsbaan in Assen het startschot voor het nieuwe marathonseizoen. De aandacht richt zich vooral op Henk Angenent, de winnaar van de laatste Elfstedentocht....

0W ANNEER Henk Angenent zijn blik laat rondgaan door de keuken van de ouderlijke boerderij in Woubrugge, krult er een tevreden glimlach om zijn lippen. Aan de muur hangt een klein deel van de vele contracten die hij na de Elfstedentocht heeft afgesloten. De meeste bij gerespecteerde bedrijven en vaak voor een looptijd van meerdere jaren, want Angenent is een serieus en vooral voorzichtig mens.

Te serieus wellicht; althans naar het oordeel van het publiek in de Frieslandhallen waar de winnaar van de Elfstedentocht bij de huldiging onwennig en stijfjes, met de lauwerkrans om zijn nek, op het podium stond te heupwiegen. De vraag rees al snel of deze man wel in staat zou zijn miljoenen aan de legendarische tocht over te houden. Nummer twee, Erik Hulzebosch, sprak met zijn platte dialect en zijn clowneske optredens, veel meer tot de verbeelding van de massa.'

'Dat heeft me niet gestoord', zegt Angenent. 'Ze vinden me serieus omdat Erik een tegenpool van mij is. Iedereen gaat ons met elkaar vergelijken. So what. Nuchterheid wordt veel meer op prijs gesteld. Wat zou een bedrijf als KPN met Hulzebosch moeten? Een multinational gaat toch geen reclame maken met zo'n Pipo de Clown. Met alle respect hoor, ik wil hem niet als een rare vent afschilderen, maar zo is Erik nu eenmaal.'

Het grote succes heeft geen grote veranderingen in het rustige leven van de spruitjeskweker teweeg gebracht. 'Ik ben zoals ik ben.' En dat is in de eerste plaats boer. Of agrarisch ondernemer, zoals hij zelf liever zegt. 's Morgens werken op de boerderij, 's middags trainen voor het nieuwe marathonseizoen. 'Ik zou niet weten wat ik zonder de boerderij zou moeten. Dat is het mooiste wat er is. Helaas wordt het voor agrarische bedrijven elk jaar minder. De klappen komen steeds harder aan.'

Door als eerste op de Bonkevaart te finishen heeft Angenent het iets makkelijker gekregen. Het smeedijzeren hek aan het einde van de oprit naar de boerderij is één van de vele giften die hij van zijn bewonderaars ontving. Dat hek, waarin een schaats en een grote nummer 1 zijn gelast, verraadt ook dat hij de boerderij van zijn ouders binnenkort zelf gaat bewonen. Een trekker, een auto en zelfs een homepage op internet behoren inmiddels tot de inboedel.

'Ik ben geen miljonair geworden van mijn zege in de Elfstedentocht en dat zul je in Nederland nooit worden ook. Dat was ook Erik Hulzebosch niet gelukt. In totaal heb ik wel vijftig, zestig verschillende dingen gehad, variërend van duizend gulden tot een ton. Ik weet wat Evert van Benthem eraan heeft overgehouden en daar ben ik al dik overheen. Doe ik het dan zo verkeerd? Ik denk niet dat Erik meer dan ik had verdiend als hij had gewonnen. Voor het geld van een trekker zou hij toch zeker een keer of vijftig moeten optreden.

'Natuurlijk ga je op andere manieren je geld binnenhalen, je maakt gebruik van je naam. Je zou wel gek zijn als je overal voor niks kwam opdraven. Maar ik ben geen type dat gaat lopen venten en leuren, dat past niet bij mij.

'Als je al je hele leven op geld hebt zitten azen, kun je misschien minder makkelijk nee zeggen, maar ik lig er niet van wakker als ik wat centen misloop. Al die openingetjes, dat hoeft van mij niet. Ik ga niet voor vijfhonderd of duizend gulden heel Nederland in de rondte rijden.

'Wat heeft dat ook voor zin? Op een gegeven moment draai je helemaal door. Maar in de eerste plaats wil ik mijn bedrijf draaiende houden en in de tweede plaats wil ik blijven sporten op het hoogste niveau. Dat zijn twee dingen die ontzettend veel tijd kosten en dan heb ik ook mijn privéleven nog. Ik heb nooit een bekende Nederlander willen worden, maar nu ik het ben kan ik niet meer terug. Ik stoor me er niet aan, het is maar net hoe je er mee omgaat.'

Bang dat hij over een paar jaar is vergeten, is Henk Angenent niet. Net zomin als hij gelooft dat de mensen zich straks alleen nog Erik Hulzebosch zullen herinneren. 'Iedereen weet wie er als eerste over de eindstreep is gegaan en ze weten allemaal ook dondersgoed dat Hulzebosch niet gewonnen heeft.

'Straks zijn we een jaar verder, dan draaien we nog eens een winter en vervolgens komt er geen natuurijs. Dan zien we Hulzebosch niet, want die kan dus helemaal niet op kunstijs rijden. Wat doet Erik? Die treedt op in allerlei kroegjes en bij andere toestanden. Dat hebben Benny Nijman en al die andere artiesten ook gedaan. Ze reizen een half of een heel jaar met een plaatje de wereld over en daarna zijn ze vergeten.

'Echte sportmannen worden niet vergeten. Kijk naar wielrenners als Zoetemelk, de winnaar van de Tour de France, iedereen weet het nog. Kijk naar Peter Winnen, naar Steven Rooks, iedereen kent ze nog. En zo is het ook met de winnaar van de Elfstedentocht van 1997.

'Hulzebosch heeft zijn succes niet te danken aan de tweede plaats bij de Elfstedentocht, maar aan zijn kwaliteiten als artiest. Dat is een proces van jaren geweest. Die jongen was al erg populair; hij had een fanclub en iedereen had spandoeken voor hem gemaakt; iedereen was gek op hem.

'Vanaf het Nederlands kampioenschap in Maasland hebben ze hem zitten promoten en kneden als een soort clown. Die jongen was in feite al prof; hij werkte al jaren niet meer. Alles lag op de planken. Alles en iedereen riep dat er maar één was die de Elfstedentocht kon winnen en dát was Erik. De rest bestond gewoon niet. Maar zo werkt het in de sport natuurlijk niet.

0'I K WAS gewoon sportman, een rechtgeaarde sportman. Op mijn erelijst stonden veel meer overwinningen dan op die van Erik. Maar dat willen de kenners niet zien. Ik vind het prima, want ik schaatste voor mijn plezier en dat doe ik nog steeds. We maken in de wedstrijden wel uit wie er echt de beste van ons tweeën is.

'Ik ben niet iemand die zich snel op de voorgrond dringt. Hou me ten goede, ik vind het hartstikke leuk om in de belangstelling te staan, maar ik zou niet elke dag tussen elfhonderd mensen willen staan. Erik wel, die vindt het heerlijk om elke avond in het café op een podium te staan. Daar ben ik weer iets te veel sportman voor.

'Echte grote sportmannen treden niet gauw op de voorgrond. Kijk naar Indurain, dat is toch één van de grootste sportmannen van het afgelopen decennium. Dat was absoluut geen mediaman. Zo ben ik ook niet. Kijk naar de broertjes De Boer, die zijn ook met hun sport bezig. Daarom blijven ze nog een jaar bij Ajax. Die kiezen niet direct voor het grote geld. Dat soort dingen waardeer ik.'

Daarom bleef Angenent zijn marathonploeg trouw en tekende hij een nieuw contract bij Netwerk VSP. 'Ik heb die jongens de kans gegeven om een bedrag neer te leggen waar ik me in kon vinden. Ik had er misschien wel meer uit kunnen halen, maar zo zit ik niet in elkaar. Ze hebben mij altijd goed behandeld, dan vind ik ook dat je hen goed behoort te behandelen. Zij hebben mij uiteindelijk ook de kans gegeven, waarom zou ik nu dan weggaan?'

De winnaar van de Elfstedentocht zal het komend seizoen worden geassisteerd door Jan Eise Kromkamp, Peter Baars en nieuweling René Vergeer. Maar tot kopman zal hij zichzelf nooit bombarderen voor de eerste slagen op het ijs zijn gemaakt. 'Niemand is bij ons kopman. Wij maken daar geen afspraken over, dat komt vanzelf.

'Dat ik de Elfstedentocht heb gewonnen wil niet zeggen dat ik elke wedstrijd zal gaan winnen. Bij ons moet je de koppositie afdwingen. Pas dan zijn andere jongens bereid om voor je te werken. Als Peter de eerste drie wedstrijden heel sterk rijdt, dan zullen we allemaal voor hem gaan rijden. Maar dan moet hij het wel waarmaken.

'Ik zie het min of meer als mijn plicht om straks in de winter weer goed te presteren. Je kunt wel één keer gewonnen hebben, maar dat betekent nog niet dat je daarna achterover kunt gaan leunen. Ik heb sponsors en contracten voor meerdere jaren en die gaan er vanuit dat ik blijf presteren op het ijs. Als ik straks achteraan zou rijden, denken ze ook: wat is dat voor een Pipo?'

Meer over