Reportage

Atleten hollen voor en door de stad

De EK atletiek, nu in Amsterdam, worden niet alleen in het stadion gehouden, maar ook midden in het centrum. Een staaltje citymarketing dat de stad banen en sportfaciliteiten moet opleveren.

De Nederlandse discuswerpster Corinne Nugter woensdag in actie bij de EK atletiek op het Museumplein in Amsterdam. Op de achtergrond het Rijksmuseum. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant
De Nederlandse discuswerpster Corinne Nugter woensdag in actie bij de EK atletiek op het Museumplein in Amsterdam. Op de achtergrond het Rijksmuseum.Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

'Sodeknetter, wat een worp', roept sportwethouder Eric van der Burg (VVD) woensdag op het Amsterdamse Museumplein. Na een machtige pirouette van de bijna 2 meter lange Duitse Julia Fischer zweeft haar discus richting het Concertgebouw en landt 66 meter verderop vlak naast het Van Gogh Museum.

Bij de eerste poging passeert Fischer ruimschoots de rode kwalificatielijn. Ze kan haar rugzak pakken en zich gaan voorbereiden op de finale vrijdag in het Olympisch Stadion. 'Tja, als je 20 centimeter langer bent dan de concurrentie, heeft de discus ook meer tijd om te zweven', concludeert Van der Burg.

Hij zit stralend op de eerste rij van de tribune. De loopnummers vindt de wethouder het mooiste van atletiek, maar de voorronden van discus- en speerwerpen, midden in de stad, wil hij absoluut meemaken. 'Wow, moet je die schouderpartij van die Spaanse zien! Zo dicht kom je in het stadion niet bij de atleten.'

De Amsterdamse wethouder Eric van den Burg op de tribune. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant
De Amsterdamse wethouder Eric van den Burg op de tribune.Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Stad als decor

Sportevenementen naar het centrum van de stad halen is een trend, zegt lector sportbusiness Mark van den Heuvel (Fontys Economische Hogeschool Tilburg). 'Waar vroeger alleen de marathon en de wielerkoersen dwars door de stad gingen, proberen steeds meer sporten dat decor te gebruiken.' Tijdens de Olympische Spelen in Londen in 2012 hadden veel evenementen in het centrum plaats en het WK beachvolleybal werd vorig jaar gehouden op pontons in de Haagse Hofvijver.

Vanaf het biedingsproces voor de EK Atletiek 2016 was voor Amsterdam duidelijk dat ook dit toernooi deels buiten het Olympisch Stadion moest worden gehouden. Naast de voorronden van de werpnummers is er zondag de halve marathon door de binnenstad, met start en finish vlak voor het Rijksmuseum. En de gemeente heeft bovenop de bijdrage van 5,9 miljoen euro aan het toernooi 1 miljoen euro uitgetrokken om het Amsterdamse publiek bij het evenement te betrekken. Onder meer met een 10-kilometerloop voor recreanten, twintig sprintbaantjes in de stad en schoolkampioenschappen.

Op het Museumplein arriveert het grote publiek woensdag pas tegen het einde van de middag, als het speerwerpen voor mannen begint. 's Ochtends zijn er op de tribunes nog veel lege plaatsen. De wethouder lijkt er niet mee te zitten. Trots wijst hij op het grote beeldscherm dat een overzicht toont van het werpveld. Op de achtergrond het Rijksmuseum met de letters I Amsterdam ervoor. 'Kijk dat plaatje gaat de hele wereld over.'

Bezoekers blijven trekken

Ook 'citymarketing' is een doel van grote sportevenementen en door ze in het centrum te organiseren, komt de stad nu eenmaal beter in beeld. Maar als er iets is waar Amsterdam de laatste tijd geen gebrek aan heeft, zijn het wel toeristen. 'We moeten bezoekers blijven trekken', vindt de wethouder. 'Dat levert banen op voor Amsterdammers.'

Dat de mooie plaatjes in de rest van Europa gezien zullen worden, is wel zeker, zegt lector Van den Heuvel. Maar hij betwijfelt of het ook echt meer bezoekers voor de stad zal opleveren. 'Er komen natuurlijk een paar duizend bezoekers af op een EK: sporters, supporters, pers en officials. Maar uit onderzoek blijkt niet dat sportevenementen op langere termijn meer toeristen opleveren als steden al een grote naamsbekendheid hebben.'

'Het is een beleving'

Voor wethouder Van der Burg is belangrijk dat een aanzienlijk deel van zijn 6 miljoen euro wordt geïnvesteerd in sportfaciliteiten waar de stad ook na het evenement nog veel plezier van heeft. 'Alleen de nieuwe baan in het stadion kostte al 1 miljoen euro. Elders in de stad zijn ook trainingsbanen vernieuwd en we hebben materialen gekocht die we na het toernooi weer gaan verdelen over de Amsterdamse clubs. Die kunnen weer jaren vooruit.'

Sporteconoom Van den Heuvel maakt al lang studie van de impact van sportevenementen. Maar hij benadrukt dat de 'intrinsieke waarde' daarbij eigenlijk niet goed in geld is uit te drukken. 'Je ziet dat mensen blij en vrolijk zijn, of dat ze het mooi vinden. Het is een beleving. En het is een politieke vraag wat je daarvoor wil betalen.'

Ook de Duitse Fischer is de aantrekkingskracht van de ambiance niet ontgaan. 'Het was richtig cool om in dit decor te gooien', zegt ze. 'Eigenlijk jammer dat ik na één worp al klaar was.'

Meer over