Reportage

Besiktas, een levenswijze en brenger van gratis geluk

Besiktas, dinsdag in de Arena tegenstander van Ajax in de Champions League, is de volksclub van Istanbul, met een supportersclub in Nederland. Daaruit zijn zelfs huwelijken voortgekomen.

Besiktas-fans tijdens het Champions Leagueduel van hun club tegen Borussia Dortmund in Istanbul op 15 september. Beeld Getty Images
Besiktas-fans tijdens het Champions Leagueduel van hun club tegen Borussia Dortmund in Istanbul op 15 september.Beeld Getty Images

Gezeten in het prachtige clublokaal in Den Bosch, met Turkse vlag en de zwarte adelaar uit het embleem, vertelt de vicevoorzitter van de Nederlandse fanclub Haci Murat Aslan over de routinier van Besiktas. Dat is Atiba Hutchinson, 38 jaar, geblesseerd overigens, net als tal van anderen bij de Turkse kampioen. Hutchinson vertrok in 2013 van PSV naar Besiktas. ‘Hij heeft hier zijn contract getekend, in deze kamer, aan deze tafel. Hij is de 400 duels al voorbij.’

Voorzitter Aykut Torunogullari en zijn rechterhand Aslan delen hun gevoel voor de club. Torunogullari, een van de directeuren van de Edelstaal Groep: ‘Besiktas geeft mij gratis geluk.’ Aslan, tevens raadslid van Welzijn Druten: ‘Ik ben een stuk rustiger dan voorheen, maar ik zou niet willen dat mijn zoon of dochter net zo fanatiek wordt als ik tien jaar geleden. Dat is niet gezond. Ik had slapeloze nachten. Gingen we naar Marseille met de bus. Kreeg je een paar doelpunten om de oren. De hele nacht terug in de bus, geen woord zeggen, dagen chagrijnig. Je moet het kunnen afsluiten. Je moet geven om je club, maar het mag niet ten koste gaan van je omgeving. Besiktas is een levenswijze.’

Volksclub

Besiktas is de volksclub van Istanbul. Met de Nederlandse supportersclub zijn de bestuurders naar afgelegen provincies geweest in het noorden en zuiden van het immense land, om cadeaus uit te delen. Torunogullari: ‘In 2016 en 2018 hebben we 1.903 geschenkpakketten overhandigd, namens de supportersvereniging. 1.903 als eerbetoon aan ons oprichtingsjaar. In het noorden was dat een rugzak met schoolspullen voor behoeftige kinderen. Het draait dan om de blijdschap in de ogen van die kinderen. In het zuiden gaven we jassen en schoenen, met clubembleem. Dat waren de mooiste momenten voor ons als bestuur.’

Sportief gezien genoten ze intens van een van de eerste wedstrijden in het nieuwe stadion, in 2016, tevens de kampioenswedstrijd. ‘We zaten naast elkaar, met 200 supporters uit Nederland. Een hele Boeing vol met onze leden.’ Ach, ze hebben zoveel anekdotes. Neem het verhaal van de oorsprong van de zwarte adelaar uit het embleem. Besiktas staat achter in een belangrijke wedstrijd, spelend in zwart tenue. In de tweede helft is alles anders, met geniaal spel. Een van de bestuurders zegt dan: ‘Het lijken wel zwarte adelaars die op hun prooi afvliegen.’

Pak slaag

Uitgesproken historische sterren, zoals Cruijff of Van Basten bij Ajax, heeft Besiktas niet. Tal van antwoorden zijn mogelijk. De naam Suleyman Seba valt, oud-voetballer, oud-voorzitter, maar geen uitblinker. Ook Sergen Yalcin wordt genoemd, de huidige trainer en voormalig speler, al voetbalde hij later ook bij de rivalen Fenerbahce en Galatasaray. Momenteel zijn veel toppers geblesseerd. Turkse journalisten verwachten een pak slaag in Amsterdam.

Dat doet niets af aan de grootsheid van de club. Torunogullari: ‘Besiktas is een vooraanstaande volksclub, net als Feyenoord of Liverpool. Het is echt een arbeidersclub, uit de wijk Besiktas, in de haven aan de Bosporus. Het profiel van de supporters is meer dan zingen, schreeuwen en springen. Ze staan bekend om hun boodschappen. Met spandoeken en spreekkoren, soms met een politiek tintje. Als je een vergelijking moet trekken, is Fenerbahce het Ajax van Turkije, Galatasaray het PSV van Turkije en Besiktas het Feyenoord van Turkije.’

Aslan: ‘Wij zijn echt verbonden met de wijk. Als Galatasaray speelt, komt je overal in de stad supporters van de club tegen. Ze eten en drinken ter plekke, nemen dan de metro of de bus naar het stadion. Wij verzamelen gelijk in de wijk. De hele dag is het feest. Iedereen verzamelt dan bij de grote weg naar het stadion, tussen de bomen, zoals wij zeggen. Dat is één rechte weg naar het stadion. Bij wedstrijden van Besiktas is die weg afgesloten.’

Atatürk

En dan is daar natuurlijk altijd de claim rond Atatürk, de stichter van de republiek Turkije. Ook in het clubhuis hangt zijn portret. Is hij nou voor Fenerbahce, of juist niet? Aslan: ‘Hij leefde in Besiktas. De woning waarin hij is overleden, ligt tegenover het stadion van Besiktas. Hij was er altijd bij. Daarom zeggen wij: hij is onze grootste fan.’

Laat dat gezegd zijn. De Nederlandse supportersclub heeft een kleine 200 officiële leden. Zeker 500 jongeren voelen zich verbonden met de vereniging. Tegen Ajax zijn ongeveer 550 Nederlands-Turkse jongens gefaciliteerd door de supportersclub, plus dan 2.600 uit Istanbul in het uitvak. Aslan: ‘Honderden vriendschappen zijn hier gesloten. Ik weet wel van tien of vijftien huwelijken die zijn ontstaan door activiteiten van onze supportersclub.’

Ajax: Klaassen of Berghuis

Realisme is één van de oorzaken van de goede prestaties van Nederlandse clubs in het Europese voetbal. Dat denkt Erik ten Hag, trainer van Ajax, dat de tweede speelronde in de drie Europese toernooien voor Nederland aftrapt met een thuisduel tegen Besiktas in de Champions League.

Alle vijf Nederlandse deelnemers haalden een hoofdtoernooi, waarin nog niet is verloren, al was de tegenstand dan niet altijd sterk. PSV (Europa League), Feyenoord, Vitesse en AZ (Conference League) komen donderdag in actie. ‘Er is realisme gekomen, en we nemen het ook serieuzer, met al die voorrondes in de voorbereiding.’ Nu waren clubs alweer weken in training voor hun eerste voorronde, al is dat soms ongunstig volgens de kalender en de vakanties in Nederland.

‘We traden tegenstanders ook wel eens naïef tegemoet, maar in Europa is geen wedstrijd makkelijk. Het is ook een kwestie van verdiepen. Dat wordt heel grondig gedaan. Ik denk dat coaches als Slot (Feyenoord), Jansen (AZ), Letsch (Vitesse) en Schmidt (PSV) de internationale wetten goed begrijpen’, aldus Ten Hag, wiens opstelling vrijwel duidelijk is. Hij moet alleen een keuze maken voor de positie van aanvallende middenvelder, tussen de herstelde Davy Klaassen en Steven Berghuis.

Meer over