Nieuws

Baanwielrenner Shanne Braspennincx verrast met olympisch goud op keirin

Baanwielrenner Shanne Braspennincx heeft olympisch goud gewonnen op het onderdeel keirin. Ze wordt daarmee de onverwachte opvolger van Elis Ligtlee, die in Rio de Janeiro het goud pakte.

Shanne Braspennincx. Beeld REUTERS
Shanne Braspennincx.Beeld REUTERS

Shanne Braspennincx kon nauwelijks aangeven hoe ze het goud precies had gewonnen op de keirin, het gevaarlijke sprintnummer voor zes coureurs op de wielerbaan van 250 meter. ‘Ik ben op het moment gegaan dat ik dacht dat ik moest gaan en ik hield het tot de streep’, vertelde ze na afloop. Bijna verontschuldigend haalde ze haar schouders op. ‘Ik weet het niet meer.’

Het was de tweede gouden olympische medaille van deze week in huize Braspennincx. Afgelopen dinsdag won haar vriend Jeffrey Hoogland met zijn twee maten de teamsprint. Donderdag plaatste hij zich voor de halve finale op de sprint en bleef daarna hangen om te zien hoe zijn vriendin het ervan af zou brengen. Tijdens de ontknoping van haar race, waarbij ze met 71 kilometer per uur op de eindstreep af raasde, sprong hij uitzinnig van vreugde in de rondte op het middenterrein van het Izu Velodrome.

Zelf was de 30-jarige Braspennincx er nogal beduusd onder. Vol ongeloof sloeg ze de hand op de helm. Ze werd vooraf onder de medaillekandidaten geschaard, mits ze een goede dag zou hebben. Maar goud? Dat leek al te gortig. ‘Toen ik over de streep ging, dacht ik: wat heb ik gedaan? Ik ben gewoon olympisch kampioen.’ De Nieuw-Zeelandse Ellesse Andrews werd tweede, de Canadese Lauriane Genest derde.

Hartinfarct

Braspennincx’ verbazing is te begrijpen. Haar carrière verliep verre van vlekkeloos. In juli 2015 kreeg ze, 24 jaar pas, op trainingskamp in de Verenigde Staten een hartinfarct. Ze had aanvankelijk niet door dat er iets mis was tot ze ’s nachts misselijk en zwetend wakker werd met een vreemd gevoel in haar linkerarm. In het ziekenhuis bleek haar kransslagader voor 99 procent dicht te zitten. Ze werd direct gedotterd en kreeg een stent. Bij terugkeer in Nederland moest ze opnieuw worde gedotterd.

Hartproblemen zijn een familiekwaal: haar vader kreeg op zijn 35ste ook een infarct te verwerken. Ondanks blijvende schade aan haar hartspier pakte Braspennincx, die net over de grens in België werd geboren, haar topsportbestaan weer op.

Ze revalideerde snel. Zo snel dat ze een dik jaar later als reserve naar de Spelen in Rio de Janeiro mocht. Ze stond op het middenterrein toen Elis Ligtlee verrassend de gouden medaille op hetzelfde onderdeel won en was de eerste om haar trainingsmakker te feliciteren. Nu volgde ze de inmiddels gestopte Ligtlee op.

Strikte regels

De keirin is een razendsnelle groepssprint, waarbij de renners de eerste rondes op de wielerbaan rijden achter een gangmaker, die het tempo opvoert tot zo’n 50 kilometer per uur. Normaal rijden gangmakers op een lichte tweetaktmotor, een derny. Op de Spelen is het motortje vervangen door een elektrische fiets. Na anderhalf van de twee kilometer stuurt de gangmaker weg en is het aan de rensters.

De baandiscipline is in Japan bijzonder populair. Wedstrijden trekken enorme aantallen publiek, waaronder veel gokkers. De keirinwedstrijden wordt in Japan onder strikte regels voor de renners verreden. Zij moeten wekenlang zonder contact met de buitenwereld hun races rijden om vals spel en beïnvloeding van de gokkers te voorkomen.

Gegokt wordt er op de Spelen niet, maar de olympische keirin is wel even gevaarlijk als normaal door de hoge snelheden en het dicht opeen rijden van het groepje sprintbommen. Dat bleek donderdag eens te meer in de eerste kwartfinale.

In het vechten om de beste plek om de eindsprint aan te gaan kwam Laurine van Riessen, die als schaatsster in 2010 olympisch brons op de 1.000 meter won, hard ten val. Ze tikte met haar voorwiel het achterwiel van de Duitse regerend wereldkampioen Emma Hinze aan en nam de Britse Katy Marchant mee in haar val.

De 33-jarige Van Riessen was enige tijd buiten bewustzijn en werd per brancard naar het ziekenhuis afgevoerd. Eenmaal bij kennis werd duidelijk dat Van Riessen, die samen met Braspennincx vierde werd op de teamsprint, breuken had in ribben en een sleutelbeen plus een kneuzing van een londg. Van de val kon ze zich niets herinneren.

Agressief koersen

Braspennincx deed voorkomen alsof de titel bij toeval aan haar was toegevallen, maar dat was het het geval. Vijf maanden voor haar hartinfarct was ze op de keirin tweede geworden op het WK. Ze snapt het razendsnelle spelletje.

Toch had het weinig gescheeld of Braspennincx had de finale in Tokio niet gehaald. In de eerste race van het keirintoernooi had ze te afwachtend gereden, verkeek zich op de snelheid van haar concurrentes. Via de herkansingsronde voorkwam ze alsnog een vroege uitschakeling. De les van haar valse start was dat ze agressief moest koersen.

Dat deed ze. In de kwart- en halve finale was ze niet bang meer om met haar krachten te smijten. Ook in de finale niet. Ze reed de volledige laatste ronde van 250 meter op kop, met meer dan 70 kilometer per uur. Niemand die haar kon achterhalen.

Het goud was de ultieme beloning voor haar doorzettingsvermogen, niet alleen tijdens deze Spelen, maar vooral in de jaren ervoor. ‘Het is een bijzonder lange weg geweest’, zei ze na de huldiging. ‘Ik ben mezelf vaak tegengekomen de afgelopen jaren, maar het is het allemaal dubbel en dwars waard geweest.’

Meer over